Viết quảng cáo, tờ rơi về một sản phẩm hay hoạt động – Dàn ý + 10 bài mẫu (lớp 9)

Tình huống giả định: chi đội lớp 9A1 Trường THCS Cây Gạo (giả định) tổ chức một buổi sáng cho học sinh mang đồ còn dùng tốt đến đổi lấy món khác. Tờ rơi in khổ A4 một mặt, dán ở bảng tin và phát tới từng lớp.

NGÀY HỘI ĐỔI ĐỒ CŨ – ĐỒ MÌNH THỪA, BẠN ĐANG CẦN

Khẩu hiệu: Một món cũ ra đi, một món vui trở về.

Ngày hội là gì?
Bạn mang đến những món mình không dùng nữa nhưng còn tốt: truyện tranh, đồ chơi, bút màu, balo, áo khoác, móc khóa, dụng cụ thể thao. Mỗi món được đổi lấy một phiếu xanh. Một phiếu xanh đổi được một món bất kì đang bày trên bàn. Không ai phải trả tiền, không ai mua bán gì cả.

Vì sao nên tham gia?

• Góc tủ nhà bạn gọn hơn, còn chiếc balo cũ lại có người đeo tiếp.
• Bạn có thể tìm được đúng tập truyện mình còn thiếu, đúng đôi vợt cầu lông đang cần.
• Đồ được dùng lâu hơn thì ít phải vứt đi, ít phải mua mới.
• Món nào hết giờ chưa ai đổi sẽ được chi đội phân loại, gửi tặng tủ đồ dùng chung của trường.

Đồ được nhận: sạch, còn dùng được, đồ điện còn chạy. Đồ không nhận: đồ ăn, thuốc, đồ sắc nhọn, đồ đã vỡ hỏng, quần áo lót.

Thời gian: 7 giờ 30 đến 10 giờ 30, sáng Chủ nhật tuần thứ hai của tháng 11.
Địa điểm: sảnh nhà đa năng, Trường THCS Cây Gạo (giả định).
Cách tham gia: mang đồ tới bàn tiếp nhận từ 7 giờ 30; chi đội kiểm tra, dán nhãn, đưa phiếu xanh. Từ 8 giờ 15, các bàn mở cửa đổi đồ.

Liên hệ: Đinh Hoài Thương, chi đội trưởng chi đội 9A1 (gặp trực tiếp tại lớp 9A1 giờ ra chơi, hoặc gọi 09xx xxx xxx).

Dọn tủ cuối tuần này – sáng Chủ nhật mang đồ tới nhé!

Gợi ý trình bày: tiêu đề chữ đậm màu xanh lá đặt trên cùng; giữa trang vẽ hai bàn tay trao nhau một chiếc balo, mũi tên vòng tròn quanh hình; mục Đồ được nhận và Đồ không nhận đặt thành hai cột có dấu tích và dấu gạch chéo để đọc lướt cũng hiểu; dòng thời gian, địa điểm in đậm trong một khung riêng ở góc dưới.

Điểm cần học: một tờ rơi hoạt động phải trả lời được câu người đọc chắc chắn sẽ hỏi (mang gì, đổi thế nào, đồ thừa đi đâu). Phần Đồ không nhận ngắn mà quan trọng, vì nó cho thấy ban tổ chức đã tính trước và nói thật về giới hạn của ngày hội.

Tình huống giả định: câu lạc bộ Bánh Răng (giả định) của trường cần tuyển thêm thành viên khối 6 đến khối 8 để chuẩn bị cho năm sau. Chủ nhiệm câu lạc bộ là một học sinh lớp 9, tờ rơi viết theo lối hỏi đáp cho các em nhỏ dễ đọc.

CLB ROBOT BÁNH RĂNG TUYỂN THÀNH VIÊN

Không cần giỏi sẵn – chỉ cần thích tháo ra xem bên trong.

Bạn có phải người chúng mình đang tìm?

• Bạn từng tháo chiếc ô tô đồ chơi chỉ để xem vì sao bánh xe quay?
• Bạn thích ghép hình, thích vẽ sơ đồ, thích hỏi tại sao?
• Bạn chịu được cảnh robot chạy lệch mười lần trước khi chạy đúng một lần?

