Cây xanh với con người là bài đọc 2 của Bài 21 (Lá phổi xanh) trong sách Tiếng Việt lớp 2 Cánh diều tập 2, trang 25–26. Bài giải gồm Đọc hiểu, Luyện tập (hỏi đáp với bao giờ, khi nào) và các mục học tiếp theo ở trang 26–29: Trao đổi về tranh ảnh cây, hoa, quả, Bài viết 2 (thời gian biểu một ngày đi học) và Tự đọc sách báo.

Đọc: Cây xanh với con người (trang 25)
Bài văn của tác giả Trung Đức, có 2 đoạn. Đoạn 1 gồm bốn ý, mỗi ý nói về một lợi ích của cây xanh với con người. Đoạn 2 khuyên mọi người giữ gìn và trồng thêm cây, đồng thời kể về phong tục Tết trồng cây có từ khi Bác Hồ kêu gọi. Ảnh minh hoạ: Bác Hồ cầm bình tưới cây.
Từ ngữ SGK giải nghĩa:
- Phong tục: thói quen đã có từ lâu được mọi người tin và làm theo.
- Tết trồng cây: phong tục trồng cây vào những ngày đầu xuân.
- Bắt nguồn: được bắt đầu, được sinh ra.
Gợi ý đọc: đọc rõ ràng; ngắt hơi ở các dấu phẩy khi kể tên nhiều loại cây; ngày 28-11-1959 đọc là ngày hai mươi tám tháng mười một năm một nghìn chín trăm năm mươi chín; hai câu thơ của Bác đọc chậm, trang trọng.
Nội dung chính bài Cây xanh với con người
Bài văn giúp em hiểu cây xanh có ích cho con người về nhiều mặt: cho ta lương thực, rau quả, làm sạch không khí, giữ nước chống lũ, cho bóng mát, gỗ và làm đẹp quê hương. Vì vậy, mỗi người cần giữ gìn cây và trồng thêm nhiều cây mới, như phong tục Tết trồng cây do Bác Hồ khởi xướng.
Đọc hiểu (trang 26)
Câu 1 (trang 26): Mỗi ý trong đoạn 1 nêu một lợi ích của cây xanh. Đó là những lợi ích gì?
Trả lời: Đoạn 1 nêu bốn lợi ích:
- Ý 1: Cây cho con người lương thực (lúa, ngô, khoai, sắn), rau ăn hằng ngày và các loại quả ngọt.
- Ý 2: Cây làm sạch không khí, giúp con người khoẻ mạnh.
- Ý 3: Rễ cây giữ nước, giúp giảm lũ lụt và lở đất khi mưa bão.
- Ý 4: Cây cho bóng râm, cho gỗ để làm nhà và đồ dùng trong nhà; hàng cây, vườn hoa còn làm phố phường, làng xóm thêm đẹp.
Câu 2 (trang 26): Vì sao phải thường xuyên bảo vệ, chăm sóc và trồng thêm cây xanh?
Trả lời: Vì cây xanh đem lại cho con người rất nhiều lợi ích như đã kể ở đoạn 1. Có thêm cây xanh, cuộc sống của chúng ta sẽ đủ đầy, khoẻ mạnh và môi trường sạch đẹp hơn.
Câu 3 (trang 26): Phong tục Tết trồng cây ở nước ta có từ bao giờ?
Trả lời: Phong tục Tết trồng cây có từ năm 1959, khi Bác Hồ kêu gọi toàn dân (ngày 28-11-1959): “Mùa xuân là Tết trồng cây / Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”. Từ đó, cứ mỗi dịp đầu xuân, mọi người lại cùng nhau trồng cây.
Luyện tập (trang 26)
Câu 1 (trang 26): Hỏi đáp với bạn theo mẫu:
M: – Nhà bạn trồng cây cam này từ…? (bao giờ, khi nào)
– Nhà mình trồng cây cam này từ… (năm ngoái, tháng trước,…)
Trả lời: Em thay cây cam bằng cây khác, dùng bao giờ / khi nào để hỏi và chỉ thời gian để đáp. Ví dụ:
- – Nhà bạn trồng cây bưởi này từ bao giờ? – Nhà mình trồng cây bưởi này từ hồi mình mới vào lớp Một.
