Từ đồng nghĩa với bản thân khi chỉ người là chính mình, mình, tự thân (trong cụm cố định); bản ngã, cái tôi chỉ gần nghĩa. Khi nói “bản thân sự việc”, từ thay được là chính. Bản thân không có từ trái nghĩa trong từ điển; vế đối quen là người khác.
| Đồng nghĩa | chính mình, mình, tự thân; nói về sự việc: chính, tự nó |
| Trái nghĩa | không có từ trực tiếp; vế đối theo ngữ cảnh: người khác, người ngoài |
| Nghĩa | danh từ Hán Việt (本身): chính cá nhân hoặc chính sự việc được nói tới |
Chính mình, tự thân, bản ngã: gần bản thân đến đâu
| Từ | Sắc thái | Cụm quen |
|---|---|---|
| chính mình | thân mật, dùng được mọi lúc | tin vào chính mình |
| mình | gọn, khẩu ngữ | lo cho mình trước |
| tự thân | chỉ trong cụm cố định | tự thân lập nghiệp, tự thân vận động |
| bản ngã | gần nghĩa; chỉ cái làm nên tính cách riêng | bản ngã quá lớn |
| cái tôi | gần nghĩa; hay mang ý chê | cái tôi cao |
“Hiểu bản thân” đổi thành “hiểu chính mình” vẫn giữ ý, nhưng “giới thiệu bản thân” mà đổi thành “giới thiệu cái tôi” thì sai hẳn. Bản ngã và cái tôi lệch nhau ở đâu đã có ở cái tôi, bản ngã và lòng tự trọng; gốc chữ Hán xem thêm hai chữ của bản ngã.
Người khác: vế đối của bản thân theo ngữ cảnh
Bản thân là danh từ chỉ chính người nói tới, nên không có từ mang nghĩa ngược. Trong câu, vế đối hay gặp là:
- người khác: “nghĩ cho bản thân” đối với “nghĩ cho người khác”;
- người ngoài: nhấn vào người không thuộc nhà mình, nhóm mình;
- tập thể: khi bàn chuyện riêng và chung.
Đây là cặp đối theo ngữ cảnh, không phải cặp trái nghĩa từ điển.
Câu với bản thân, chính mình, tự thân
- Em viết một đoạn văn giới thiệu bản thân.
- Thua trận, cậu ấy không trách ai, chỉ trách chính mình.
- Anh tự thân lập nghiệp, không nhờ vốn gia đình.
- Bản thân bài toán không khó, chỉ có đề viết rối.
- Đừng chỉ nghĩ cho bản thân mà quên người khác.
Thắc mắc về từ đồng nghĩa với bản thân
Đồng nghĩa với bản thân là từ nào?
Chính mình, mình; trong cụm cố định có tự thân. Bản ngã và cái tôi chỉ gần nghĩa.
Từ trái nghĩa với bản thân là gì?
Không có từ trực tiếp; trong câu, bản thân hay đối với người khác. Câu hỏi về giá trị của mình thì có ở giá trị bản thân nằm ở đâu.