Ôn tập giữa học kì 2 lớp 2 (trang 73–79) – Cánh diều

a) Mỗi khổ thơ nói về những bộ phận nào của con voi?
b) Bộ phận ấy có đặc điểm gì?
c) Theo tác giả, vì sao bộ phận ấy có đặc điểm như vậy?

Trả lời:

a) Theo tác giả, vì sao con voi có đuôi?
b) Qua cách giải thích của tác giả, em thấy con voi giống ai?
c) Em có cách giải thích nào khác không?

Trả lời:

• a) Theo tác giả, rừng vắng vẻ quá, voi cũng thấy buồn, nên voi có cái đuôi để làm đồ chơi.
• b) Con voi giống một em bé: cũng biết buồn, cũng thích có đồ chơi cho vui.
• c) Em có thể giải thích khác, ví dụ: voi vẫy đuôi để đuổi ruồi, muỗi bám vào người; voi con còn nắm đuôi mẹ bằng vòi để đi theo mẹ khỏi bị lạc.

Trả lời: Ví dụ: Con voi to lớn như một ngôi nhà nhỏ. Nó có cái vòi dài, khoẻ, bẻ cành cây dễ như không. Da voi dày, bốn chân to như bốn cột nhà, đi đến đâu đất rung đến đó. Đôi tai voi phe phẩy như hai chiếc quạt, còn cặp ngà thì dài và trắng muốt.

Trả lời: Em viết 8 dòng thơ của khổ 1 và khổ 2. Chú ý: viết hoa chữ đầu dòng và tên riêng Thủ đô; cuối dòng 4 có dấu hai chấm, cuối khổ 2 có dấu chấm; viết đúng dấu ba chấm và dấu ngoặc kép quanh tiếng “rắc”. Tiếng dễ sai: chửa (dấu hỏi), xúm xít (x), vướng (ươ), bẻ (dấu hỏi).

Trả lời: Đó là câu mở đầu bài, bắt đầu bằng “Cây đa nghìn năm…” (cả đoạn 1 chỉ có một câu này), câu cho biết cây đa đã ở bên các bạn nhỏ từ thuở ấu thơ. Hai chữ nghìn năm cho thấy cây đa đã sống rất lâu.

a) Thân cây – b) Cành cây – c) Ngọn cây – d) Rễ cây
1) lớn hơn cột đình – 2) chót vót giữa trời xanh – 3) chín, mười đứa trẻ ôm không xuể – 4) nổi lên mặt đất thành những hình thù quái lạ, như những con rắn hổ mang

Trả lời: a – 3 (thân cây to, chín, mười đứa trẻ ôm không xuể); b – 1 (cành to hơn cả cột đình); c – 2 (ngọn cao vút lên giữa trời); d – 4 (rễ nổi lên mặt đất, ngoằn ngoèo như rắn hổ mang).

Trả lời: Các bạn nhỏ còn thấy cánh đồng lúa chín vàng gợn sóng; xa xa, đàn trâu thong thả đi về; bóng sừng trâu in dài trên ruộng đồng yên ả trong nắng chiều.

a) Lúa vàng gợn sóng.
b) Cành cây lớn hơn cột đình.
c) Đám trẻ ngồi dưới gốc đa hóng mát.

Trả lời:

• a) Lúa vàng thế nào?
• b) Cành cây thế nào?
• c) Đám trẻ làm gì?

a) Nói về cây đa trong bài đọc trên.
b) Nói về tình cảm của tác giả với quê hương.

Trả lời:

• a) Cây đa (cái gì?) rất to và cổ kính (thế nào?).
• b) Tác giả (ai?) rất yêu quê hương và cây đa của làng (thế nào?).

Tranh: bác sóc đeo kính, gãi đầu suy nghĩ, xung quanh là quyển sổ, những hạt dẻ và giỏ quả. Gợi ý:
a) Bác sóc hay quên như thế nào?
b) Ai khuyên bác sóc nên ghi việc đã làm vào sổ và tặng bác một quyển sổ?
c) Bác sóc đã làm theo lời khuyên đó như thế nào?
d) Vì sao quyển sổ ấy vẫn không giúp được bác sóc?

Trả lời: Em nghe thầy cô kể, rồi kể lại theo 4 gợi ý. Bài kể tham khảo:

• a) Bác sóc rất hay quên. Mùa thu, bác chăm chỉ đi nhặt hạt dẻ, quả thông, đem giấu thật kĩ để dành. Thế nhưng mùa đông đến, bác chẳng nhớ nổi mình đã cất thức ăn ở chỗ nào.
• b) Ông cú thông thái biết chuyện, khuyên bác nên chép hết mọi việc vào sổ, rồi tặng bác một quyển sổ thật đẹp.
• c) Bác sóc mừng lắm. Từ hôm ấy, làm việc gì bác cũng cẩn thận ghi vào sổ.
• d) Nhưng rồi bác vẫn không tìm được thức ăn, vì bác… quên mất mình đã cất quyển sổ ở đâu!

Câu chuyện vui nhắc em: làm việc gì cũng cần cẩn thận, đồ dùng nên để đúng chỗ.