- – Lớp mình trồng cây hoa giấy này từ khi nào? – Lớp mình trồng nó từ tháng trước, hôm Tết trồng cây.
Câu 2 (trang 26): Em sẽ hỏi thế nào? Ghép đúng:
a) Nếu nhìn thấy cây cam đã có quả?
b) Nếu nhìn thấy cây cam mới ra hoa, chưa có quả?
1) Bao giờ cây cam này ra quả?
2) Cây cam này ra quả bao giờ?
Trả lời: Ghép a – 2, b – 1.
- Cây đã có quả (việc đã xảy ra) thì đặt bao giờ ở cuối câu: Cây cam này ra quả bao giờ?
- Cây mới ra hoa (việc chưa xảy ra) thì đặt bao giờ ở đầu câu: Bao giờ cây cam này ra quả?
Trao đổi (trang 26–27)
Câu 1 (trang 26): Quan sát tranh ảnh cây (hoa, quả):
a) Mang đến lớp tranh (ảnh) một cây xanh (một loài hoa, quả) em yêu thích.
b) Ghi lại những điều em quan sát được. (SGK in ảnh chùm nho, chậu hoa trạng nguyên đỏ, cây xoài sai quả.)
c) Nói lại với các bạn kết quả quan sát tranh (ảnh). Gợi ý mẫu: – Đó là tranh (ảnh) loài cây (hoa, quả) nào?: Cây hoa sen. – Trong ảnh, cây hoa trông như thế nào? + Cây hoa mọc trên đầm nước. + Lá xanh, cánh hồng, nhuỵ vàng. – Tình cảm của em với tranh (ảnh) đó thế nào?: Em rất thích bức ảnh. Bức ảnh làm em thêm yêu hoa sen.
Trả lời:
- a) Em chọn ảnh một cây em quen, ví dụ ảnh cây xoài trong SGK hoặc ảnh cây ở vườn nhà.
- b) Ghi theo ba ý: tên cây – cây trông thế nào – em thấy thế nào. Ví dụ: Cây xoài. Cây cao, tán lá rậm, xanh thẫm. Quả xoài xanh, to bằng nắm tay, treo lủng lẳng từng chùm. Em rất thích.
- c) Nói với các bạn: Đây là ảnh cây xoài. Lá cây dày, xanh thẫm; quả còn xanh, mọc thành chùm trĩu cành. Tớ rất thích bức ảnh vì nó làm tớ nhớ cây xoài ông trồng ở quê.
Câu 2 (trang 27): Chuẩn bị cho hoạt động Góc sáng tạo tuần tới: Hạt đỗ nảy mầm.
SGK hướng dẫn 5 bước có ảnh: 1) Chọn khoảng 10 hạt đỗ xanh (đậu xanh) hoặc đỗ đen (đậu đen). 2) Ngâm hạt trong nước khoảng 8 tiếng. 3) Vùi hạt dưới đất mịn, sâu khoảng 2 đốt ngón tay của em. 4) Hai ngày một lần, em tưới nước cho đất ẩm và đợi hạt nảy mầm. 5) Hằng ngày, em quan sát và ghi lại: Mầm nhỏ lên khi nào? Mầm màu gì, có mấy lá?…
Trả lời: Em nhờ bố mẹ chuẩn bị hạt đỗ, một cốc nhựa hoặc chậu nhỏ có đất, rồi làm đúng 5 bước. Mỗi ngày, em ghi vào sổ một dòng ngắn, ví dụ: Thứ Hai: gieo hạt. Thứ Tư: hạt nứt vỏ, nhú mầm trắng. Thứ Sáu: mầm cao bằng đốt ngón tay, có 2 lá non xanh nhạt. Ghi chép này sẽ dùng cho Góc sáng tạo ở Bài 22.
Bài viết 2 (trang 28)
Câu 1 (trang 28): Hãy lập thời gian biểu một ngày đi học của em.
