Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Kiên trì là gì? Chữ 堅持, khác kiên nhẫn, cố chấp và cách nghị luận

Cập nhật 22/10/2026·MMavrick Nguyễn·9 phút đọc
Nội dung chính
  • Kiên trì theo nghĩa từ điển
  • 堅持: cầm cho chắc, giữ cho bền
  • Kiên trì, kiên nhẫn, bền bỉ hay cố chấp?
  • Mài sắt nên kim và lời dặn về lòng bền

Kiên trì là giữ nguyên ý định, theo đuổi việc mình đã chọn đến cùng, dù gặp khó khăn hay thất bại vẫn không bỏ dở. Hỏi kiên trì nghĩa là gì, có thể nói gọn: bền lòng làm tiếp khi người khác đã thôi. Đức tính kiên trì không cần ồn ào; nó hiện ra qua những việc nhỏ lặp lại mỗi ngày, như luyện một nét chữ hay giải thêm một bài toán khó.

Nghĩa ngắn Bền chí làm đến cùng, không nản khi gặp trở lực
Gốc từ Hán Việt 堅持: kiên (bền chặt) + trì (cầm, giữ)
Loại từ Động từ, cũng dùng như tính từ (“rất kiên trì”); “sự kiên trì”, “lòng kiên trì” là danh từ hóa
Đồng nghĩa gần Bền chí, bền bỉ, nhẫn nại
Trái nghĩa Nản chí, bỏ cuộc, cả thèm chóng chán
kiên trì là gì
kiên trì là gì? Bền chí làm đến cùng, không nản

Kiên trì theo nghĩa từ điển

Từ điển Việt – Việt giảng kiên trì là không thay đổi ý định, ý chí để làm việc gì đó đến cùng, mặc dù gặp khó khăn, trở lực. Ví dụ kèm theo rất gọn: thử thách lòng kiên trì, kiên trì theo đuổi mục tiêu. Wiktionary tiếng Việt cũng xếp từ này vào loại động từ.

Trong câu, kiên trì đi được nhiều vị trí. Làm động từ: Em kiên trì tập bơi suốt mùa hè. Làm tính từ chỉ tính cách: Cậu ấy rất kiên trì. Làm danh từ khi thêm “sự”, “lòng”, “đức tính”: Sự kiên trì giúp bà giữ vườn rau xanh cả mùa khô.

Học sinh gặp từ này sớm. Sách Giáo dục công dân 6 bộ Kết nối tri thức có hẳn bài “Siêng năng, kiên trì”, đặt hai phẩm chất đứng cạnh nhau: siêng năng là chăm làm, kiên trì là chăm làm mà không bỏ ngang khi gặp chỗ khó.

堅持: cầm cho chắc, giữ cho bền

Chữ kiên (堅) được Thiều Chửu giảng trước hết là bền chặt, đầy chắc. Họ hàng của nó toàn những từ cứng cáp: kiên cố (vững chắc), kiên cường, kiên quyết, kiên định, kiên nhẫn.

Chữ trì (持) nghĩa là cầm, giữ. Thiều Chửu lưu ý rằng nói đến chữ trì là có ý giữ chắc không rời. Ta gặp nó trong duy trì, bảo trì, chủ trì, trụ trì.

Ghép lại, kiên trì là nắm một việc thật chặt và không buông. Hình ảnh ấy giúp phân biệt với những chữ “kiên” khác: kiên quyết là dứt khoát ở lúc chọn, kiên định là không dao động về lập trường, còn kiên trì nhấn vào thời gian, vào chuyện giữ được lâu.

Kiên trì, kiên nhẫn, bền bỉ hay cố chấp?

Từ Điểm nhấn Ví dụ
Kiên trì Theo đuổi một mục tiêu đến cùng, làm đi làm lại dù thất bại Kiên trì luyện viết chữ đẹp cả năm học
Kiên nhẫn Chịu đựng, chờ đợi mà không nóng nảy, bực bội Kiên nhẫn giảng lại cho em nhỏ
Bền bỉ Sức lực, tinh thần kéo dài, không suy giảm Bền bỉ chạy đường dài
Cố chấp Giữ ý mình dù đã thấy sai, không chịu nghe ai Cố chấp làm theo cách cũ dù cả nhóm đã chỉ ra lỗi

Ranh giới đáng để ý nhất là giữa kiên trì và cố chấp. Cả hai đều “không bỏ”, nhưng người kiên trì giữ mục tiêu và sẵn sàng đổi cách làm khi cách cũ không hiệu quả; người cố chấp giữ luôn cả cách làm sai. Một bạn giải mãi một bài toán bằng đúng một hướng đã thất bại năm lần thì đang cố chấp hơn là kiên trì.

Phía trái nghĩa có nản chí, bỏ cuộc, ngại khó, và cách nói dân gian cả thèm chóng chán, ba ngày đánh cá, hai ngày phơi lưới. Gần nghĩa với kiên trì còn có nỗ lực và ý chí; chỗ khác nhau giữa các từ này được so sánh kỹ ở bài phân biệt nỗ lực với cố gắng và bài ý chí, nghị lực khác nhau thế nào.

Bền chí, bền gan, bền bỉ khác nhau ra sao, và đâu là các mức đối lập như nản chí, bỏ cuộc, xem bài đồng nghĩa, trái nghĩa với kiên trì.

Bền bỉ gộp cả sức lực lẫn ý chí, nên chữ thay thế phải chọn theo vế câu đang nhấn, như cách chia trong đồng nghĩa, trái nghĩa với bền bỉ.

Tâm lý học hiện đại có hẳn một khái niệm gộp sự bền bỉ với đam mê cho mục tiêu dài hạn, gọi là grit, sự bền chí, do Angela Duckworth nghiên cứu.

Mài sắt nên kim và lời dặn về lòng bền

Tiếng Việt có nhiều câu nói về kiên trì đến mức học sinh nào cũng thuộc ít nhất một câu. Có công mài sắt, có ngày nên kim lấy hình ảnh thanh sắt to được mài dần thành cây kim nhỏ. Nước chảy đá mòn nói chuyện giọt nước mềm mà bền, lâu ngày làm mòn được đá cứng. Có thể đọc thêm cả chùm ở trang tục ngữ khuyên siêng năng, bền chí, hoặc bài Tục ngữ về ý chí, nghị lực trong sách Tiếng Việt 5.

Năm 1951, khi đến thăm một đơn vị thanh niên xung phong làm đường, Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng bốn câu thơ mà về sau thành câu cửa miệng của bao thế hệ học trò:

Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên

Chữ đáng dừng lại là “lòng không bền”. Cái khó thật sự nằm ở chỗ giữ được lòng mình qua ngày thứ mười, thứ một trăm, chứ không ở độ cao của núi.

Đời thường thì giản dị hơn: “Con kiên trì tập đàn mỗi tối mười lăm phút, sang hè đã đánh được trọn một bản.”

Dựng ý cho bài nghị luận về sự kiên trì

Đề “Suy nghĩ về đức tính kiên trì” hay “Bàn về câu Có công mài sắt, có ngày nên kim” rất quen ở lớp 6 đến lớp 9. Một khung ý dễ triển khai:

  1. Giải thích: kiên trì là bền lòng theo đuổi mục tiêu đến cùng; khác cố chấp ở chỗ vẫn biết điều chỉnh cách làm.
  2. Biểu hiện: học đều mỗi ngày thay vì dồn sát ngày thi; tập lại động tác thể thao đến khi thuần; sai thì sửa chứ không bỏ.
  3. Vì sao cần: kết quả lớn ít khi đến sau một lần cố gắng; kiên trì giúp tích lũy từng chút một, như giọt nước làm mòn đá.
  4. Phê phán và bài học: lên án lối sống cả thèm chóng chán, gặp khó là đổi việc; đặt mục tiêu vừa sức, chia nhỏ để giữ được lâu.

Muốn đọc một bài viết hoàn chỉnh theo hướng này, xem mẫu số 3 trong tuyển văn nghị luận về một tư tưởng, đạo lí lớp 8. Dẫn chứng có thể lấy từ chính trang sách, như bài đọc Khổ luyện thành tài ở lớp 5.

Mấy câu hỏi xoay quanh chữ kiên trì

Kiên trì nghĩa là gì nói ngắn gọn?

Là làm một việc đến cùng, không bỏ dở dù gặp khó khăn. Câu ngắn nhất để nhớ: bền chí, không nản.

Đức tính kiên trì biểu hiện qua việc gì?

Qua những việc lặp lại đều đặn: ngày nào cũng đọc vài trang sách, làm lại bài sai đến khi hiểu, tập một môn thể thao dù tiến bộ chậm. Người kiên trì không đợi hứng mới làm.

Kiên trì và kiên nhẫn khác nhau thế nào?

Kiên trì hướng tới mục tiêu và đòi hỏi tiếp tục hành động. Kiên nhẫn thiên về chịu đựng, chờ đợi mà không nóng vội. Một người có thể rất kiên nhẫn ngồi chờ nhưng thiếu kiên trì làm việc của mình.

Kiên trì tiếng Anh là gì?

Thường dịch là persevere (động từ) hay perseverance (danh từ). Khi nhấn vào tính bền bỉ, lì đòn, người ta còn dùng persistent, persistence.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5