Con mèo rơi từ gác cao đến đâu cũng đặt được cả bốn chân xuống trước con chó chỉ đánh hơi cũng biết người lạ, người quen chim bồ câu dù thả xa nhà hàng chục ngày đường, vẫn bay được về đúng cái tổ có hai lỗ cửa tròn treo lưng cau nhà mình. (Theo Tô Hoài)

Trả lời: Đặt dấu chấm sau xuống trước và sau người quen; viết hoa chữ đầu câu: Con chó…, Chim bồ câu…

• Câu 1 nói về con mèo (rơi từ trên cao vẫn chạm đất bằng bốn chân).
• Câu 2 nói về con chó (đánh hơi nhận ra người lạ, người quen).
• Câu 3 nói về chim bồ câu (bay xa vẫn nhớ đường về tổ).

a) Khổ thơ 1 – b) Khổ thơ 2 – c) Khổ thơ 3 – d) Khổ thơ 4
1) Tả luỹ tre vào buổi trưa. 2) Tả luỹ tre vào buổi sáng. 3) Tả luỹ tre vào rạng sáng. 4) Tả luỹ tre vào buổi tối.

Trả lời: a – 2 (khổ 1: sớm mai, tre kéo Mặt Trời lên); b – 1 (khổ 2: trưa nắng, trâu nằm nghỉ); c – 4 (khổ 3: Mặt Trời lặn, trăng sao lên); d – 3 (khổ 4: gà gáy, đêm chuyển dần về sáng).

a) Dòng thơ nào gợi tả một buổi sáng trời có gió? (Mỗi sớm mai thức dậy / Luỹ tre xanh rì rào / Ngọn tre cong gọng vó / Kéo Mặt Trời lên cao)
b) Dòng thơ nào gợi tả một buổi trưa trời lặng gió? (Những trưa đồng đầy nắng / Trâu nằm nhai bóng râm / Tre bần thần nhớ gió / Chợt về đầy tiếng chim)
c) Em hiểu nội dung bài thơ thế nào? (Bài thơ chỉ tả luỹ tre. / Bài thơ chỉ tả cảnh vật ở nông thôn. / Bài thơ nói lên tình yêu với luỹ tre, với quê hương.)

Trả lời:

• a) √ dòng thứ hai: Luỹ tre xanh rì rào (tre phát ra tiếng rì rào là vì có gió thổi).
• b) √ dòng thứ ba: Tre bần thần nhớ gió (không có gió nên tre đứng im, như đang nhớ gió).
• c) √ Bài thơ nói lên tình yêu với luỹ tre, với quê hương.

a) Luỹ tre xanh rì rào trước gió.
b) Trâu nằm nghỉ dưới bóng tre.
c) Sao đêm như những ngọn đèn thắp sáng trên cành tre.

Trả lời:

• a) Luỹ tre xanh thế nào?
• b) Trâu làm gì?
• c) Cái gì như những ngọn đèn…?

a) Một câu có bộ phận trả lời cho câu hỏi Khi nào?.
b) Một câu có bộ phận trả lời cho câu hỏi Ở đâu?.

Trả lời: Ví dụ:

• a) Mỗi buổi sớm, luỹ tre làng em đung đưa trong gió nhẹ. (Khi nào?)
• b) Luỹ tre xanh mọc dày quanh làng em. (Ở đâu?)

Trả lời: Phần B (Viết). Bài thơ của Lệ Bình có 3 khổ, mỗi khổ 4 dòng, mỗi dòng 4 chữ, nói về hoa đào, hoa mai cùng nở khi xuân sang. Khi viết:

• Viết tên bài giữa dòng; chữ đầu mỗi dòng viết hoa, các dòng thẳng hàng; hết mỗi khổ để cách một dòng.
• Chú ý dấu chấm cuối khổ 1, dấu ba chấm cuối khổ 2, dấu phẩy trong khổ 3.
• Tiếng dễ sai: rét, lấm tấm, chỉ say, dát vàng, rộ, hội tụ, chồi.

Gợi ý: Đó là đồ vật, đồ chơi gì (cặp sách, bàn học, gối bông hình con vật; đồ chơi hình con vật bằng bông hoặc bằng nhựa, lá, gỗ,…)? Đặc điểm (hoặc tác dụng) của đồ vật, đồ chơi đó. Tình cảm của em với đồ vật, đồ chơi đó. (Ảnh: chó bông, trâu lá đa, thỏ bông, cặp sách.)

Trả lời: Đoạn văn tham khảo:

Hè vừa rồi về quê, ông nội làm cho em một con trâu bằng lá đa. Ông gấp chiếc lá làm thân, cắt hai mẩu cuống lá làm sừng, thêm que tre làm chân. Con trâu xanh mướt, đứng vững trên mặt bàn trông rất ngộ nghĩnh. Em đặt nó cạnh góc học tập và giữ gìn cẩn thận. Mỗi lần nhìn con trâu lá đa, em lại nhớ ông nội.

Tuần ôn tập khép lại nửa đầu học kì 2. Bài học tiếp theo là Bài 28: Các mùa trong năm.