Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Đồng nghĩa, trái nghĩa

Đồng nghĩa, trái nghĩa với Tổ quốc: chọn từ theo độ trang trọng

Cập nhật 26/05/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Từ cùng nghĩa với Tổ quốc, xếp theo độ trang trọng
  • Vì sao Tổ quốc không có từ trái nghĩa?
  • Đổi Tổ quốc sang từ khác: chỗ hợp, chỗ vấp
  • Viết hoa Tổ quốc thế nào cho khỏi lẫn?

Từ đồng nghĩa với Tổ quốc là đất nước, nước nhà, non sông, giang sơn, sơn hà; trong văn bản chính trị, pháp luật còn gặp quốc gia. Tổ quốc không có từ trái nghĩa. Danh từ này gọi tên đất nước của chính mình với lòng biết ơn tổ tiên, nên không có một “phía ngược lại” nào để đặt thành cặp.

Đồng nghĩa đất nước, nước nhà, non sông, giang sơn, sơn hà; gần nghĩa: quốc gia, xã tắc (từ cũ)
Trái nghĩa không có
Loại từ danh từ, gốc Hán Việt 祖國
Nghĩa gốc đất nước do ông cha xây dựng, để lại cho đời sau; nghĩa từng chữ có ở bài chữ tổ, chữ quốc trong Tổ quốc
từ đồng nghĩa, trái nghĩa với tổ quốc
Từ đồng nghĩa với tổ quốc: đất nước, nước nhà, non sông, giang sơn. Trái nghĩa: không có cặp trực tiếp.

Từ cùng nghĩa với Tổ quốc, xếp theo độ trang trọng

Vì có chữ “tổ” (tổ tiên), Tổ quốc mang sẵn ý “nước của ông cha mình”. Bảng dưới đi từ giọng cổ kính, thiêng liêng xuống giọng gần lời nói thường.

Từ Gốc từ Sắc thái Hay đi với
sơn hà Hán Việt, núi sông cổ, hào hùng, dùng trong văn chương thơ văn trung đại, lời thề giữ nước
giang sơn Hán Việt, sông núi trang trọng, gợi vẻ đẹp đất đai giang sơn gấm vóc, thu giang sơn về một mối
non sông thuần Việt trang trọng mà vẫn mềm, giàu hình ảnh non sông liền một dải, non sông tươi đẹp
đất nước thuần Việt trung tính, dùng rộng nhất hầu hết các câu, kể cả câu thường ngày
nước nhà thuần Việt thân thiết, như gọi nhà mình nước nhà độc lập, thể thao nước nhà

Tiếng Việt 5, bài “Mở rộng vốn từ: Tổ quốc”, lấy nước nhà, non sông từ Thư gửi các học sinh và đất nước, quê hương từ Việt Nam thân yêu làm đáp án, rồi cho thêm quốc gia, giang sơn. Hai từ này nên ghi chú. Quốc gia là từ của luật và chính trị, chỉ một nước bất kì; xem bài quốc gia gồm những yếu tố nào. Quê hương thì hẹp hơn, đã có bài riêng về các từ cùng nghĩa với quê hương.

Non sông có thêm những người anh em như non nước, sông núi, được so giọng văn với nhau trong các chữ cùng nghĩa với non sông.

Tổ quốc thường đi cùng tính từ thiêng liêng; chữ này đổi sang cao quý, linh thiêng ra sao và đối với trần tục thế nào có ở đồng nghĩa, trái nghĩa với thiêng liêng.

Vì sao Tổ quốc không có từ trái nghĩa?

Trái nghĩa cần hai đầu của cùng một thang, như cao – thấp. Tổ quốc gọi tên một thực thể duy nhất với người nói, không có thang nào. Từ điển Hoàng Phê và Wiktionary đều không ghi từ trái nghĩa cho Tổ quốc.