Mẫu trong SGK: Thời gian biểu – Họ và tên: – Lớp: – Trường Tiểu học: – ba dòng Sáng, Trưa, Chiều để trống.
Trả lời: Em ghi đủ họ tên, lớp, trường, rồi ghi giờ và việc làm thật của mình. Ví dụ:
Thời gian biểu – Họ và tên: Lê Thảo Vy – Lớp: 2C – Trường Tiểu học: Lê Lợi
| Sáng | 6 giờ – 6 giờ 30: Thức dậy, đánh răng, rửa mặt 6 giờ 30 – 7 giờ: Ăn sáng, soạn cặp sách 7 giờ – 11 giờ: Học ở trường |
| Trưa | 11 giờ – 11 giờ 45: Ăn trưa ở trường 11 giờ 45 – 13 giờ 30: Ngủ trưa |
| Chiều | 13 giờ 30 – 16 giờ 30: Học ở trường 16 giờ 30 – 17 giờ 30: Về nhà, chơi ngoài sân 17 giờ 30 – 18 giờ: Tắm, giúp mẹ nhặt rau |
Câu 2 (trang 28): Trao đổi với các bạn về thời gian biểu của em.
Trả lời: Em đọc thời gian biểu cho bạn nghe, hỏi lại bạn và so sánh. Ví dụ: – Buổi trưa cậu có ngủ ở trường không? – Có, tớ ngủ từ 11 giờ 45 đến 13 giờ 30. Còn cậu? – Tớ về nhà ăn trưa với bà rồi ngủ.
Tự đọc sách báo: Đọc sách báo viết về cây cối (trang 28–29)
Câu 1 (trang 28): Em hãy mang đến lớp một quyển sách (tờ báo) viết về cây cối. Giới thiệu sách (báo) với các bạn.
Tranh gợi ý: bìa các cuốn Mười vạn câu hỏi vì sao – Thực vật, Câu chuyện của cây xanh, Những điều bạn nên biết về thế giới thực vật, 108 chuyện kể hay nhất về các loài cây và hoa quả.
Trả lời: Em giới thiệu: tên sách, nội dung chính của sách, điều làm em thích. Ví dụ: Tớ mang đến cuốn Mười vạn câu hỏi vì sao – Thực vật. Sách trả lời rất nhiều câu hỏi về các loài cây, hoa, quả. Tớ thích cuốn này vì đọc xong tớ biết thêm nhiều điều lạ và hiểu vì sao phải chăm sóc cây xanh.
Câu 2 (trang 28): Tự đọc một truyện (bài thơ, bài báo) em thích. Chép lại những câu văn, câu thơ hay hoặc viết cảm nghĩ của em.
SGK in bài mẫu Bạn có biết? (theo Lê Quang Long, Nguyễn Thị Thanh Huyền) giới thiệu cây sống lâu nhất, cây to nhất và những cây “đoàn kết” nhất, kèm giải nghĩa các từ tuổi thọ, ước tính, Vườn Quốc gia Cúc Phương, tiệm giải khát.
Trả lời: Em đọc bài mẫu hoặc bài em mang đến, chép vào vở một câu em thấy hay hoặc viết cảm nghĩ. Ví dụ cảm nghĩ về bài mẫu: Em rất ngạc nhiên khi biết có cây thông ở Nhật Bản sống hơn bảy nghìn năm, còn ở Cúc Phương nước mình có cây chò nghìn tuổi. Em thích nhất những cây sống thành bụi như tre, vì chúng giống những người bạn biết sẻ chia.
Câu 3 (trang 29): Đọc lại (hoặc kể lại) cho các bạn nghe những gì em vừa đọc.
Trả lời: Em đọc to, rõ bài đã chọn hoặc kể lại ngắn gọn. Ví dụ: Các bạn có biết cây to nhất ở đâu không? Đó là một cây xê-côi-a ở Mỹ, to đến nỗi người ta mở được cả một quán nước trong gốc cây.
Bài đọc 1 của Bài 21 là Tiếng vườn (trang 21–24). Thời khoá biểu ở trường có trong bài Đến trường lớp 2 Cánh diều.