Có từ một câu trả lời là có trở lên, mời bạn đọc tiếp.

Vào câu lạc bộ, bạn sẽ làm gì?

• Lắp một chiếc xe nhỏ chạy theo vạch kẻ đen trên sàn, từ bộ linh kiện của câu lạc bộ.
• Học lập trình bằng cách kéo thả khối lệnh, rồi chuyển dần sang viết lệnh.
• Làm việc theo đội bốn người: người lắp, người viết lệnh, người đo thử, người ghi chép.
• Cuối học kì, mỗi đội trình diễn sản phẩm cho cả trường xem trong giờ chào cờ.

Bạn cần chuẩn bị gì?
Không cần mua gì. Linh kiện và máy tính dùng chung của phòng Tin học. Bạn chỉ cần dành chiều thứ Năm hằng tuần, từ 16 giờ 15 đến 17 giờ 30, và có giấy đồng ý của bố mẹ.

Nói trước cho công bằng: câu lạc bộ mới hai năm tuổi, chưa có giải thưởng lớn nào. Robot của chúng mình nhiều lúc vẫn đâm vào chân bàn. Điều chúng mình có là một phòng đầy người thích sửa lỗi cùng nhau.

Đăng kí: điền phiếu ở hộp thư trước cửa phòng Tin học trước ngày 30 tháng 9; buổi làm quen vào chiều thứ Năm đầu tiên của tháng 10.
Hỏi thêm: Tôn Thất Huân, lớp 9A3, chủ nhiệm câu lạc bộ; thầy giáo dạy Tin phụ trách phòng máy.

Gợi ý hình ảnh: một chiếc bánh răng lớn làm nền mờ, ba câu hỏi đầu xếp thành ba bong bóng thoại nối với hình một bạn nhỏ đang cầm tua vít; dòng Nói trước cho công bằng đặt trong khung viền nét đứt để nổi bật.

Điểm cần học: lối hỏi đáp giúp người đọc tự thấy mình trong tờ rơi. Đoạn thú nhận câu lạc bộ chưa có giải lớn tưởng là bất lợi, thật ra lại tăng lòng tin, vì người đọc biết những điều còn lại cũng là thật.

Tình huống giả định: phòng y tế Trường THCS Đồi Thông (giả định) mở một lớp sơ cứu cơ bản bốn buổi cho học sinh khối 8, khối 9. Tờ rơi khổ A4 gấp đôi thành bốn mặt nhỏ, phát cho học sinh mang về để phụ huynh cùng đọc.

Mặt ngoài 1 (bìa)

LỚP KĨ NĂNG SƠ CỨU CƠ BẢN
Bình tĩnh trước – biết việc sau.
Phòng y tế Trường THCS Đồi Thông (giả định)

Mặt trong trái: Vì sao nên học?

Trầy xước khi đá bóng, đứt tay lúc gọt hoa quả, một bạn bỗng choáng giữa giờ thể dục: những chuyện này đâu chỉ xảy ra ở sân trường. Trong mấy phút đầu, người đứng gần nhất thường là một bạn cùng lớp. Lớp học không biến các em thành nhân viên y tế. Lớp học giúp các em biết việc nên làm, việc không được làm, và biết gọi người lớn, gọi cấp cứu đúng lúc.

Mặt trong phải: Các em sẽ được làm quen với

Mọi buổi đều thực hành bằng băng gạc, mô hình của phòng y tế, có nhân viên y tế hướng dẫn và kiểm tra từng nhóm.

Mặt ngoài 2 (mặt sau): Thông tin đăng kí

Thời gian: chiều thứ Ba, 15 giờ 30 đến 16 giờ 45, bốn tuần liên tiếp từ đầu tháng 3.
Địa điểm: phòng y tế và phòng học tầng một, dãy nhà C.
Số chỗ: 30 học sinh mỗi khóa, đăng kí trước được xếp trước; khóa sau mở nếu còn nhiều bạn đăng kí.
Kinh phí: không thu tiền; vật tư do phòng y tế chuẩn bị.
Đăng kí: nộp phiếu có chữ kí phụ huynh cho giáo viên chủ nhiệm.
Người phụ trách: chị Cung Bích Hạnh, nhân viên y tế trường; phụ huynh cần hỏi thêm xin gọi 09xx xxx xxx trong giờ hành chính.