Các từ nước ngoài, ngoại quốc, xứ người chỉ đối lập theo ngữ cảnh (nước mình – nước khác); nếu đề buộc điền, ghi kèm chú thích ấy. Các kiểu cặp đối lập được phân biệt ở bài thế nào là cặp trái nghĩa.

Đổi Tổ quốc sang từ khác: chỗ hợp, chỗ vấp

  • “Yêu Tổ quốc” → “yêu đất nước”, “yêu nước nhà”: được, giọng bớt trang nghiêm.
  • “Tổ quốc ghi công” trên bằng liệt sĩ → không đổi được; đây là cụm cố định.
  • “Bảo vệ Tổ quốc” trong văn bản luật → không thay bằng “bảo vệ non sông”; non sông là chữ của văn chương.

Những cách gọi đất nước bằng núi sông như giang sơn, sơn hà được xếp riêng trong bài đồng nghĩa, trái nghĩa với đất nước.

Viết hoa Tổ quốc thế nào cho khỏi lẫn?

Khi chỉ đất nước Việt Nam của người viết, sách giáo khoa và báo chí viết hoa chữ đầu: Tổ quốc. Các từ đồng nghĩa như đất nước, non sông, giang sơn thì viết thường, trừ khi đứng đầu câu hoặc làm tên tác phẩm. Học sinh hay bị trừ điểm ở đúng chỗ này: đổi Tổ quốc thành đất nước thì nhớ hạ chữ hoa.

Tổ quốc trong ca dao, câu nói nổi tiếng

Ý “gánh vác việc nước” có trong câu ca dao dùng chữ sơn hà:

Ghé vai gánh đỡ sơn hà
Sao cho tỏ mặt mới là trượng phu

Thêm nhiều câu cùng chủ đề trong tuyển ca dao, tục ngữ về lòng yêu nước. Câu “Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta” quen thuộc với nhiều thế hệ học sinh; nguồn gốc câu này được tìm hiểu trong bài câu nói về Tổ quốc của ai.

Câu mẫu có Tổ quốc và những từ thay được

  • Lễ chào cờ sáng thứ Hai, cả trường hát bài ca về Tổ quốc.
  • Anh ấy xa nước nhà mười năm mà vẫn theo dõi từng trận bóng của đội tuyển.
  • Từ đỉnh đèo nhìn xuống, non sông trải xanh tới tận biển.
  • Vua Quang Trung muốn thu giang sơn về một mối.
  • Người lính biên phòng nói gọn: giữ đất nước là giữ từng cột mốc.
  • Ông nội treo tấm bằng Tổ quốc ghi công ngay giữa nhà.

Luyện tập: tìm và chọn từ cùng nghĩa với Tổ quốc

Câu 1

Câu 1: Tìm hai từ đồng nghĩa với Tổ quốc là từ thuần Việt.

Đáp án: đất nước, nước nhà (hoặc non sông).

Câu 2

Câu 2: Từ nào không đồng nghĩa với Tổ quốc: giang sơn, sơn hà, lãnh thổ, non sông?

Đáp án: lãnh thổ. Từ này chỉ phần đất thuộc chủ quyền, không mang tình cảm như Tổ quốc.

Câu 3

Câu 3: Điền từ hợp nhất: “Sau ba mươi năm sống ở châu Âu, bà quyết định trở về … .” (Tổ quốc, quốc gia, sơn hà)

Đáp án: Tổ quốc. Quốc gia nghe khô như văn bản hành chính, sơn hà lại quá cổ cho một câu kể chuyện.

Thắc mắc thường gặp quanh từ Tổ quốc

Từ đồng nghĩa với từ Tổ quốc là những từ nào?

Đất nước, nước nhà, non sông, giang sơn, sơn hà. Quốc gia chỉ gần nghĩa.

Đồng nghĩa với Tổ quốc trong bài Thư gửi các học sinh là từ nào?

Nước nhà và non sông.

Trái nghĩa với Tổ quốc là gì?

Không có từ trái nghĩa. Nước ngoài, xứ người chỉ là từ đối lập theo ngữ cảnh.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5