Ngôi nhà ấm áp là bài đọc mở đầu chủ điểm 7 Gia đình, phần Luyện tập tổng hợp trong sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 2, trang 137–139. Bài gồm phần đọc truyện, 3 câu hỏi đọc hiểu và 3 bài tập Viết (nghe – viết, chọn r, d hay gi, tìm vần phù hợp).
Đọc: Ngôi nhà ấm áp (trang 137)
Truyện phỏng theo Chuyện kể cho bé, do Tạ Đăng Minh kể. Tranh vẽ thỏ bố đeo tạp dề đang thái cà rốt, thỏ mẹ mở vung nồi canh trên bếp, thỏ con cầm củ cà rốt chạy giữa bố và mẹ.
Ý chính của truyện:
- Ngày chủ nhật, thỏ bố và thỏ mẹ chơi cờ, giao hẹn ai thắng thì vào bếp, ai thua thì ra vườn.
- Thỏ con giúp mẹ thì nhớ bố, giúp bố lại nhớ mẹ.
- Thỏ con xin cả nhà cùng làm việc. Bữa cơm hôm ấy cả nhà thấy thật vui, thật ấm cúng.
Từ ngữ cần hiểu:
- giao hẹn: nói trước với nhau điều sẽ làm.
- ván cờ: một lần chơi cờ từ đầu đến khi có người thắng.
- thỏ thẻ: nói nhỏ nhẹ, dễ thương.
- ấm áp: ở đây là có tình yêu thương, ai cũng thấy vui, dễ chịu.
Cách đọc: đọc đúng các tiếng giao hẹn, ván cờ, chăm cây, ngó, thỏ thẻ, ấm áp. Lời thỏ con đọc nhỏ nhẹ, tha thiết; câu cuối đọc vui vẻ.
Nội dung chính bài Ngôi nhà ấm áp
Bố mẹ mỗi người làm một việc, thỏ con muốn ở bên cả hai nên rủ cả nhà cùng làm chung. Được làm việc bên nhau, cả nhà vui hơn. Câu chuyện cho thấy: gia đình yêu thương, cùng nhau chia sẻ việc nhà sẽ luôn ấm áp, hạnh phúc.
Đọc hiểu (trang 137–138)
Câu 1 (trang 137): Ai thắng ván cờ? Chọn ý đúng:
a) Thỏ bố thắng.
b) Thỏ mẹ thắng.
Trả lời: Chọn ý b. Theo giao hẹn, người thắng sẽ vào bếp nấu ăn. Hết ván cờ, thỏ mẹ vào bếp, còn thỏ bố ra vườn. Vậy thỏ mẹ là người thắng.
Câu 2 (trang 138): Thỏ con muốn gì? Chọn hai tranh thích hợp để trả lời:
Bốn tranh có ghi chú: nấu ăn (chỉ thỏ mẹ nấu), chăm cây (thỏ bố tưới cây, thỏ con đứng cạnh), cùng nấu ăn (cả nhà ở bên bếp), cùng chăm cây (cả nhà cùng làm vườn).
Trả lời: Con chọn hai tranh cùng nấu ăn và cùng chăm cây. Thỏ con muốn cả nhà cùng làm mọi việc với nhau: cả nhà cùng nấu ăn, rồi cả nhà cùng chăm cây, để lúc nào cũng được ở bên cả bố lẫn mẹ.
Câu 3 (trang 138): Vì sao thỏ con nói “Nhà mình thật ấm áp!”? Chọn ý đúng:
a) Vì cả nhà yêu thương nhau.
b) Vì căn nhà rất ấm.
Trả lời: Chọn ý a. Chữ “ấm áp” ở đây không nói về thời tiết hay căn nhà. Thỏ con thấy vui vì bố mẹ nghe lời mình, cả nhà gần gũi, quan tâm nhau.
Đọc (hoặc kể) cho người thân nghe câu chuyện em vừa học
Con đọc lại truyện cho cả nhà nghe. Kể xong, con thử rủ bố mẹ cùng làm một việc nhà với mình, như thỏ con: cùng nhặt rau, cùng tưới cây hoặc cùng dọn bàn ăn.
Viết (trang 138–139)
Câu 1 (trang 138): Nghe – viết
Bài viết: Cả nhà thương nhau (4 dòng, của Phan Văn Minh).
Trả lời: Bài này con nghe thầy cô (hoặc bố mẹ) đọc rồi viết, không nhìn sách:
- Nghe đọc cả bài một lượt trước. Sau đó nghe từng cụm, nhẩm lại rồi viết.
- Bài có 4 dòng, chữ đầu mỗi dòng viết hoa. Hai dòng đầu đều nói về ba, mẹ và con nên rất dễ nhớ.
- Tiếng cần chú ý: thương (th, vần ương), giống (gi), nhớ (nh), cười (vần ươi).
- Viết xong, người đọc đọc lại cho con soát lỗi.
Câu 2 (trang 139): Em chọn chữ nào: r, d hay gi?
a) Thỏ mẹ ▢ao hẹn: “Ai thắng nấu ăn, ai thua làm vườn.”.
b) Hai mẹ con thỏ cùng ▢a vườn giúp bố chăm cây.
c) Hai bố con thỏ cùng vào bếp ▢úp mẹ nấu ăn.
d) Thỏ con rất ▢ễ thương.
Trả lời:
| a) | giao hẹn |
| b) | ra vườn |
| c) | giúp mẹ |
| d) | dễ thương |
Ba chữ r, d, gi đọc gần giống nhau ở nhiều nơi, con cần nhớ mặt chữ của từng từ. Có thể ôn lại ở Bài 24: qu, r.
Câu 3 (trang 139): Tìm vần phù hợp với ô trống: an, ang hay oan, anh?
Thỏ con ng▢ ngoãn, đ▢ (dấu sắc) yêu. Cả nhà thỏ thương nhau. Ngôi nhà tr▢ (dấu huyền) ngập h▢ (dấu nặng) phúc.
Trả lời:
| ng▢ ngoãn | ngoan ngoãn (vần oan) |
| đ▢ yêu | đáng yêu (vần ang) |
| tr▢ ngập | tràn ngập (vần an) |
| h▢ phúc | hạnh phúc (vần anh) |
Đọc lại cả đoạn sau khi điền để chắc chắn câu có nghĩa.