Kể cho bé nghe là bài thơ đọc thứ ba của chủ điểm Thiên nhiên, phần Luyện tập tổng hợp sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 2, trang 104–106. Bài gồm phần Đọc (bài thơ và 2 câu hỏi đáp) và Góc sáng tạo: Em yêu thiên nhiên.
Đọc: Kể cho bé nghe (trang 104)
Bài thơ (trích) của nhà thơ Trần Đăng Khoa, viết khi ông còn nhỏ. Bài có 16 dòng, mỗi dòng 4 tiếng, cứ hai dòng thành một cặp như một câu đố vui: dòng trên nêu đặc điểm, dòng dưới gọi tên con vật hay đồ vật. Các con vật, đồ vật đều quen thuộc ở làng quê: vịt bầu, chó vện, nhện, cối xay lúa, quạt hòm, trâu sắt, máy bơm, cua cáy.
Sách vẽ hình minh họa bên cạnh từng cặp dòng: con vịt, con chó, mạng nhện, cối xay, quạt hòm, máy cày, máy bơm, con cua.
Cách đọc:
- Đọc nhịp nhàng, vui; mỗi cặp dòng đọc như đố và giải đố, ngắt nhẹ giữa hai dòng.
- Đọc đúng: ầm ĩ, vịt bầu, chó vện, chăng, nhện, quạt hòm, phun, máy bơm, cáy.
- Chó vện: chó có lông vằn đen vàng. Quạt hòm: dụng cụ hình chiếc hòm có cánh quạt, quay tay để thổi sạch trấu, bụi khỏi thóc. Trâu sắt: cách gọi vui chiếc máy cày. Cáy: loài giống cua nhỏ, sống ở bờ ruộng, ven sông.
Nội dung chính bài Kể cho bé nghe
Bằng những câu thơ ngắn như câu đố, bài thơ giới thiệu với em bé các con vật, đồ vật quen thuộc ở làng quê, mỗi thứ có một nét riêng rất ngộ nghĩnh. Bài thơ giúp con quan sát kĩ mọi vật xung quanh và thấy chúng thật đáng yêu.
Đọc hiểu (trang 105)
Câu 1 (trang 105): Hỏi đáp theo nội dung bài đọc
Mẫu: Hay nói ầm ĩ là con gì? – Là con vịt bầu.
Trả lời: Con và bạn thay nhau một người hỏi, một người đáp. Gợi ý các câu hỏi đáp (hỏi bằng lời của mình):
| Hỏi | Đáp |
| Con gì sủa vang như hỏi khắp nơi? | Con chó vện. |
| Con gì giăng tơ như giăng dây điện? | Con nhện con. |
| Cái gì được đổ thóc vào rồi quay tròn? | Cối xay lúa. |
| Cái gì quay tay là thổi ra gió? | Cái quạt hòm. |
| Con trâu nào không ăn cỏ? | Con trâu sắt (máy cày). |
| Cái gì phun nước trắng như con rồng? | Chiếc máy bơm. |
| Con gì sùi bọt ở miệng như nồi cơm sôi? | Con cua, con cáy. |
Con có thể hỏi đúng như lời thơ cho dễ nhớ, nhưng hỏi bằng lời của mình sẽ cho thấy con hiểu bài hơn.
Câu 2 (trang 105): Hỏi đáp về những con vật, đồ vật, cây cối xung quanh em
Mẫu: Con gì kêu “meo meo”? – Con mèo. Cái gì kêu “tùng, tùng” báo giờ học? – Cái trống trường.
Trả lời: Con quan sát xung quanh rồi đặt câu đố cho bạn, ví dụ:
- Con gì gáy ò ó o mỗi sáng? – Con gà trống.
- Con gì kêu ụt ịt, ăn no lại ngủ? – Con lợn.
- Cái gì có hai kim, chạy tích tắc cả ngày? – Cái đồng hồ.
- Cái gì có cánh mà không biết bay, quay vù vù cho mát? – Cái quạt điện.
- Cây gì thân thẳng, lá như chiếc lược, quả có nước ngọt? – Cây dừa.
Câu hỏi hay là câu nói đúng một nét riêng của sự vật (tiếng kêu, hình dáng, việc nó làm) để bạn đoán ra.
Góc sáng tạo: Em yêu thiên nhiên (trang 105–106)
Câu 1 (trang 105): Tìm và mang đến lớp tranh, ảnh về một con vật hoặc một loài cây, loài hoa yêu thích. Nếu không tìm được, em có thể vẽ
Sách ghi thêm: Em dán tranh, ảnh vào giấy và trang trí. Các ảnh mẫu: hoa lan trắng, tranh vẽ chú cá vàng, chú thỏ trắng, tranh gà con, bông hoa đỏ, chú cá vàng bơi, tranh con mèo.
Trả lời: Con chọn một con vật hoặc loài hoa mình yêu thích (cắt từ lịch cũ, báo cũ, hoặc tự vẽ). Dán tranh lên giữa tờ giấy, vẽ thêm khung, bông hoa nhỏ, ông mặt trời xung quanh cho đẹp, chừa một chỗ để viết lời giới thiệu.
Câu 2 (trang 106): Viết một vài câu giới thiệu tranh, ảnh
Sách có bốn tranh, ảnh mẫu: ảnh khóm hoa hồng, tranh cá xé dán kèm lời giới thiệu của bạn Mơ, tranh con mèo kèm lời giới thiệu của bạn Lan, ảnh con hổ.
Trả lời: Con viết 1–2 câu ngắn: tranh vẽ (ảnh chụp) cái gì, con thích điểm gì. Ví dụ:
- Ảnh hoa hồng: Đây là khóm hoa hồng nhà bà em. Hoa nở đỏ thắm và thơm lắm.
- Ảnh con hổ: Đây là chú hổ trong vườn thú. Hổ có bộ lông vằn vàng đen rất đẹp.
- Tranh của em: Mình tự vẽ chú gà con này. Chú có bộ lông vàng như tơ.
Câu 3 (trang 106): Giới thiệu sản phẩm với các bạn trong nhóm
Mẫu: một bạn trai giới thiệu ảnh mình chụp cùng chú chó Lu.
Trả lời: Con cầm sản phẩm lên, nói rõ ràng trước nhóm, ví dụ: Xin giới thiệu với các bạn: đây là bông hoa sen mình tự vẽ. Mình thích hoa sen vì hoa vừa đẹp vừa thơm. Các bạn thấy tranh của mình có đẹp không? Nghe bạn góp ý, con cảm ơn bạn.
Về nhà, em hãy trang trí cho sản phẩm đẹp hơn để chuẩn bị trưng bày
Con tô thêm màu, viết lại lời giới thiệu cho thật đẹp và giữ sản phẩm phẳng phiu để mang đến lớp trưng bày.
Ghi nhớ
Ba bài đọc của chủ điểm Thiên nhiên (Sơn ca, nai và ếch; Chuyện trong vườn; Kể cho bé nghe) giúp con thêm yêu loài vật, cây cối. Tiếp theo là bài kể chuyện Chuyện của hoa hồng (trang 107). Ôn lại vần trong bài thơ: tiếng nhện, điện có vần iên, xem Bài 65 iên, iêt.