Một buổi chiều thứ Ba, một đôi tay biết việc.

Ghi chú bố cục: bìa dùng màu trắng và xanh dương nhạt, hình hộp sơ cứu đơn giản, tránh vẽ máu hay vết thương; bảng bốn buổi đặt ở mặt trong để khi mở tờ rơi ra là thấy ngay; mặt sau để chữ nhiều nhất, chia dòng bằng các biểu tượng đồng hồ, ngôi nhà, cây bút.

Điểm cần học: tờ rơi về sức khỏe cần cẩn trọng hơn mọi loại khác. Bản này chỉ ghi tên kĩ năng, không viết cách làm từng bước, và nói thẳng rằng lớp học không thay được khóa có chứng nhận. Chia bốn mặt theo đúng trình tự người đọc mở tờ giấy cũng là một cách dùng phương tiện phi ngôn ngữ.

Tình huống giả định: nhóm Mĩ thuật khối 9 dựng một phòng triển lãm nhỏ gồm hai mươi bức tranh ghép từ nắp chai, vỏ hộp, vải vụn, giấy báo. Áp phích treo ở cổng trường, ít chữ, để người đi qua đọc trong vài giây.

ĐỪNG VỘI VỨT – NÓ CÓ THỂ LÀ MỘT BỨC TRANH

Triển lãm tranh từ vật liệu tái chế của nhóm Mĩ thuật khối 9

20 bức tranh – 3 000 nắp chai – 1 tấm biển chỉ đường làm từ vỏ hộp sữa

Thứ Hai đến thứ Sáu, tuần thứ ba của tháng 4, 7 giờ đến 17 giờ
Phòng đọc tầng hai, Trường THCS Sông Mây (giả định) – vào cửa tự do

Ghé xem, rồi mang về một ý tưởng cho đống đồ cũ nhà mình.
Trưởng nhóm: Vi Cẩm Tú, lớp 9B

Ghi chú thiết kế: nền màu giấy báo cũ; dòng tiêu đề cắt từng chữ như chữ cắt dán từ tạp chí; ở giữa là ảnh chụp thật một góc bức tranh con cá ghép bằng nắp chai xanh đỏ; dòng số liệu in to như một dải băng chạy ngang.

Áp phích treo ở cổng nên phải đọc được trong lúc người ta dắt xe qua. Bản này chỉ giữ năm thứ: một tiêu đề làm người đọc khựng lại, tên hoạt động, ba con số gợi tò mò, thời gian và địa điểm, một lời mời. Tiêu đề viết dưới dạng lời khuyên trái ý (đồ cũ là thứ người ta định vứt) nên dễ gây chú ý. Ba con số là số đếm thật của nhóm, có thể kiểm lại khi đến xem, không phải lời khen.

Nếu dùng làm tờ rơi phát tay, có thể thêm mặt sau giới thiệu ba bức tiêu biểu và lời mời các lớp gửi tác phẩm cho lần sau.

Điểm cần học: viết ngắn không có nghĩa là thiếu, mà là chọn. Thử che phần chữ nhỏ đi: nếu chỉ còn tiêu đề, dải số và giờ mở cửa mà người qua đường vẫn biết có triển lãm, ở đâu, khi nào, thì áp phích đã làm xong việc của nó.

Tình huống giả định: liên đội Trường THCS Đồng Lúa (giả định) kết nghĩa với điểm trường bản Pù Lìu (giả định) ở một xã miền núi. Điểm trường có một phòng học tạm vách gỗ đã xuống cấp. Liên đội tổ chức giải chạy gây quỹ, mời phụ huynh và người dân trong phường cùng chạy.

