Tóm tắt Nghĩ thêm về “Chuyện người con gái Nam Xương” ngắn gọn – 6 mẫu hay nhất

Nguyễn Đình Chú cho rằng điều độc đáo của Chuyện người con gái Nam Xương là đã cho thấy hạnh phúc người phụ nữ mong manh vô cùng: nỗi oan của Vũ Nương khởi đầu từ chiếc bóng trên vách, từ câu nói trẻ thơ của con và máu ghen của Trương Sinh, chứ không chủ yếu do bất bình đẳng nam nữ hay chiến tranh. Từ đó, ông nhắc mọi người cảnh giác với thói ghen và khẳng định truyện là áng văn bất hủ.

Mở đầu, tác giả khẳng định dù Chuyện người con gái Nam Xương đã được bàn nhiều, vẫn còn điều cần nói thêm. Ông đồng ý Vũ Nương là người phụ nữ đẹp người đẹp nết mà oan khuất, nhưng cho rằng như thế chưa đủ. Cái riêng của truyện là ở chỗ hạnh phúc ấy dễ vỡ lạ lùng: chính cái bóng tượng trưng cho tình vợ chồng và lời nói hồn nhiên của bé Đản đã mở đầu bi kịch. Khác với Thúy Kiều khổ vì những kẻ ác cụ thể, Vũ Nương không thể tránh tác nhân nằm ngay bên mình. Ông không đồng tình với những ai đổ lỗi cho sự bất bình đẳng nam nữ, bởi thủ phạm gần nhất là cơn ghen rất đời thường của Trương Sinh; bác bỏ cả ý kiến quy cho chiến tranh, vì việc đi lính chỉ là chi tiết phụ. Khép lại, ông nhắn các đôi lứa đừng để lòng ghen dẫn dắt, đồng thời tôn vinh nghệ thuật kể chuyện của Nguyễn Dữ.

• Phần 1: Giới thiệu Chuyện người con gái Nam Xương là một “thiên cổ kì bút” và nêu ý định bàn thêm về tác phẩm.
• Phần 2: Phân tích cái bóng và lời con trẻ như những tác nhân không ai ngờ; đối chiếu với nỗi khổ của Thúy Kiều; chỉ ra thói đa nghi của người chồng là căn nguyên gần nhất; phản bác hai lối giải thích bằng bất bình đẳng giới và chiến tranh.
• Phần 3: Rút ra lời nhắn nhủ cảnh giác với máu ghen; đánh giá tài năng Nguyễn Dữ và vị trí của truyện trong văn học dân tộc.

Bài viết xoay quanh một luận đề: Chuyện người con gái Nam Xương đã chỉ ra hạnh phúc người phụ nữ có thể vỡ vụn vì những điều nhỏ nhặt nhất. Để làm rõ, tác giả triển khai các ý sau.

Thứ nhất, ông phân tích chi tiết Vũ Nương trỏ bóng mình mà nói là cha Đản: cái bóng vốn là cách nói về sự gắn bó, đồng nhất với chồng, vậy mà đời nàng tan nát lại bắt đầu từ đó. Kẻ góp phần phá vỡ hạnh phúc ấy lại là đứa con ngây thơ của nàng.

Thứ hai, ông đặt cạnh Truyện Kiều: nàng Kiều khổ vì những kẻ xấu hiện rõ trước mắt, còn Vũ Nương bị hại bởi điều nằm ngay trong niềm vui, tình thương của mình. Ở điểm này, truyện chạm tới một chân lí lớn của đời người.

Thứ ba, ông bác bỏ cách hiểu cho rằng bi kịch do chế độ nam nữ bất bình đẳng. Theo ông, căn nguyên gần nhất nằm ở thói đa nghi của Trương Sinh, điều mà người thời nào cũng có thể mắc; dẫn chứng là lời Hoạn Thư và cách Trương Sinh vẫn thương xót vợ.

Thứ tư, ông phản đối cách giải thích bằng chiến tranh: giả như người chồng chỉ vắng nhà vì việc khác, câu chuyện vẫn diễn ra y như thế.

Cuối cùng, ông khuyên các đôi lứa coi chừng máu ghen, và xếp tác phẩm vào hàng kiệt tác của văn xuôi dân tộc.

