Là gì?
Chuyên mục "Là gì?" của Văn VN giải nghĩa những từ ngữ người Việt hay thắc mắc. Có tiếng lóng và từ mượn đang thịnh trên mạng xã hội như vibe, red flag, skinship. Có thuật ngữ văn học, ngữ pháp như ẩn dụ, từ láy, trạng ngữ. Có cả từ Hán Việt và những khái niệm hay gặp trong văn nghị luận như chấp niệm, trách nhiệm, hạnh phúc. Mỗi bài trả lời thẳng câu hỏi, kể nguồn gốc của từ, đưa ví dụ dùng đúng ngữ cảnh. Bài cũng chỉ ra khi nào nên thay bằng từ thuần Việt trong bài viết trang trọng. Muốn biết từ viết thế nào cho đúng, bạn xem thêm mục Kiểm tra chính tả.
Bận tâm là gì? Nghĩa, câu đừng bận tâm và khác quan tâm ra sao?
Bận tâm là để một chuyện nằm lại trong lòng, phải lo nghĩ về nó mà chưa gạt đi được. Từ này mô tả…
Miên man là gì? Gốc chữ 綿 và khác lan man, triền miên ra sao?
Miên man là tính từ chỉ trạng thái kéo dài liên tiếp, hết cái này nối sang cái khác mà không dứt. Hay gặp…
Dĩ hòa vi quý là gì? Chữ 以和為貴, gốc Luận ngữ và mặt trái
Dĩ hòa vi quý là thành ngữ gốc Hán, nghĩa đen là “lấy hòa làm quý”: trong cư xử, coi sự hòa thuận là…
Doomscrolling là gì? Vì sao cứ lướt tin xấu mãi không dừng được?
Doomscrolling là thói quen lướt màn hình liên tục qua tin xấu, tin đáng sợ hay nội dung gây bực bội, dù càng xem…
Thính giả là gì? Chữ 聽者 và cách phân biệt với khán giả, độc giả
Thính giả là người nghe: người ngồi nghe một buổi hòa nhạc, một bài diễn thuyết, hay người theo dõi chương trình qua sóng…
Cợt nhả là gì? Nghĩa từ điển, ví dụ và chuyện thế hệ cợt nhả
Cợt nhả là đùa cợt quá trớn, thiếu nghiêm túc và thiếu đứng đắn, nhất là trong lúc hoàn cảnh cần sự tôn trọng.…
Vô thức là gì? Theo Freud, Jung và qua những hành động hằng ngày
Vô thức là những gì diễn ra trong tâm trí mà chính mình không nhận ra, không kiểm soát được bằng ý muốn, nhưng…
Người dưng là gì? Nghĩa chữ dưng, khác người lạ và câu ca dao
Người dưng là người không chung họ hàng, máu mủ với mình, tức người ngoài, dù có thể quen biết. Hỏi “người dưng nghĩa…
Giữ kẽ là gì? Người hay giữ kẽ và khi nào giữ ý thành xa cách?
Giữ kẽ là dè dặt, để ý từng chút nhỏ trong cách đối xử với người khác, thường để khỏi bị hiểu lầm hoặc…
Gia đạo là gì? Nghĩa cũ, nghĩa trong lời chúc và từ gần nghĩa
Gia đạo là lề lối, phép tắc riêng mà mỗi gia đình đặt ra cho người trong nhà; theo nghĩa cũ, nó còn chỉ…
Bựa là gì? Từ cặn bám chân răng đến kiểu hài lố của giới trẻ
Bựa là từ lóng của giới trẻ, chỉ kiểu hài hước lố, nhây, quái chiêu, cố tình làm khác người để gây cười. Gốc…
Có công mài sắt có ngày nên kim là gì? Ý nghĩa và chuyện Lý Bạch
Có công mài sắt có ngày nên kim là câu tục ngữ khuyên người ta bền bỉ: việc khó đến đâu, cứ kiên trì…
Tự luyến là gì? Nghĩa chữ 自戀, chuyện Narcissus và cách phân biệt
Tự luyến là yêu, mê chính mình quá mức: hay ngắm mình, tự khen mình và muốn người khác cũng trầm trồ về mình.…
Vô tình là gì? Hai nghĩa của chữ 無情 và cách phân biệt với vô ý
Vô tình là không chủ định, không cố ý, như khi ta vô tình gặp lại bạn cũ ngoài chợ. Nghĩa thứ hai, cũ…
Acc và acc clone là gì? Tài khoản chính, nick phụ và rủi ro
Acc là cách nói tắt của “account”, tức tài khoản: tài khoản Facebook, TikTok, Zalo, tài khoản game, tài khoản email. Acc clone, hay…
Cù lao là gì? Hòn đảo giữa sông và chín chữ cù lao của cha mẹ
Cù lao là một từ mang hai nghĩa không dính dáng gì đến nhau. Nghĩa thường gặp ở miền Nam là dải đất nổi…
Bình thản là gì? Chữ 坦 và chỗ khác bình tĩnh, thản nhiên ra sao?
