Nắng là bài thơ đọc thứ ba của chủ điểm Gia đình, phần Luyện tập tổng hợp sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 2, trang 86–88. Bài gồm phần Đọc (bài thơ, 3 câu hỏi, học thuộc lòng) và Góc sáng tạo: làm bưu thiếp Lời yêu thương.
Đọc: Nắng (trang 86)
Bài thơ của tác giả Mai Văn Hai, gồm 10 dòng, mỗi dòng 5 tiếng. Nhà thơ coi nắng như một người trong nhà, đi theo từng người để giúp việc:
- Bốn dòng đầu: nắng lên cao cùng bố khi bố xây tường, rồi trải khắp sân phơi để thóc của mẹ mau khô.
- Bốn dòng tiếp: nắng chạy rất nhanh, không ai bắt kịp, thoáng cái đã có mặt ở vườn rau, chiếu sáng cho ông làm cỏ.
- Hai dòng cuối: nắng lọt qua khung cửa sổ, giúp bà xỏ chỉ vào kim.
Tranh vẽ mặt trời đỏ rực và những tia nắng vàng; mẹ đội nón đổ thóc ra sân, bạn nhỏ cầm cào giúp mẹ dàn thóc.
Cách đọc:
- Mỗi dòng thơ đọc liền một hơi, nghỉ ngắn cuối dòng, nghỉ dài hơn ở dấu chấm.
- Đọc đúng: mạch tường, trải vàng, hong, thoắt, xuyên, xâu kim.
- Mạch tường: đường vữa nối giữa các viên gạch. Hong: phơi cho khô. Thoắt: rất nhanh, vừa thấy đã đi. Xâu kim: xỏ sợi chỉ qua lỗ kim.
Nội dung chính bài Nắng
Bài thơ tả nắng như một bạn nhỏ chăm chỉ, nhanh nhẹn, giúp từng người trong gia đình: bố, mẹ, ông, bà. Qua đó, bài thơ nói lên niềm vui của một gia đình ai cũng chăm làm và được nắng sưởi ấm.
Đọc hiểu (trang 87)
Câu 1 (trang 87): Nắng giúp ai làm gì? Em hãy nói tiếp
Mẫu: Nắng giúp bố xây nhà. a) Nắng giúp mẹ… – b) Nắng giúp ông… – c) Nắng giúp bà…
Trả lời:
| a) Nắng giúp mẹ… | hong thóc khô (phơi thóc trên sân). |
| b) Nắng giúp ông… | soi sáng vườn rau để nhặt cỏ. |
| c) Nắng giúp bà… | xâu kim. |
Con tìm ý trả lời ở từng khổ: việc của mẹ ở dòng 3, 4; việc của ông ở dòng 7, 8; việc của bà ở dòng 9, 10.
Câu 2 (trang 87): Tìm những câu cho thấy nắng rất nhanh nhẹn
Trả lời: Đó là dòng thơ thứ 5, 6 và 7 (giữa bài). Ba dòng này kể rằng nắng chạy nhanh lắm, không ai đuổi theo kịp, và chỉ trong chớp mắt đã sang tới vườn rau. Dòng 6 nói rõ nhất: “Chẳng ai đuổi kịp đâu”. Từ thoắt ở dòng 7 cũng cho thấy nắng đi nhanh như gió.
Câu 3 (trang 87): Em thấy nắng giống ai?
Trả lời: Con nói theo ý mình, ví dụ:
- Em thấy nắng giống một bạn nhỏ chăm ngoan, nhanh nhẹn, ai cần gì là chạy tới giúp ngay.
- Em thấy nắng giống em: em cũng muốn giúp bố mẹ phơi thóc, giúp bà xâu kim.
Học thuộc lòng 6 dòng thơ cuối
Sáu dòng cuối là từ dòng Nắng chạy nhanh lắm nhé đến hết bài. Cách học: đọc to 2–3 lần; sau đó che từng dòng, nhìn tranh và nhớ thứ tự nắng đi đâu (chạy nhanh → về vườn rau với ông → qua cửa sổ với bà) để đọc lại. Học xong, con đọc cho ba mẹ nghe.
Góc sáng tạo: Bưu thiếp Lời yêu thương (trang 87–88)
Câu 1 (trang 87): Quan sát một vài tấm bưu thiếp
Sách in năm tấm bưu thiếp mẫu: thiệp chúc mừng năm mới có hoa đào; thiệp sinh nhật màu vàng có hoa giấy; thiệp ngày 20-11 có những trái tim đỏ, hồng; thiệp có cành hoa lá dán nổi; thiệp ghi lời chúc mẹ ngày 8.3 có giỏ hoa vàng.
Trả lời: Con thấy mỗi tấm bưu thiếp đều có ba phần: hình trang trí (hoa, tim, lá, giỏ hoa…), lời chúc hoặc lời yêu thương, và một dịp đặc biệt (Tết, sinh nhật, ngày Nhà giáo, ngày của mẹ). Bưu thiếp đẹp là bưu thiếp có màu sắc tươi, hình rõ, chữ viết cẩn thận.
Câu 2 (trang 88): Hãy làm một bưu thiếp tặng người thân của em. Trang trí bằng hình vẽ hoặc cắt dán
Trả lời: Cách làm đơn giản:
- Gấp đôi một tờ bìa màu khổ nhỏ thành tấm thiệp.
- Mặt ngoài: vẽ ông mặt trời, bông hoa, giỏ hoa, hoặc cắt dán hình tròn, trái tim từ giấy màu.
- Để chừa một khoảng trống bên trong để viết lời yêu thương.
Khi dùng kéo, con nhờ người lớn giúp và cẩn thận kẻo đứt tay.
Câu 3 (trang 88): Hãy viết lên bưu thiếp những lời yêu thương tặng người thân. Nhớ ghi tên em dưới bưu thiếp
Trả lời: Con viết một hai câu ngắn, ví dụ:
- Tặng bố: Con cảm ơn bố đã đưa con đi học mỗi ngày. Con yêu bố nhiều!
- Tặng bà: Chúc bà luôn khỏe. Cháu thương bà lắm!
- Tặng em: Em bé ngoan nhé, chị (anh) rất yêu em.
Dưới lời yêu thương, con ghi tên mình, ví dụ: Con của bố – Minh An.
Câu 4 (trang 88): Hãy mang bưu thiếp về nhà tặng người thân. Cùng người thân trao đổi, sửa lại bưu thiếp cho đẹp để chuẩn bị trưng bày
Trả lời: Con trao bưu thiếp tận tay người thân và nói một câu chúc. Sau đó con hỏi người thân thấy bưu thiếp thế nào, cần tô thêm màu hay sửa chữ nào cho đẹp hơn. Con sửa lại rồi mang đến lớp để trưng bày cùng các bạn.
Ghi nhớ
Ba bài đọc của chủ điểm Gia đình (Chuột con đáng yêu, Món quà quý nhất, Nắng) đều nói về tình yêu thương trong nhà. Tiếp theo là bài kể chuyện Cô bé quàng khăn đỏ (trang 89). Tiếng nắng có vần ăng, con có thể ôn lại ở Bài 78 ăng, ăc.