Nguyễn Đình Chú mở bài bằng nhận định: Chuyện người con gái Nam Xương trong Truyền kì mạn lục là một kiệt tác, đã được nhiều người phân tích, nhưng vẫn có điều cần bổ sung.

Ông nhắc lại cách hiểu phổ biến: Vũ Nương là hình tượng trung tâm, một phụ nữ đẹp người, đẹp nết mà chịu oan khiên, đại diện cho thân phận khổ đau của phụ nữ thời phong kiến. Theo ông, cách hiểu ấy đúng nhưng không giúp phân biệt truyện này với những tác phẩm khác cùng đề tài. Điều làm nên giá trị riêng là truyện cho thấy hạnh phúc người đàn bà mong manh đến khó ngờ, và đó là sự thật không chỉ của Việt Nam xưa mà của nữ giới ở khắp nơi.

Ông chứng minh bằng chi tiết cái bóng. Khi chồng ra trận, Vũ Nương đùa con bằng cách chỉ chiếc bóng của mình và nói đó là cha nó. Cái bóng là biểu tượng cho sự gắn bó vợ chồng, giống chữ “đồng” trong lời thề của Kim – Kiều, thế mà nó lại mở đầu bi kịch. Người tham gia phá vỡ hạnh phúc của nàng lại là bé Đản vô tội. Đặt cạnh Truyện Kiều, nơi kẻ ác lộ diện rõ ràng, ta thấy Vũ Nương không thể né tránh những gì nằm ngay trong cuộc sống thường ngày của mình. Đó là sự “ma quái” có thật của cuộc đời.

Ông không chấp nhận lối giải thích bằng sự bất công giữa nam và nữ, mà chỉ ra nguyên nhân quan trọng là tính đa nghi, hay ghen của Trương Sinh; ghen là tâm lí gắn với con người, ít liên quan đến chế độ xã hội, như lời Hoạn Thư từng nói. Nếu chỉ quy cho bất bình đẳng, khó giải thích việc Trương Sinh vẫn động lòng thương, vớt xác vợ, rồi tỉnh ngộ cũng nhờ cái bóng và lời con. Tương tự, ông gạt đi ý kiến đổ lỗi cho chiến tranh: chuyện chàng ra trận chỉ là một tình tiết phụ.

Kết bài, tác giả trở lại ý đã nêu từ đầu, nhắc những người yêu nhau phải cảnh giác với máu ghen, vì chỉ một chút sơ suất, như nghe con mà không hỏi vợ, cũng đủ làm tan nát cả đời. Ông ca ngợi Nguyễn Dữ đã sáng tạo một cốt truyện với chi tiết đắt giá, lối viết đan cài thực ảo, để lại một chuyện tình buồn và một kiệt tác của văn xuôi trung đại.

Thưa cô và các bạn, bài viết của Giáo sư Nguyễn Đình Chú giúp chúng ta đọc lại Chuyện người con gái Nam Xương theo cách mới. Ông không chỉ coi Vũ Nương là nạn nhân của xã hội phong kiến mà nhấn mạnh điều đáng sợ hơn: hạnh phúc có thể vỡ vì những thứ thân thương nhất, như cái bóng trên vách và lời nói hồn nhiên của đứa trẻ. Ông cho rằng thủ phạm trực tiếp là thói đa nghi, hay ghen của Trương Sinh, chứ không phải chủ yếu do bất bình đẳng hay chiến tranh. Bài học ông gửi gắm là hãy tỉnh táo với cơn ghen trong tình yêu. Qua đó, tác giả cũng khẳng định đây là truyện ngắn xuất sắc bậc nhất của văn học trung đại.

Kết luận

Khi tóm tắt một văn bản nghị luận như Nghĩ thêm về “Chuyện người con gái Nam Xương”, em không kể lại cốt truyện Vũ Nương mà cần nêu được luận đề, các luận điểm theo đúng trình tự và kết luận của người viết. Mẫu 1 phù hợp để trả lời nhanh, mẫu 4 và mẫu 5 giúp em nắm chắc lập luận để làm bài đọc hiểu.

Xem thêm:

• Nghĩ thêm về “Chuyện người con gái Nam Xương”: tác giả, tác phẩm, bố cục
• Chuyện người con gái Nam Xương: tóm tắt, tác giả, tác phẩm
• Phân tích Chuyện người con gái Nam Xương
• Tóm tắt Về truyện “Làng” của Kim Lân