Bình thản là giữ được vẻ tự nhiên như thường, như thể chẳng có gì xảy ra, ngay trước một việc dễ làm người…
Bối cảnh là gì? Hai lớp bối cảnh trong truyện, ví dụ và bài tập
Bối cảnh là hoàn cảnh chung bao quanh một con người hay một sự việc, gồm thời đại, xã hội, không gian và thời…
Trợ từ là gì? Ví dụ, cách nhận biết và phân biệt với thán từ
Trợ từ là những từ bám theo một từ ngữ trong câu, dùng để làm nổi từ ngữ ấy lên hoặc để lộ ra…
Xao nhãng là gì? Nghĩa, ví dụ và khác lơ là, lơ đãng thế nào?
Xao nhãng là không để tâm, không dồn sức vào việc chính mình phải làm vì bị những thứ khác lôi cuốn đi. Mải…
Đồng bào là gì? Chữ 同胞 cùng một bọc và vì sao ta gọi nhau vậy?
Đồng bào là những người cùng một giống nòi, cùng một dân tộc hay cùng một đất nước với mình, gọi nhau thân thiết…
Chị của mẹ gọi là gì? Dì hay bác, chồng người ấy gọi thế nào?
Chị của mẹ gọi là dì ở miền Trung, miền Nam và trong nhiều gia đình khác; còn không ít nhà miền Bắc gọi…
Thắc mắc là gì? Ba cách dùng và khác băn khoăn, tò mò ra sao?
Thắc mắc là có điều thấy chưa thông, chưa hiểu hoặc chưa hợp lí, nên muốn được ai đó giải thích cho rõ. Từ…
Hình vị là gì? Các kiểu hình vị, ví dụ tiếng Việt và bài tập
Hình vị là đơn vị nhỏ nhất của ngôn ngữ có mang nghĩa hoặc có giá trị ngữ pháp, dùng để cấu tạo nên…
Khảo sát là gì? Nghĩa chữ 考察, các kiểu khảo sát và khác điều tra
Khảo sát là xem xét, tìm hiểu kỹ một đối tượng tại chỗ hoặc qua việc hỏi ý kiến, để nắm đúng tình hình…
Xính lao là gì? Nghĩa của từ lóng xinh láo trong Về nhà đi con
Xính lao là cách nói đùa của “xinh láo”, tức vừa xinh vừa láo, thường dùng để trêu một cô gái xinh xắn nhưng…
Hôn là gì? Nghĩa của hôn, thơm, hun và chữ hôn trong hôn nhân
Hôn là áp môi (đôi khi là mũi) vào má, trán, tay của người khác để tỏ lòng yêu thương, quý mến; người miền…
Định mệnh là gì? Chữ 定命, người định mệnh và khác số phận ra sao?
Định mệnh là số phận được cho là đã sắp đặt sẵn từ trước cho mỗi người, một thứ sức mạnh con người không…
Hate train là gì? Vì sao gọi là đoàn tàu và đi hate train là sao?
Hate train là cách dân mạng gọi một làn sóng ghét bỏ, chê bai do số đông cùng dồn vào một người, một nhóm…
Thanh xuân vườn trường là gì? Nét riêng và khác ngôn tình ra sao?
Thanh xuân vườn trường là cách gọi một dòng phim và truyện lấy trường học làm bối cảnh, kể về tuổi học trò: tình…