CHẠY VÌ PÙ LÌU
Mỗi bước chân – một viên gạch cho lớp học trên núi

Câu chuyện đằng sau giải chạy

Ở điểm trường bản Pù Lìu, mười tám em học sinh lớp 1 và lớp 2 đang học trong một căn phòng vách gỗ, mái tôn. Mùa mưa, nước hắt qua khe vách ướt mép bàn; mùa đông, gió lùa làm các em phải mặc hai, ba lớp áo ngồi viết. Thầy Hầu A Lử, người dạy ở đây đã nhiều năm, kể rằng có hôm thầy phải dồn cả lớp vào một góc vì góc kia dột. Chính quyền xã và nhà trường đã có kế hoạch xây phòng học kiên cố; liên đội chúng em muốn góp một phần vào khoản còn thiếu cho bàn ghế, cửa kính và tủ sách lớp học.

Thông tin giải chạy

Không đóng góp vẫn được chạy. Mức gợi ý chỉ để mọi người dễ quyết định, ai muốn góp thêm có thể bỏ vào hòm ủng hộ đặt ở vạch đích.

Thời gian: sáng Chủ nhật cuối cùng của tháng 10; có mặt trước giờ xuất phát 30 phút.
Địa điểm: xuất phát và về đích ở sân Trường THCS Đồng Lúa (giả định); đường chạy vòng quanh hồ của phường, có cắm biển chỉ đường và người đứng ở mỗi ngã rẽ.
Đăng kí: nộp phiếu tại phòng Đội hoặc qua giáo viên chủ nhiệm trước 5 ngày; đăng kí trực tiếp tại chỗ nếu còn số đeo.

Người tham gia nhận được gì?

• Một số đeo do học sinh tự vẽ tay, mỗi số một hình khác nhau.
• Nước uống ở trạm giữa đường và ở đích.
• Một tấm bưu thiếp có chữ kí của các em học sinh Pù Lìu, gửi xuống từ tuần trước.

Giải chạy không xếp hạng, không trao giải nhất nhì. Ai về đích cũng được vỗ tay như nhau.

Tiền ủng hộ được dùng thế nào?

Toàn bộ số tiền đóng góp được đếm ngay tại chỗ trước sự chứng kiến của đại diện ban đại diện cha mẹ học sinh, ghi vào biên bản và công bố trên bảng tin của trường trong vòng ba ngày. Liên đội chuyển số tiền cho nhà trường quản lí điểm trường Pù Lìu để mua bàn ghế, cửa kính, tủ sách khi phòng học mới hoàn thành; ảnh lớp học và giấy biên nhận sẽ được dán lên bảng tin. Chi phí tổ chức (nước uống, in số đeo) do liên đội tự lo từ quỹ kế hoạch nhỏ, không trừ vào tiền ủng hộ.

Lưu ý an toàn: người có bệnh về tim mạch, huyết áp nên chọn cự li đi bộ; học sinh dưới lớp 6 chạy cùng người lớn; có nhân viên y tế và xe đẩy chờ ở vạch đích.

Liên hệ: Ban tổ chức – liên đội Trường THCS Đồng Lúa (giả định), cô Tổng phụ trách Đội; điện thoại phòng Đội 09xx xxx xxx (giờ hành chính).

Sáng Chủ nhật này, chạy chậm cũng được – miễn là cùng chạy về phía Pù Lìu.

Bố cục gợi ý: mặt trước là ảnh căn phòng vách gỗ (ảnh do thầy giáo điểm trường gửi, đã được đồng ý dùng), phủ dòng tiêu đề trắng; bảng cự li in rõ, ba màu ứng với ba cự li để in số đeo cùng màu; mặt sau dành trọn cho phần tiền ủng hộ được dùng thế nào, có hình nhỏ cuốn sổ và chiếc khóa để gợi ý minh bạch.

Điểm cần học: tờ rơi gây quỹ thuyết phục bằng hai thứ, một câu chuyện có thật được kể tiết chế, và lời cam kết rõ ràng về đồng tiền. Mẫu này không gọi các em nhỏ là tội nghiệp, không phóng đại cảnh khó khăn; chi tiết mép bàn ướt nước mưa đủ làm người đọc hình dung.

Tình huống giả định: nhóm du lịch cộng đồng của làng gốm Doi Cát (làng giả định, nằm bên một con sông) mở chuyến trải nghiệm một ngày dành cho học sinh THCS. Bài quảng cáo gửi tới các trường qua thư điện tử và in thành tờ rơi để giáo viên chủ nhiệm đưa phụ huynh.

