Mùa lúa chín lớp 2 (trang 30, 31, 32, 33) – Cánh diều

Sắp xếp lại thứ tự các hình cho phù hợp với quá trình từ lúc lúa còn non đến lúc thu hoạch và được nấu thành cơm.
Sáu hình: a) cơm, b) thóc, c) gạo, d) cây lúa chín, e) cây mạ non, g) cây lúa trưởng thành.

Trả lời: Thứ tự đúng là: e – g – d – b – c – a.

• e) Cây mạ non được đem cấy ra ruộng.
• g) Mạ lớn lên thành cây lúa trưởng thành, xanh tốt.
• d) Lúa trổ bông, hạt chắc dần rồi chín vàng.
• b) Người ta gặt lúa, tuốt lấy hạt thóc.
• c) Thóc được xay, giã, bóc vỏ thành gạo.
• a) Gạo được vo sạch, nấu thành bát cơm thơm.

Tranh trang 30: các cô bác nông dân gánh những bó lúa vàng đi trên bờ ruộng.

Trả lời: Em cùng cả lớp nghe (hoặc hát theo) bài hát. Lời bài hát được phổ nhạc từ chính bài thơ Mùa lúa chín sắp học, nên khi nghe, em chú ý những hình ảnh cánh đồng lúa vàng, hương lúa và người nông dân. Nghe xong, em có thể nói một câu cảm nghĩ, ví dụ: Bài hát vui và nhịp nhàng, nghe như được đi giữa cánh đồng lúa chín.

Trả lời: Ở khổ 1, nhà thơ ví đồng lúa như biển vàng (vì lúa chín vàng rộng mênh mông bao quanh làng) và với tơ kén (vì màu lúa vàng óng, mượt như sợi tơ con tằm).

Trả lời: Em có thể chọn: hình ảnh lúa như biết đi, như đang rì rầm trò chuyện – đó là những gánh lúa nhấp nhô trên vai người đi về làng, hoặc những đợt sóng lúa gợn lên khi gió thổi. Sóng lúa rung rinh mạnh đến mức hàng cây, cột điện cũng như đung đưa theo.

Trả lời: Đó là cả khổ thơ thứ ba (8 dòng, từ dòng nói về bông lúa trĩu trên bàn tay đến dòng nói người nông dân nuôi lớn lúa). Khổ thơ cho thấy mỗi bông lúa nặng trĩu như chứa cả mưa, gió, nắng và bao giọt mồ hôi của những người đã chăm bón cho cây lúa lớn lên.

Trả lời: Các từ ngữ: đi giữa biển vàng, mênh mang, đồng lúa hát. Bạn nhỏ thấy mình như đi giữa biển lúa rộng mênh mông và nghe như cả cánh đồng đang cất tiếng hát vui mừng.

Các từ ngữ: thóc, gặt, cấy, gạo, cánh đồng, đập, gánh, nương, rẫy.
a) Từ ngữ chỉ nơi trồng lúa. M: cánh đồng
b) Từ ngữ chỉ hoạt động liên quan đến cây lúa. M: cấy
c) Từ ngữ chỉ sản phẩm từ cây lúa. M: gạo

Trả lời:

Trả lời: Em chọn một từ và đặt câu. Ví dụ:

• Mùa gặt, cánh đồng làng em vàng rực.
• Trên nương, bà con dân tộc đang thu hoạch lúa.
• Bố em gánh những bó lúa nặng trĩu về sân.
• Hạt thóc vàng óng được phơi khắp sân nhà.

Trả lời: Hai khổ đầu có 14 dòng, mỗi dòng 2 – 3 chữ. Khi viết, em lưu ý:

• Tên bài viết ở giữa dòng; chữ đầu mỗi dòng viết hoa, các dòng thẳng hàng; giữa hai khổ cách một dòng.
• Nhớ viết dấu ba chấm ở cuối dòng 3 và cuối khổ 2, dấu chấm cuối khổ 1.
• Tiếng dễ viết sai: ri đá, rặng cây, rầm rì, rung rinh (đều viết r); xáo động (x); thoang thoảng (dấu hỏi ở tiếng sau); lung lay (l).

SGK in mẩu chuyện ngắn Quả sồi (theo Xu-khôm-lin-xki): quả sồi nhỏ nằm dưới đất ước được lên cao ngắm trăng sao, nghe gió kể chuyện và nhờ ông sồi già đưa lên cành cao; ông sồi khuyên nó tự mọc rễ để thành cây sồi lớn. Trong truyện có 6 ô trống. Giải nghĩa: Sồi: loại cây to cùng họ với cây dẻ.

Trả lời: Sáu tiếng cần điền, theo thứ tự trong truyện: trên cao – ngắm trăng sao – nghe gió – kể chuyện – lên cành cao – một cây sồi.

Quy tắc: viết k, ngh khi đứng trước e, ê, i (kể, nghe); trước các âm khác viết c, ng (cao, cành, cây, ngắm).

a) Bắt đầu bằng r, d hoặc gi, có nghĩa như sau: – Kêu lên vì vui mừng. – Nói sai sự thật. – Rắc hạt xuống đất để mọc thành cây.
b) Có dấu hỏi hoặc dấu ngã, có nghĩa như sau: – Ngược lại với thật. – Ngược lại với lành (hiền). – Đường nhỏ và hẹp trong làng xóm, phố phường.

Trả lời:

• a) Kêu lên vì vui mừng: reo (reo hò). Nói sai sự thật: dối (nói dối). Rắc hạt xuống đất để mọc thành cây: gieo (gieo hạt).
• b) Ngược lại với thật: giả (dấu hỏi). Ngược lại với lành (hiền): dữ (dấu ngã). Đường nhỏ và hẹp trong làng xóm, phố phường: ngõ (dấu ngã; ở miền Nam còn gọi là hẻm – dấu hỏi).

a) Viết chữ hoa: S
b) Viết ứng dụng: Sương long lanh đậu trên cành lá.

Trả lời:

• Chữ hoa S cỡ vừa cao 5 li, viết liền một nét, gồm nét cong dưới nối với nét móc ngược trái.
• Cách viết: đặt bút ở khoảng đường kẻ 6, viết nét cong dưới lượn từ dưới lên, tạo vòng xoắn to ở đầu chữ; rồi đổi chiều bút, kéo xuống thành nét móc ngược trái, cuối nét lượn vào trong, dừng bút ở khoảng đường kẻ 2.
• Câu ứng dụng: viết hoa chữ S đầu câu; chữ g, l, h cao 2,5 li; chữ đ cao 2 li; chữ t cao 1,5 li; các chữ còn lại cao 1 li. Cuối câu có dấu chấm.

Bài đọc 2 của Bài 22 là câu chuyện Chiếc rễ đa tròn (trang 33–35). Bài 21 trước đó (Lá phổi xanh) có hai bài đọc Tiếng vườn và Cây xanh với con người, cũng viết về thiên nhiên, cây cối.