Soạn bài Tổng kiểm soát phương tiện giao thông – Ngữ văn 7 Cánh diều

Tìm hiểu từ nhiều nguồn thông tin về tình hình giao thông và các vi phạm của người tham gia giao thông ở nước ta trong thời gian gần đây. Ghi lại một số thông tin đáng lưu ý.

Trả lời:

Em có thể tìm thông tin trên trang của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, Cục Cảnh sát giao thông, báo chí và bản tin thời sự. Khi ghi chép, nên chia thành ba nhóm và luôn ghi kèm nguồn, thời gian của số liệu:

• Tình hình chung: số vụ tai nạn, số người chết, bị thương trong tháng, quý hoặc năm; so sánh tăng hay giảm với cùng kì năm trước.
• Lỗi vi phạm hay gặp: điều khiển xe khi đã uống rượu, bia; chạy quá tốc độ; vượt đèn đỏ; đi sai làn đường; không đội mũ bảo hiểm; học sinh chưa đủ tuổi đi xe máy.
• Biện pháp xử lí: các đợt cao điểm kiểm tra nồng độ cồn, xử phạt qua camera giám sát, mức phạt và hình thức tước giấy phép lái xe được nâng lên.

Một điều đáng lưu ý là vi phạm nồng độ cồn được xử lí rất nghiêm theo quy định hiện hành, và nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng bắt nguồn từ việc người lái đã uống rượu, bia.

Trả lời:

• Nguyên nhân: nhiều người còn coi nhẹ luật, chủ quan, ham nhanh, tranh thủ vượt đèn khi vắng người; một số người chưa nắm được quy định hoặc lái xe khi chưa có giấy phép; số lượng xe tăng nhanh trong khi đường sá ở nhiều nơi còn chật hẹp; việc kiểm tra, xử lí có lúc chưa thường xuyên.
• Bài học: chấp hành luật ngay cả khi không có cảnh sát; đội mũ bảo hiểm đúng cách; không đi xe máy khi chưa đủ tuổi và chưa có bằng lái; đã uống rượu, bia thì không lái xe; nhắc nhở người thân cùng thực hiện.

Trả lời:

• Nhan đề: gồm hai tầng – dòng lớn “Tổng kiểm soát phương tiện giao thông” và dòng phụ cho biết đã xử phạt hơn 401 000 người điều khiển phương tiện vi phạm.
• Số liệu: các con số được in to, nổi bật (401 027; 61 563; 27 293…).
• Thời gian: đợt kiểm soát kéo dài từ ngày 15/5 tới ngày 14/6/2020, tức là trong khoảng một tháng.

Trả lời:

Văn bản triển khai thông tin theo cách phân loại, đi từ tổng số đến chi tiết. Đầu tiên là con số tổng của phương tiện bị xử phạt, sau đó tách theo từng loại xe; tiếp đến là số xe bị giữ lại và số người mất giấy phép lái xe; phần cuối liệt kê các lỗi vi phạm thường gặp. Mỗi thông tin đi kèm một hình minh họa và con số cụ thể.

Trả lời:

Xe mô tô vi phạm nhiều nhất, với 287 085 chiếc bị xử phạt trong tổng số 401 027 phương tiện, tức là hơn bảy phần mười. Xe mô tô cũng chiếm phần lớn số xe bị giữ lại: 55 110 trên tổng số 61 563 chiếc.

Trả lời:

Bản đồ họa liệt kê năm lỗi thường gặp nhất:

1. Lái xe khi không có giấy phép.
2. Chạy nhanh hơn tốc độ cho phép.
3. Vi phạm quy định về nồng độ cồn.
4. Không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu.
5. Chở quá tải trọng.

Trả lời:

Nhan đề cho biết đề tài và kết quả chính của văn bản: cơ quan chức năng đã tiến hành một đợt tổng kiểm soát các phương tiện giao thông, và trong đợt đó có hơn 401 000 người điều khiển phương tiện bị xử phạt vì vi phạm. Đọc nhan đề, người xem đã nắm được ý quan trọng nhất trước khi đi vào chi tiết.

Xác định bố cục của văn bản Tổng kiểm soát phương tiện giao thông và chỉ ra thông tin chính của mỗi phần.