MỘT NGÀY LÀM THỢ GỐM Ở DOI CÁT
Đất trong tay – chiều về mang theo chiếc bát của chính mình

Có bao giờ em tự hỏi chiếc bát ăn cơm hằng ngày đã đi qua những bàn tay nào? Ở làng gốm Doi Cát, câu hỏi ấy có lời đáp bằng một ngày đứng cạnh bàn xoay. Ông Lại Văn Nhuận, người đã làm gốm từ năm mười lăm tuổi, sẽ chỉ cho các em cách nhào đất, cách giữ khuỷu tay để thành bát không bị méo, và kể vì sao làng chọn đất ven sông để làm nghề.

Lịch trình một ngày

• 7 giờ 30: xe đón tại trường; dọc đường hướng dẫn viên giới thiệu ngắn về làng và các bước làm gốm.
• 9 giờ 00: đi bộ quanh xóm lò, xem đất được đánh, ủ, phơi; ghé lò nung cũ đã thôi đốt.
• 10 giờ 00: học vuốt gốm trên bàn xoay theo nhóm năm em, mỗi nhóm có một thợ kèm.
• 11 giờ 30: ăn trưa tại nhà văn hóa thôn, món ăn quê do các gia đình trong làng nấu.
• 13 giờ 30: vẽ trang trí lên sản phẩm đã phơi se; nghe ông Nhuận kể chuyện nghề.
• 15 giờ 00: mỗi em chọn một sản phẩm đã nung sẵn từ mẻ trước để mang về làm kỉ niệm.
• 16 giờ 30: về đến trường.

Học sinh được gì? Biết quy trình làm một món đồ gốm từ cục đất đến khi ra lò; được làm bằng tay chứ không chỉ đứng xem; hiểu thêm công sức của người thợ đằng sau món đồ bình thường trong nhà. Chuyến đi phù hợp với các tiết trải nghiệm, các bài học về nghề truyền thống và văn bản thông tin.

Điều cần biết trước: sản phẩm các em tự vuốt cần phơi và nung nhiều ngày, nên làng sẽ gửi về trường sau khoảng ba tuần; chiếc bát mang về trong ngày là sản phẩm có sẵn. Đất sét làm bẩn quần áo, các em nên mặc đồ cũ và mang theo một bộ để thay. Ở xóm lò có khu vực lò đang đốt, học sinh chỉ đứng xem sau vạch dây.

Chi phí: giá trọn gói mỗi học sinh gồm xe, ăn trưa, vật liệu và một sản phẩm mang về; giáo viên đi kèm không mất phí. Đoàn từ 30 em trở lên, làng nhận đặt lịch các ngày trong tuần; mỗi ngày chỉ đón một đoàn để thợ kèm được kĩ.

Liên hệ đặt lịch: chị Mạc Thanh Loan, nhóm du lịch cộng đồng làng gốm Doi Cát (giả định), 09xx xxx xxx; nhà trường đặt trước ít nhất hai tuần.

Đến Doi Cát một ngày, để biết một chiếc bát nặng bao nhiêu công.

Gợi ý hình ảnh: ảnh đôi tay trẻ con lấm đất đặt trên bàn xoay chiếm nửa trên tờ rơi; lịch trình trình bày như một dòng sông uốn cong, mỗi mốc giờ là một chiếc thuyền nhỏ; ô Điều cần biết trước tô nền vàng nhạt.

Điểm cần học: quảng cáo cho học sinh thì người quyết định thường là thầy cô và phụ huynh, nên bài phải trả lời cả câu hỏi của người lớn: lịch trình, an toàn, chi phí gồm những gì. Ô Điều cần biết trước cho thấy sự trung thực, vì nó nói luôn cái có thể làm người đọc hơi thất vọng (sản phẩm tự làm về muộn).

Tình huống giả định: trong dự án khởi nghiệp của môn Hoạt động trải nghiệm, nhóm năm bạn lớp 9D nấu thử những bánh xà phòng thơm mùi bồ kết, bán tại gian hàng hội chợ của trường. Quảng cáo in trên một tấm bìa nhỏ dựng cạnh gian hàng.

