Bài 1: Cậu bé thông minh Tiếng Việt lớp 1 Kết nối tri thức

a. Chuyện gì xảy ra khi các bạn nhỏ đang chơi đá cầu?
b. Theo em, các bạn cần làm gì để lấy được quả cầu?

Trả lời:

• a. Bốn bạn nhỏ đang chơi đá cầu ở sân. Một bạn đá mạnh quá làm quả cầu bay lên và mắc vào tán lá của một cây cao. Các bạn đứng nhìn lên, lo lắng.
• b. Các bạn có thể nhờ người lớn (bác bảo vệ, thầy cô) lấy giúp, hoặc nhờ người lớn dùng một cây sào dài khều quả cầu xuống. Các bạn không nên tự trèo cây vì dễ bị ngã.

Truyện Cậu bé thông minh (Theo Vũ Ngọc Khánh).
Từ ngữ: nuối tiếc, thán phục, nhà toán học, xuất sắc

Trả lời: Truyện có 3 đoạn:

• Đoạn 1: Vinh và các bạn lấy quả bưởi làm bóng để chơi; bóng rơi xuống một cái hố hẹp và sâu, không ai lấy lên được.
• Đoạn 2: Vinh nghĩ ra cách đổ nước vào hố để quả bóng nổi lên; các bạn rất khâm phục.
• Đoạn 3: cho biết tên đầy đủ của cậu bé là Lương Thế Vinh, sau này là một nhà toán học giỏi của nước ta.

Giải nghĩa từ ngữ:

• nuối tiếc: tiếc mãi vì mất đi một thứ mình thích.
• thán phục: khen ngợi và rất phục tài của ai đó.
• nhà toán học: người giỏi toán, chuyên nghiên cứu về toán.
• xuất sắc: giỏi hơn hẳn mọi người.

Gợi ý đọc: đoạn 1 đọc chậm, đến câu tả bọn trẻ nhìn xuống hố thì giọng tiếc rẻ; đoạn 2 đọc nhanh hơn, vui dần; đoạn 3 đọc giọng tự hào. Đọc đúng: quả bưởi, nuối tiếc, mượn, múc nước, trầm trồ, thán phục, xuất sắc.

a. Cậu bé Vinh và các bạn chơi trò chơi gì?
b. Vinh làm thế nào để lấy được quả bóng ở dưới hố lên?
c. Vì sao các bạn nhìn Vinh trầm trồ thán phục?

Trả lời:

• a. Các bạn chơi đá bóng, nhưng quả bóng là một quả bưởi.
• b. Vinh cùng các bạn mượn nón, lấy nón múc nước đổ vào hố cho tới khi đầy. Quả bưởi nhẹ nên nổi lên miệng hố, Vinh chỉ việc cúi xuống nhặt.
• c. Vì Vinh rất thông minh: nghĩ ra một cách hay mà không bạn nào nghĩ tới để lấy quả bóng lên.

Cậu bé Vinh và các bạn chơi (…).
Các bạn nhìn Vinh trầm trồ thán phục vì (…).

Trả lời: Em viết vào vở:

• Câu thứ nhất: Cậu bé Vinh và các bạn chơi bóng bằng quả bưởi.
• Câu thứ hai: em chép phần đầu câu như trong sách, rồi điền tiếp sau chữ “vì”: Vinh đã nghĩ ra cách thật hay để lấy bóng lên.

Các từ ngữ: thông minh, xuất sắc, thán phục, nuối tiếc, vui mừng
a. Chúng tôi rất (…) vì đội bóng mình yêu thích đã bị thua.
b. Hoa vẽ rất đẹp. Cả lớp ai cũng (…) bạn ấy.

Trả lời:

• a. Chúng tôi rất nuối tiếc vì đội bóng mình yêu thích đã bị thua. (Đội mình thua thì buồn, tiếc, nên không chọn “vui mừng”.)
• b. Hoa vẽ rất đẹp. Cả lớp ai cũng thán phục bạn ấy.

Từ ngữ trong khung: đánh quay, ô ăn quan
Tranh 1: một bạn trai và một bạn gái ngồi trên sân, giữa hai bạn là các ô kẻ phấn có những viên sỏi. Tranh 2: hai bạn trai cầm dây, thả con quay cho quay tít trong một vòng tròn vẽ trên sân.

Trả lời: Em có thể nói:

• Tranh 1: Hai bạn đang chơi ô ăn quan. Các bạn kẻ ô trên sân, dùng sỏi làm quân, lần lượt bốc quân rải vào từng ô.
• Tranh 2: Hai bạn trai đang chơi đánh quay. Mỗi bạn quấn dây vào con quay rồi giật mạnh, con quay xoay tít trong vòng tròn. Con quay của ai quay lâu hơn thì thắng.

Đây là những trò chơi dân gian của trẻ em Việt Nam, chỉ cần sỏi, phấn, con quay gỗ là chơi được.

Đoạn nghe viết: Vinh đem quả bưởi làm bóng chơi với các bạn. Quả bóng lăn xuống hố. Vinh bèn tìm cách đổ đầy nước vào hố cho quả bóng nổi lên. Các bạn nhìn Vinh thán phục.

Trả lời: Lưu ý khi nghe viết:

• Vinh là tên riêng, luôn viết hoa, kể cả khi ở giữa câu.
• Đoạn có 4 câu, mỗi câu viết hoa chữ đầu và có dấu chấm cuối câu.
• Viết đúng: quả bưởi (vần ươi, dấu hỏi), lăn xuống (l, x), đổ đầy, nổi lên, thán phục (ph).

a. inh hay uynh? thông m□, h□ huỵch (dấu huyền), bình t□ (dấu ngã)
b. oan hay oăn? băn kh□, hân h□, h□ thành (dấu huyền)

Trả lời:

• a. thông minh (inh), huỳnh huỵch (uynh), bình tĩnh (inh).
• b. băn khoăn (oăn), hân hoan (oan), hoàn thành (oan).

a. Dựa vào gợi ý ở dưới, tìm ô chữ hàng ngang.
b. Đọc từ ngữ xuất hiện ở hàng dọc màu vàng.
Ô chữ có 4 hàng ngang: hàng 1 có 3 ô (ô đầu màu vàng), hàng 2 có 3 ô (ô cuối màu vàng), hàng 3 có 6 ô (ô thứ 2 màu vàng), hàng 4 có 7 ô (ô thứ 6 màu vàng).
(1) Con gì đuôi ngắn tai dài / Mắt hồng lông mượt, có tài chạy nhanh?
(2) Con gì tai thính mắt tinh / Nấp trong bóng tối ngồi rình chuột qua?
(3) Con gì cô Tấm quý yêu / Cơm vàng cơm bạc sớm chiều cho ăn?
(4) Quả gì không phải để ăn / Mà dùng để đá, để lăn, để chuyền?

Trả lời:
a. Lời giải các hàng ngang (viết chữ in, không dấu):

b. Đọc cột vàng từ trên xuống: T – O – A – N, đó là từ TOÁN. Từ này gợi nhớ đến Lương Thế Vinh, cậu bé thông minh trong bài, sau này là nhà toán học nổi tiếng. Sau truyện về Lương Thế Vinh, sách khép lại bằng bài thơ Gửi lời chào lớp Một trong Ôn tập cuối năm lớp 1 Kết nối tri thức.

Xem thêm: Đánh quay: cách quấn dây, kỹ thuật bổ quay, luật chơi và mẹo – trò chơi trong tranh luyện nói.