Trả lời:

Ngoài nhan đề và mốc thời gian, văn bản gồm hai phần.

Phần 1 – Các trường hợp vi phạm bị xử phạt: cho biết số xe bị phạt (chia theo loại xe), số xe bị giữ lại và số trường hợp mất giấy phép lái xe.

Phần 2 – Các lỗi vi phạm phổ biến: nêu năm lỗi kèm số trường hợp.

Tìm thông tin thu được từ bản đồ hoạ và ghi vào vở nội dung trả lời các câu hỏi: a) Việc tổng kiểm soát phương tiện giao thông diễn ra vào thời gian nào? b) Trong thời gian đó, có bao nhiêu người điều khiển phương tiện tham gia giao thông bị xử phạt? Con số đó nói lên điều gì? c) Các con số in đậm 401 027, 61 563 và 27 293 cho biết thông tin gì? Các cột cao thấp và các chấm tròn to nhỏ khác nhau biểu thị điều gì? d) Vi phạm nào phổ biến nhất? Vi phạm đó nói lên điều gì về giao thông ở Việt Nam? e) Những từ ngữ nào trong bản đồ hoạ trên được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực giao thông?

Trả lời:

Văn bản Tổng kiểm soát phương tiện giao thông sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ nào? Tác dụng của các phương tiện đó là gì?

Trả lời:

• Kênh hình (phi ngôn ngữ): hình vẽ các loại xe, biểu tượng minh họa cho từng lỗi vi phạm, những cột cao, cột thấp, những chấm tròn lớn nhỏ, màu sắc và cỡ chữ khác nhau cho các con số.
• Tác dụng: biến những con số khô khan thành hình ảnh trực quan, sinh động; người đọc chỉ cần lướt qua đã biết loại xe nào vi phạm nhiều, lỗi nào phổ biến; thông tin được trình bày gọn trong một trang mà vẫn đầy đủ, dễ nhớ và gây ấn tượng, phù hợp mục đích cảnh báo, tuyên truyền.

Hãy chuyển thông tin về các lỗi vi phạm phổ biến trong bản đồ hoạ trên thành một văn bản chỉ sử dụng kênh chữ. Ví dụ: Lỗi vi phạm nhiều nhất là lỗi về giấy phép lái xe, trong vòng một tháng có 49 715 người vi phạm.

Trả lời:

Đoạn văn tham khảo: Trong đợt tổng kiểm soát từ ngày 15/5 đến ngày 14/6/2020, lực lượng chức năng ghi nhận năm lỗi mà người tham gia giao thông hay mắc phải. Nhiều nhất là trường hợp cầm lái mà không có giấy phép: chỉ trong khoảng một tháng đã có 49 715 người. Xếp thứ hai là lỗi chạy quá tốc độ cho phép với 33 316 người. Tiếp theo, 20 120 người bị phát hiện vi phạm quy định về nồng độ cồn. Có 12 231 người không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu. Ít nhất trong năm lỗi là vi phạm tải trọng, với 5007 trường hợp. Những con số này cho thấy ý thức tuân thủ luật giao thông của nhiều người vẫn cần được nâng cao.

Bản đồ hoạ thông tin trên mang lại cho em hiểu biết gì mới và nhắc nhở em điều gì khi tham gia giao thông?

Trả lời:

Hiểu biết mới: em không ngờ chỉ trong một tháng lại có hơn bốn trăm nghìn lượt xe bị phạt, và lỗi phổ biến nhất lại là lái xe không có giấy phép. Em cũng biết thêm các hình thức xử lí như phạt tiền, tạm giữ xe, tước giấy phép lái xe, và hiểu rằng xe mô tô – loại xe gia đình em dùng hằng ngày – là phương tiện vi phạm nhiều nhất.

Lời nhắc nhở: khi tham gia giao thông, em phải đi đúng làn, dừng khi đèn đỏ, đội mũ bảo hiểm cài quai đúng cách khi ngồi sau xe máy; chưa đủ tuổi thì tuyệt đối không tự lái xe máy. Em cũng sẽ nhắc bố mẹ, anh chị không lái xe sau khi uống rượu, bia và không chạy quá tốc độ.