Kết bài Bánh trôi nước là phần khép lại bài văn về bài thơ Nôm của Hồ Xuân Hương, từng là văn bản Ngữ văn 7 chương trình cũ và nay được bàn trong văn bản Tính đa nghĩa trong bài thơ Bánh trôi nước ở Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo. Kết bài cần khẳng định vẻ đẹp, thân phận, phẩm chất người phụ nữ cùng tài thơ Nôm của nữ sĩ. Dưới đây là 13 mẫu kết bài viết sẵn, gồm tổng kết, liên hệ, mở rộng và kết theo đề.

Cách viết kết bài Bánh trôi nước
- Nhắc lại tên bài thơ, tác giả và hai lớp nghĩa: tả món bánh quê và nói về phận đàn bà xưa với nhan sắc, cảnh ngộ, phẩm hạnh.
- Điểm lại nét nghệ thuật chính: thể thất ngôn tứ tuyệt viết bằng chữ Nôm, ngôn ngữ bình dị, vận dụng thành ngữ và lối nói “thân em”.
- Liên hệ nên tự nhiên: vị thế người phụ nữ hôm nay, sự trân trọng mẹ, chị, bạn gái quanh mình.
- Kết đúng phạm vi đề: đề hai câu cuối thì khép lại ở tấm lòng son, đề tính đa nghĩa thì nhấn vào cách đọc bài thơ theo hai lớp.
Kết bài tổng kết Bánh trôi nước
Mẫu 1 – ngắn gọn
Chỉ với bốn câu thơ, Bánh trôi nước đã cho thấy tài năng và tấm lòng của Hồ Xuân Hương. Bài thơ vừa ngợi ca vẻ đẹp, vừa cảm thông với cuộc đời lênh đênh của phụ nữ thời xưa, đồng thời trân trọng tấm lòng son sắt mà họ luôn gìn giữ.
Mẫu 2 – tóm lược giá trị nội dung và nghệ thuật
Bằng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt viết bằng chữ Nôm, ngôn ngữ giản dị và lối nói quen thuộc của ca dao, Hồ Xuân Hương đã biến chiếc bánh trôi bình thường thành một hình tượng giàu ý nghĩa. Ở lớp nghĩa thực, đó là món bánh trắng tròn, chìm nổi trong nồi nước. Ở lớp nghĩa sâu, đó là người con gái có cả nhan sắc lẫn đức hạnh nhưng không được làm chủ đời mình. Bánh trôi nước vì thế vừa là lời ngợi ca, vừa là lời cảm thông, vừa ngầm lên án những bất công mà xã hội cũ dành cho phụ nữ.
Mẫu 3 – khẳng định vị trí của bài thơ
Trải qua mấy trăm năm, Bánh trôi nước vẫn thuộc số những bài thơ được nhớ nhiều nhất của Hồ Xuân Hương. Bài thơ góp phần làm nên danh hiệu Bà chúa thơ Nôm của nữ sĩ, đồng thời khẳng định sức biểu đạt tinh tế của tiếng Việt trong thể thơ vốn có nguồn gốc từ thơ Đường. Hiếm có bài thơ nào ngắn như vậy mà nói được nhiều điều về phụ nữ Việt đến thế.
Kết bài Bánh trôi nước liên hệ, mở rộng
Mẫu 4 – liên hệ người phụ nữ hôm nay
Đọc bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương, em càng thấy quý những gì người phụ nữ hôm nay đang có: được học tập, được làm việc, được nói lên tiếng nói của mình. Những người mẹ, người chị quanh em không còn phải sống cảnh rắn nát tùy người khác, nhưng vẫn giữ những phẩm chất đẹp như người phụ nữ trong thơ. Bài thơ nhắc em biết trân trọng, yêu thương và tôn trọng họ nhiều hơn.
Mẫu 5 – mở rộng sang Tự tình và Mời trầu
Bánh trôi nước không phải lần duy nhất Hồ Xuân Hương lên tiếng cho người phụ nữ. Trong Tự tình, nữ sĩ bày tỏ nỗi cô đơn và khát khao hạnh phúc; trong Mời trầu, bà gửi gắm mong ước về một tình cảm chân thành, trọn vẹn. Đặt cạnh những bài thơ ấy, Bánh trôi nước càng cho thấy một Hồ Xuân Hương luôn thấu hiểu và trân trọng phái nữ, một hồn thơ vừa cứng cỏi vừa giàu yêu thương hiếm có trong văn học trung đại.
Mẫu 6 – trở lại hình ảnh chiếc bánh trôi
Lần sau ăn một viên bánh trôi trắng tròn ngày Tết Hàn thực, có lẽ ta sẽ nhớ đến bài thơ của Hồ Xuân Hương. Món bánh nhỏ bé ấy, qua ngòi bút của nữ sĩ, đã mang theo cả một kiếp người: đẹp đẽ, long đong, phụ thuộc mà vẫn giữ được phần trong sạch bên trong. Bánh trôi nước khép lại nhưng dáng hình người con gái giữ tấm lòng son vẫn còn đọng mãi trong lòng người đọc.
Mẫu 7 – mở rộng sang tác phẩm cùng đề tài
Cùng viết về kiếp người phụ nữ dưới chế độ cũ, Nguyễn Dữ để Vũ Nương tìm đến cái chết để giãi bày nỗi oan, Nguyễn Du để Thúy Kiều trôi dạt suốt mười lăm năm. Hồ Xuân Hương chọn một cách nói khác: gói cả thân phận ấy vào một chiếc bánh nhỏ và để nhân vật tự cất lời. Bài thơ Bánh trôi nước vì thế vừa đứng chung trong dòng văn học nhân đạo của dân tộc, vừa mang dấu ấn riêng của một nữ sĩ dám nói thẳng điều mình nghĩ. Đọc các tác phẩm ấy bên nhau, ta càng hiểu người phụ nữ xưa đã mong mỏi biết bao một cuộc đời do chính mình làm chủ.
