Từ đồng nghĩa với ý chí là chí và chí khí; nghị lực, quyết tâm chỉ gần nghĩa vì mỗi từ nhấn một phía khác. Không có danh từ trái nghĩa với ý chí; người thiếu ý chí bị chê là nhu nhược, bạc nhược.
| Đồng nghĩa | chí, chí khí; gần nghĩa: nghị lực, quyết tâm |
| Trái nghĩa | không có từ cùng loại; tính từ chê người thiếu ý chí: nhu nhược, bạc nhược, hèn yếu |
| Loại từ | danh từ, Hán Việt 意志; nghĩa và cách phân biệt xem ý chí và nghị lực nghĩa là gì |
Chí, chí khí, nghị lực: gần ý chí đến mức nào
| Từ | Sắc thái | Dùng khi |
|---|---|---|
| chí | ngắn, hay gặp trong tục ngữ, nghiêng về chí hướng tốt | có chí thì nên, nuôi chí lớn |
| chí khí | ý chí cộng tinh thần, trang trọng | chí khí của người lính |
| nghị lực (gần nghĩa) | sức bền tinh thần, không lùi trước khó | nghị lực vượt qua bệnh tật |
| quyết tâm (gần nghĩa) | ý định đã chốt cho một việc cụ thể | quyết tâm thi đỗ |
Ý chí là biết mình muốn gì và giữ hướng ấy; nghị lực là sức chịu khi bị cản đường. Quyết tâm và kiên trì đều có bài riêng: từ thay cho quyết tâm và nhóm bền chí, bền gan.
Ý chí cũng là một chữ thay cho tinh thần trong câu giữ vững tinh thần; các nghĩa khác và cặp đối vật chất được bày ở tinh thần đổi sang chữ nào.
Nhu nhược, bạc nhược: phía thiếu ý chí
- nhu nhược: mềm yếu, không dám quyết, dễ chiều theo người khác; xem tính nhu nhược.
- bạc nhược: tinh thần yếu, gặp khó là buông; xem chữ bạc nhược.
- nản chí, nhụt chí: mất ý chí trong một lúc, chưa phải tính cách.
Các từ này là tính từ hoặc động từ, nên chỉ đối với “có ý chí” theo ngữ cảnh. Chữ chí viết ch, không phải tr; lí do có ở bài ý chí hay ý trí.
Đặt câu có ý chí và các từ cùng nhóm
- Bạn Hùng bị mất một chân nhưng vẫn giữ ý chí học lên đại học.
- Ông tôi thường nói: có chí thì việc gì cũng thành.
- Thua liền ba trận, cả đội bắt đầu nhụt chí.
- Thái độ nhu nhược khiến anh không dám từ chối việc sai.
Câu hỏi quanh chữ ý chí
Ý chí đồng nghĩa với từ nào?
Chí, chí khí; nghị lực và quyết tâm gần nghĩa.
Ý chí có từ trái nghĩa không?
Không có danh từ trái nghĩa; chỉ có tính từ chê như nhu nhược.
Ý chí và nghị lực có giống nhau không?
Gần nhau nhưng không trùng, như đã so ở bảng trên.