BỒ KẾT 9D
Mùi bếp nhà bà – trong một bánh xà phòng nhỏ.

Bánh xà phòng làm bằng tay, có nước bồ kết đun, dầu dừa và chút vỏ bưởi phơi khô.
Mỗi bánh khoảng 80 gam, gói giấy kraft, có ghi ngày làm.
Dùng rửa tay, tắm. Không phải thuốc, không chữa được bệnh gì.
Người có làn da nhạy cảm nên thử trên một vùng da nhỏ trước.
Giá một bánh để ở bảng bên cạnh; mua hai bánh tặng một túi vải đựng xà phòng do nhóm tự may (còn đến khi hết túi).
Gian hàng số 7, hội chợ xuân của trường – hỏi nhóm trưởng Lạc Vân Khanh.

Gợi ý trình bày: tấm bìa màu nâu đất, vẽ một chùm quả bồ kết khô và làn khói mỏng như đang đun nồi nước gội đầu; dòng Không phải thuốc viết chữ thường, cỡ bằng các dòng khác, không giấu xuống dưới.

Nhóm đã viết nháp khá nhiều câu rồi gạch đi. Câu sạch gàu, mượt tóc bị bỏ vì nhóm chưa có cách nào kiểm chứng; câu thiên nhiên tuyệt đối bị bỏ vì xà phòng nào cũng phải có chất tạo bọt; câu tốt hơn xà phòng ngoài chợ bị bỏ vì chê người khác. Cái còn lại là những gì nhóm biết chắc: làm từ gì, nặng bao nhiêu, làm ngày nào, ai bán. Khẩu hiệu dựa vào kỉ niệm chung của nhiều người với mùi bồ kết, nên không cần thêm lời khen nào nữa.

Điểm cần học: với sản phẩm dùng trên cơ thể, câu ghi giới hạn (không phải thuốc, thử trước khi dùng) là một phần của quảng cáo, không phải lời xin lỗi. Bản ngắn này chứng minh rằng trung thực vẫn có thể hấp dẫn, nhờ khẩu hiệu gợi cảm xúc chứ không nhờ lời hứa.

Tình huống giả định: ba bạn trong câu lạc bộ Tin học tự làm một ứng dụng học từ vựng tiếng Anh tên là Từ Mầm (giả định), mỗi ngày chỉ đưa ra năm từ kèm hình vẽ tay. Nhóm cần một video khoảng 45 giây để chiếu ở buổi sinh hoạt dưới cờ và đăng trên trang tin của trường.

Tên video: Năm từ thôi, Diệp ơi!
Thời lượng: khoảng 45 giây. Nhân vật: Diệp (học sinh lớp 7, vai chính), giọng đọc lời dẫn (Bành Quốc Thịnh, trưởng nhóm làm ứng dụng).

Chữ hiện ở khung cuối: Tải bản thử Từ Mầm tại phòng Tin học hoặc mã QR trên bảng tin trường (mã giả định). Góp ý: hộp thư câu lạc bộ Tin học.

Vì sao nhóm chọn kịch bản này? Người xem là học sinh, nên cảnh mở phải là một nỗi khổ quen thuộc (cuốn sổ từ vựng dày mà không nhớ) thay vì giới thiệu tính năng. Cảnh 3 chỉ cho thấy đúng một từ để người xem hiểu cách dùng, không liệt kê. Câu cuối của lời dẫn nhắc lại con số năm và hình ảnh mầm cây để khẩu hiệu bám vào tên ứng dụng. Nhóm cũng cố ý nói ra ba điều: bản thử, còn ít từ, còn lỗi, vì giấu đi thì người dùng sẽ tự phát hiện ngay ngày đầu và thất vọng hơn.

Khi quay, cả nhóm chỉ dùng điện thoại và ánh sáng cửa sổ; nhạc nền là bản nhạc tự đánh bằng đàn phím, không lấy nhạc có bản quyền của người khác.

Điểm cần học: kịch bản video chia cột hình ảnh và lời giúp người viết nghĩ bằng cả hai kênh cùng lúc. Bản này cũng cho thấy một quy tắc khó: thời gian ngắn thì chỉ kể một ý, ý còn lại để lời dẫn cuối gói lại.