Mẫu 8 – đối chiếu với ca dao than thân
Nếu những câu ca dao than thân thường kết thúc trong nỗi buồn cam chịu, thì bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương lại khép lại bằng một lời khẳng định. Người phụ nữ trong thơ bà biết mình không quyết định được số phận, nhưng vẫn tự hào giữ trọn phẩm giá. Chính sự chuyển hướng ấy đã đưa bài thơ vượt khỏi một lời than, trở thành tiếng nói đề cao giá trị con người.
Kết bài Bánh trôi nước theo đề thường gặp
Mẫu 9 – đề phân tích hai câu thơ đầu
Hai câu thơ đầu bài Bánh trôi nước đã khéo léo đặt vẻ đẹp tươi tắn bên cạnh cuộc đời long đong của người phụ nữ. Với điệp từ “vừa” và thành ngữ dân gian được đảo lại thành bảy nổi ba chìm, Hồ Xuân Hương cho thấy một nghịch cảnh đầy xót xa: nhan sắc càng đáng quý thì số phận càng bấp bênh.
Mẫu 10 – đề phân tích hai câu thơ cuối
Hai câu kết bài Bánh trôi nước là nơi kết tinh tư tưởng của Hồ Xuân Hương. Câu thứ ba nói đến kiếp sống phụ thuộc, phó mặc cho người khác nhào nặn; câu thứ tư, mở đầu bằng chữ “mà” đầy cứng cỏi, khẳng định tấm lòng son không gì thay đổi được. Từ lời than, bài thơ bỗng vút lên thành lời tự hào về phẩm chất của phụ nữ Việt.
Mẫu 11 – đề phân tích hình ảnh người phụ nữ
Qua bài thơ Bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương đã vẽ nên chân dung người phụ nữ xưa với ba nét: đẹp về hình thức, lận đận về số phận và trong sáng, son sắt về tâm hồn. Hình ảnh ấy vừa khiến người đọc thương cảm, vừa khiến ta khâm phục, và cho thấy tấm lòng nhân đạo sâu sắc của nữ sĩ.
Mẫu 12 – đề bàn về tính đa nghĩa của bài thơ
Bánh trôi nước là ví dụ tiêu biểu cho tính đa nghĩa của thơ ca. Cùng một lời thơ, người đọc vừa thấy chiếc bánh trôi trắng tròn, vừa thấy người phụ nữ với vẻ đẹp, thân phận và phẩm hạnh. Hiểu bài thơ của Hồ Xuân Hương theo cả hai lớp nghĩa giúp ta nhận ra rằng đọc thơ không chỉ là đọc chữ, mà còn là lắng nghe những điều nhà thơ gửi gắm ở tầng sâu.
Kết bài Bánh trôi nước nâng cao (học sinh giỏi)
Mẫu 13 – khép lại bằng suy ngẫm về phẩm giá con người
Có những bài thơ sống lâu nhờ câu chữ cầu kỳ, nhưng Bánh trôi nước sống lâu nhờ một điều giản dị hơn: nó nói đúng nỗi lòng của con người. Hồ Xuân Hương không đòi hỏi gì cho người phụ nữ ngoài quyền được nhìn nhận đúng giá trị của họ. Chiếc bánh có thể méo tròn tùy người nặn, nhưng phần nhân đường bên trong vẫn vẹn nguyên. Đó là ẩn dụ đẹp về phẩm giá: hoàn cảnh có thể vùi dập con người, nhưng không thể cướp đi phần tốt đẹp mà họ quyết tâm gìn giữ. Hơn hai thế kỉ trôi qua, thông điệp ấy vẫn còn nguyên ý nghĩa.
Nên chọn mẫu kết bài Bánh trôi nước nào?
Mười ba mẫu kết bài Bánh trôi nước ở trên khép bài theo nhiều hướng: tổng kết giá trị, khẳng định vị trí, liên hệ người phụ nữ hôm nay, mở rộng sang Tự tình, Mời trầu hay Truyện Kiều, đối chiếu ca dao than thân hay kết riêng cho từng đề về bài thơ của Hồ Xuân Hương. Bài viết ngắn nên dùng mẫu tổng kết; muốn bài văn sâu hơn thì chọn mẫu liên hệ hoặc nâng cao. Em giữ kết bài thống nhất với mở bài và viết lại bằng lời của mình.
Xem thêm:
- Bài thơ Bánh trôi nước (Hồ Xuân Hương) – toàn văn
- Phân tích bài thơ Bánh trôi nước – tuyển chọn bài văn hay
- Tiểu sử Hồ Xuân Hương: bà sống ở thời nào?
- Phong cách sáng tác của Hồ Xuân Hương – Bà chúa thơ Nôm
- Tuyển tập thơ Hồ Xuân Hương hay nhất
- Mở bài Bánh trôi nước hay nhất – 13 mẫu trực tiếp, gián tiếp, nâng cao
- Soạn bài Bánh trôi nước (Hồ Xuân Hương) – Ngữ văn 7 chương trình cũ
- Soạn bài Tính đa nghĩa trong bài thơ Bánh trôi nước – Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo