Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Dân gian

Đánh quay: cách quấn dây, kỹ thuật bổ quay, luật chơi và mẹo

Cập nhật 06/05/2026·MMavrick Nguyễn·10 phút đọc
Nội dung chính
  • Đánh quay là gì?
  • Chuẩn bị trước khi chơi
  • Luật chơi đánh quay từng bước
  • Mẹo đánh quay quay lâu, bổ trúng

Đánh quay (còn gọi là đánh cù, đánh gụ) là trò chơi dân gian trong đó người chơi quấn dây quanh con quay gỗ rồi lăng mạnh xuống đất và giật dây cho con quay xoay tít trên đầu đinh; con quay của ai quay lâu nhất, hoặc bổ trúng làm đổ con quay của người khác, là người thắng. Trò chơi chỉ cần mỗi người một con quay, một sợi dây và khoảng sân phẳng. Bài này hướng dẫn cấu tạo con quay, cách quấn dây, các kiểu bổ quay, luật chơi đánh quay từng bước, các thể thức đồng triệt, hầm quay và những lưu ý an toàn.

trò chơi đánh quay
Trò chơi dân gian đánh quay

Đánh quay là gì?

Theo Wikipedia tiếng Việt, hầu như dân tộc nào ở Việt Nam cũng có trò đánh quay; trò này chơi ngoài trời, phần đông là các bé trai nhưng thanh niên và cả các cụ ông cũng mê; mỗi dân tộc có tên gọi riêng, người Mông gọi là đánh tu lu. Ở vùng cao, đánh quay còn là trò thi tài trong lễ hội: báo VnExpress ghi lại cảnh đồng bào Sán Chỉ, Tày ở huyện Bình Liêu (Quảng Ninh) đánh quay tại lễ hội đình Lục Nà dịp Tết, với những con quay gỗ đường kính 10–20 cm và sợi dây dài khoảng 4 m. Ở Hà Nội xưa, con quay được bán nhiều ở phố Tố Tịch, phố Hàng Quạt.

Thông tin Đánh quay
Số người Từ 2 người; có thể chia hai phe
Độ tuổi phù hợp Trẻ từ khoảng 7 tuổi; con quay lớn dành cho thiếu niên, người lớn
Dụng cụ Mỗi người một con quay có đinh và một sợi dây quay
Không gian Sân đất nện hoặc sân xi măng phẳng, có thể vẽ vòng tròn
Một ván Mỗi lượt quay vài chục giây đến vài phút

Chuẩn bị trước khi chơi

  • Con quay: thường đẽo từ gỗ chắc, dễ gọt như gỗ xoan, có nơi làm bằng sừng. Một con quay có ba bộ phận: phần thân, cây đinh đóng theo trục ở đầu thon và chiếc mấu nhỏ dùng để bắt đầu quấn dây. Thân có hai dáng chính: hình quả chuông (gọi là cù chuối, quay chuối) và hình nón cụt (cù dái dê).
  • Đinh quay: đinh sắt bỏ mũ, viên bi sắt nhỏ hoặc đầu thoi dệt; đinh phải thẳng trục thì con quay mới đứng vững.
  • Dây quay: dây bện, dây đay, dây gai hay dây dù bền chắc, dài vừa sải tay người chơi; đầu dây có nút hoặc vòng để quấn vào ngón tay.
  • Sân: mặt sân phẳng, cứng vừa phải, không có đá sỏi; vẽ sẵn một vòng tròn nếu chơi kiểu hầm.
  • Thỏa thuận: chơi kiểu nào, ai bị hầm, được bổ bao nhiêu vố.

Luật chơi đánh quay từng bước

Quấn dây và bổ quay

  1. Giữ đầu dây ở mấu quấn, quấn chặt dây quanh thân con quay theo những vòng rộng dần, các vòng nằm sát nhau không chồng chéo.
  2. Quấn đầu dây còn lại vào ngón tay hoặc kẹp chặt giữa các ngón, nắm con quay trong lòng bàn tay.
  3. Chọn kiểu bổ: ra quay (hơi khuỵu gối, giữ con quay ngang bụng rồi lăng ra gần như song song mặt đất), bổ thượng (đứng thẳng, giơ quay ngang gáy rồi ném thẳng xuống) hoặc bổ vát (như bổ thượng nhưng theo đường chéo).
  4. Khi con quay sắp chạm đất thì giật mạnh đầu dây về phía mình để dây tuột ra, con quay xoay tít trên đầu đinh.
  5. Con quay quay đứng tại chỗ, êm ru như đang đứng yên thì người chơi gọi là quay “ngủ”, đó là cú bổ đẹp nhất.

Thi quay lâu (đồng triệt)

Theo hiệu lệnh, tất cả cùng bổ con quay xuống sân. Con quay của ai quay lâu nhất là người thắng. Nhóm cũng hay kẻ sẵn một vòng tròn trên sân, con quay nằm ngoài vòng thì không được tính.

Hầm quay

Mọi người cùng bổ quay; con quay của ai dừng sớm nhất thì bị “hầm”, tức là phải để các bạn khác bổ con quay của họ vào con quay của mình. Nếu chơi “hầm sống”, người bị hầm bổ con quay của mình xuống cho nó đang xoay, các bạn khác nhắm vào đó mà bổ; nếu chơi “hầm chết”, con quay bị hầm được đặt nằm trong vòng tròn vẽ trên sân làm đích. Con quay nào chịu được các cú bổ mà vẫn đứng vững là con quay “lì” nhất, chủ của nó được nể phục.