Tình huống giả định: Hợp tác xã Vườn Sông (giả định) có hơn ba mươi hộ trồng bưởi ruột hồng ở một xã ven sông. Cuối năm, hợp tác xã nhờ đài truyền thanh xã phát một đoạn quảng cáo khoảng 60 giây và dùng lại đoạn này trên trang bán hàng. Kịch bản do anh Trầm Hữu Phát, tổ trưởng tổ trồng bưởi, viết cùng con gái đang học lớp 9.

Kịch bản phát thanh: Bưởi Vườn Sông vào mùa

[Tiếng gà gáy xa, tiếng nước vỗ bờ, nhạc dân ca không lời vào nhỏ.]

Giọng nữ (nhẹ, chậm): – Tháng Chạp, bên này sông vườn nào cũng trĩu quả, đi qua lối nhỏ đã nghe thơm mùi vỏ bưởi…

[Tiếng kéo cắt cành tách một cái, tiếng quả rơi vào sọt tre.]

Giọng nam (giọng quê, ấm): – Tôi là Phát, ở tổ trồng bưởi hợp tác xã Vườn Sông. Bưởi nhà tôi và bà con trong tổ trồng trên đất phù sa, tưới nước sông, bón phân chuồng ủ hoai. Quả hái đủ ngày mới cắt, không hái non, không tẩy vỏ cho đẹp màu.

Giọng nữ: – Bưởi Vườn Sông ruột hồng, múi mọng, vị ngọt có chút thanh chua ở cuối. Vỏ để lâu vẫn thơm, nhiều nhà mua về bày mâm cỗ Tết rồi mới bổ.

Giọng nam: – Quả nào bị sâu, bị dập, tổ chúng tôi để riêng bán rẻ cho người làm mứt, không trộn vào sọt hàng đẹp.

[Nhạc lên một nhịp rồi lắng xuống.]

Giọng nữ (rõ, chậm hơn): – Bưởi Vườn Sông: hái đúng mùa, ngọt đúng vị. Mua tại kho hợp tác xã cạnh bến đò, từ 7 giờ sáng đến 5 giờ chiều mỗi ngày trong tháng Chạp. Khách ở xa đặt hàng qua số điện thoại hợp tác xã 09xx xxx xxx, giao theo thùng mười quả.

Giọng nam: – Ghé vườn mà thử một múi trước đã, ưng thì mua.

[Tiếng cười nhỏ, nhạc dân ca vào lại và nhỏ dần.]

Ghi chú cho người đọc đài: đọc chậm ở số điện thoại và giờ mở cửa, nhắc lại số một lần nếu phát trên loa ngoài trời; giữ giọng nói thường ngày của anh Phát, không cần đọc như phát thanh viên.

Quảng cáo phát thanh không có hình, nên tiếng động phải làm thay hình ảnh: tiếng kéo cắt cành, tiếng quả rơi vào sọt cho người nghe thấy được vườn bưởi. Lời người trồng nói ra bằng giọng thật làm người nghe tin hơn lời khen của một người đọc đài xa lạ. Đoạn quả sâu để riêng là chi tiết trung thực đắt nhất trong kịch bản: nó trả lời trước nỗi lo mua phải hàng xấu. Kịch bản không có câu nào về lợi ích sức khỏe của bưởi, vì đó không phải điều hợp tác xã có thể bảo đảm trong một mẩu quảng cáo.

Điểm cần học: với quảng cáo bằng lời, khẩu hiệu phải nghe một lần là nhớ, nên câu hái đúng mùa, ngọt đúng vị dùng hai vế song song, mỗi vế bốn tiếng. Thông tin quan trọng như giờ bán, số điện thoại để ở gần cuối và được đọc chậm, đúng như cách người ta nghe đài.

Tình huống giả định: làng chài Bãi Còng (làng giả định) có vài chục nhà còn giữ nghề làm nước mắm theo lối cũ. Các hộ lập tổ sản xuất, muốn bán cho người ở thành phố qua một trang giới thiệu và tờ rơi gửi kèm mỗi thùng hàng. Bài quảng cáo theo lối kể chuyện, dài hơn các mẫu khác vì người đọc sẽ ngồi đọc ở nhà.