Ăn vố, trả vố

Kiểu dành cho hai người: hai bạn thay phiên nhau làm đích: một người để con quay nằm yên hoặc cho nó xoay, người kia bổ vào, xong lại đổi vai.

luật chơi đánh quay
Tóm tắt luật chơi đánh quay

Mẹo đánh quay quay lâu, bổ trúng

  • Quấn dây thật chặt và đều tay; dây lỏng làm con quay đảo, nhanh đổ.
  • Giật dây dứt khoát đúng lúc con quay sắp chạm đất; giật sớm quá con quay bay lệch, muộn quá con quay chạm đất bằng thân.
  • Giữ đinh quay thẳng và nhọn vừa phải; đinh cong hoặc bị lún sâu sau nhiều cú bổ thì nên sửa lại.
  • Muốn bổ trúng con quay của bạn, chọn bổ thượng hoặc bổ vát, mắt nhìn vào điểm tiếp đất của con quay đối phương.
  • Chọn con quay vừa tay: con quay quá nặng khó lăng, quá nhẹ thì quay mau dừng.

Các biến thể đánh quay theo vùng miền

Đánh quay của đồng bào Bình Liêu

Theo VnExpress, con quay của nam to hơn của nữ, đường kính từ khoảng 10 đến 20 cm. Sợi dây khoảng 4 m, một đầu cột chặt vào cán gỗ dài chừng nửa mét. Khi thi, một đội cho quay còn đội kia đánh; sau đó người chơi dùng khúc cây hất con quay đang xoay lên đáy một chiếc bát rồi chuyển lên bàn gỗ để so xem con nào quay lâu hơn.

Tên gọi khác nhau

Người đồng bằng Bắc Bộ gọi là đánh gụ, đánh cù; người Mông gọi là đánh tu lu. Trẻ em còn có cả một kho “thuật ngữ” riêng như quay ngủ, ngủ lịm, hầm sống, hầm chết.

Con quay hiện đại

Ngày nay có con quay tiện máy, con quay nhựa có dây kéo hoặc tay giật bán sẵn; cách chơi giản đơn hơn nhưng vẫn giữ tinh thần thi quay lâu.

Lợi ích của trò chơi đánh quay

  • Khéo tay: quấn dây, canh lực và thời điểm giật dây cần sự tỉ mỉ.
  • Tinh mắt: bổ trúng một con quay đang xoay đòi hỏi ngắm chuẩn.
  • Sáng tạo: nhiều bạn tự đẽo quay, tự chọn đinh, chọn dây.
  • Tinh thần thượng võ: chấp nhận bị hầm, bị bổ khi thua, rồi gỡ lại ở ván sau.

Lưu ý an toàn khi chơi đánh quay

  • Không ai đứng phía trước hướng bổ quay; người xem đứng ngoài vòng chơi vài mét vì con quay có thể văng ra rất mạnh.
  • Không bổ quay về phía người, cửa kính, vật dễ vỡ; tuyệt đối không ném con quay vào bạn.
  • Đinh quay nhọn: cất con quay cẩn thận, không để trẻ nhỏ cầm chơi một mình.
  • Khi hầm quay, con quay gỗ có thể nứt vỡ; bỏ con quay đã nứt, không chơi con quay có dằm gỗ.
  • Dây quấn vào ngón tay vừa đủ chặt; không quấn dây quanh cổ tay hay cổ.
  • Với con quay lớn của người lớn, trẻ em chỉ nên đứng xem từ xa.

Đánh quay trong sách giáo khoa

Ở phần luyện nói của Bài 1: Cậu bé thông minh (Tiếng Việt 1 Kết nối tri thức), học sinh quan sát tranh và nói về hai trò chơi đánh quay, ô ăn quan. Bài viết về trò Đúc cây dừa, chừa cây mỏng trên Văn VN cũng nhắc tới đánh quay như một trò chơi cùng nhóm.

Câu hỏi thường gặp

Đánh quay và đánh cù có khác nhau không?

Không. Đó là cùng một trò; tùy vùng mà gọi là đánh quay, đánh cù hay đánh gụ, người Mông gọi là đánh tu lu.

Con quay làm bằng gỗ gì?

Thường là gỗ chắc, dễ đẽo như gỗ xoan; có nơi dùng sừng trâu, bò. Con quay bán sẵn ngày nay thường tiện bằng máy.

Làm sao để con quay quay lâu?

Quấn dây chặt, đều; giật dây dứt khoát ngay trước khi con quay chạm đất; giữ đinh quay thẳng trục và chọn mặt sân phẳng.

Trẻ mấy tuổi chơi đánh quay được?

Trẻ từ khoảng 7 tuổi có thể tập với con quay nhỏ, có người lớn hướng dẫn cách quấn dây và giữ khoảng cách an toàn.

Lời kết

Đánh quay là trò chơi của đôi tay khéo và cái nhìn chuẩn xác, từ sân làng đồng bằng đến lễ hội vùng cao đều rộn tiếng con quay xoay tít. Chọn con quay vừa tay, đứng đúng chỗ an toàn là cả nhóm có thể thi đồng triệt, hầm quay suốt buổi chiều. Tìm thêm các trò trong chuyên mục trò chơi dân gian như đánh đáo, bắn bi hay ô ăn quan.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5