NƯỚC MẮM DÌ BA HUÊ – LÀNG CHÀI BÃI CÒNG
Một năm nắng gió, một giọt mặn mòi.

Nhà dì Ba Huê ở cuối xóm, sát bãi cát. Sáng nào dì cũng ra mép nước từ lúc trời còn xám, chờ ghe về. Dì chọn cá cơm vừa lên khỏi lưới, còn tươi rói, rửa qua nước biển, trộn với muối hạt theo tỉ lệ mẹ dì truyền lại, rồi xếp vào những chiếc thùng gỗ lớn đặt dưới mái tôn cạnh nhà. Từ đó, việc của dì chỉ là chờ: đều tay đảo, mở nắp phơi nắng những ngày trời đẹp, đậy kín khi có mưa. Cá và muối tự chín trong thùng hơn một năm mới cho mẻ nước mắm đầu tiên.

Khách đến nhà dì hay hỏi bí quyết. Dì cười, bảo chẳng có bí quyết gì, chỉ có cá tươi, muối sạch và chịu được chờ. Câu ấy cũng là lời giới thiệu thật nhất mà tổ sản xuất của làng muốn gửi tới người mua.

Thông tin sản phẩm

Ăn với gì cho đúng vị?

• Pha nước chấm với chanh, tỏi, ớt cho món luộc, món cuốn.
• Rưới vài giọt vào nồi canh khi tắt bếp.
• Kho cá, rim thịt: nên nêm từ từ vì nước mắm ủ lâu khá mặn.

Điều chúng tôi nói trước với khách: nước mắm làm theo lối cũ có mùi mạnh hơn loại nước chấm pha sẵn. Ai quen vị dịu có thể lúc đầu thấy lạ; tổ sản xuất gửi kèm một chai nhỏ 100 ml trong lần mua đầu để khách thử trước khi mở chai lớn. Nếu chai bị vỡ, rò rỉ khi giao, tổ đổi chai khác, không cần trả lại chai hỏng, chỉ cần gửi ảnh.

Vì sao mua của làng? Mỗi chai bán được là thêm một ngày nghề cũ còn sống ở Bãi Còng. Tổ sản xuất giữ lại một phần tiền bán để sửa mái che thùng chượp chung của xóm, và mời những khách đặt hàng thường xuyên về làng chơi vào mùa cá.

Đặt hàng và liên hệ: tổ sản xuất nước mắm làng chài Bãi Còng (giả định); người nhận đơn: chị Út Lựu, con gái dì Ba Huê, 09xx xxx xxx (từ 8 giờ đến 20 giờ). Ghé làng mua trực tiếp: hỏi nhà dì Ba Huê, cuối xóm, sát bãi.

Mở nắp chai, nghe mùi biển Bãi Còng.

Gợi ý trình bày: ảnh dì Ba Huê đội nón, tay mở nắp thùng gỗ, chụp lúc nắng sớm (ảnh thật, có sự đồng ý của dì); bảng thông tin sản phẩm đặt ở mặt sau như một tấm nhãn phóng to; dòng Điều chúng tôi nói trước với khách đóng khung xanh biển.

Lối kể chuyện hợp với sản phẩm có người làm và cách làm đáng nhớ: người đọc mua chai nước mắm cũng là mua câu chuyện về dì Ba Huê và cái nghề phải chờ hơn một năm. Phần bảng giữ cho câu chuyện không thành lời khoe suông, vì mọi điều kể ra đều được ghi lại thành thông tin kiểm được trên nhãn. Bài không dùng chữ ngon nhất, nguyên chất trăm phần trăm, cũng không so với nước mắm của vùng khác.

Điểm cần học: khi được viết dài, hãy để mỗi phần làm một việc riêng: chuyện để tạo cảm tình, bảng để cung cấp sự thật, mục nói trước để giữ lòng tin, lời kêu gọi để chốt đơn. Lời nói trước về mùi mạnh là ví dụ hay về việc nhìn sản phẩm bằng mắt người mua, không chỉ bằng mắt người bán.