Với tác giả, tác phẩm Cây diêm cuối cùng Ngữ văn 11 Kết nối tri thức hay nhất, chi tiết trình bày đầy đủ nội dung chính quan trọng nhất về tác phẩm Cây diêm cuối cùng. Đây là bài thực hành đọc của Bài 7, nơi phần Viết yêu cầu thuyết minh về sự vật, hiện tượng đời sống xã hội.
I. Tác giả văn bản Cây diêm cuối cùng
* Tiểu sử:
– Cao Huy Thuần là người Việt sống ở Pháp
– Ông sinh ra ở Huế, giảng dạy tại Đại học Huế trước khi du học ở Pháp
– Ông bảo vệ luận án tiến sĩ năm 1969, tại Đại học Paris.
– Ông trở thành giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Cộng đồng Châu Âu tại Đại học Picardie. *Đặc điểm nghệ thuật:
Với tài năng văn chương, các tác phẩm của ông chủ yếu mang giá trị cốt lõi lịch sử to lớn. Ông có nhiều tác phẩm bằng tiếng nước ngoài, đặc biệt là tác phẩm bằng tiếng Pháp, ông còn viết nhiều tác phẩm báo cáo ở Việt Nam, tác phẩm có giá trị nhất.
* Tác phẩm chính:
Những tác phẩm của ông thiên về lịch sử:
+ Thế giới quanh ta (2007)
+ Chuyện trò (2012)
+ Thấy Phật (2008)
+ Từ Đông sang Tây (2005)
+ Sợi tơ nhện (2015)
II. Tìm hiểu tác phẩm Cây diêm cuối cùng
1. Thể loại
Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn
2. Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác
Cây diêm cuối cùng là tác phẩm lấy trong tập Chuyện trò sáng tác năm 2012
3. Phương thức biểu đạt
Văn bản có phương thức biểu đạt là tự sự
4. Tóm tắt
Tác phẩm Cây diêm cuối cùng kể về cuộc chiến của nhân vật tôi trên đỉnh cao dãy Tác phẩm Cây diêm cuối cùng. Trận chiến tiếp tục cho đến khi kiệt sức, nhân vật của tôi bước nhanh xuống dốc và phân tán lần thứ hai. Cho đến khi tỉnh dậy vì đói và mệt, tôi tìm thấy một nền chùa trống, tìm thấy một bóng người đang ngồi, rồi chĩa súng vào “tôi”. Rồi nhìn bộ quân phục biết hai người là kẻ thù của nhau, lúc đó nhân vật của tôi rất sợ hãi, cả hai bị cơn bão tuyết đang ào ạt đổ bộ vào ngôi nhà này. Rồi có những lúc thắp que diêm để đốt lửa, người kia đưa cho nhân vật của tôi một mẩu giấy, khẩu súng vẫn ở bên cạnh nhân vật “tôi”, tôi đánh nhiều lần cho đến khi que diêm cuối cùng được thắp lên, chúng tôi vẫn còn sống. Từ đó trở đi, rất nhiều câu hỏi hiện lên trong đầu nhân vật “tôi”, đặc biệt là là cây diêm cuối cùng và ngọn lửa thắp sáng từ người mà anh coi là kẻ thù.
5. Bố cục
– Phần 1: Giới thiệu nhân vật chính và hoàn cảnh
– Phần 2: Tường thuật chi tiết về cuộc chiến giữa hai bên trên đỉnh Hy Mã lạp sơn.
– Phần 3: Suy ngẫm của nhân vật tôi
6. Giá trị nội dung
Cây diêm cuối cùng khắc họa hình ảnh nhân vật “tôi” trong cuộc chiến đấu ở đỉnh núi Hy Mã Lạp Sơn, câu chuyện cảm động cây diêm cuối cùng giữa hai nhân vật kẻ thù sau đó và những suy nghĩ về tình cảm con người trong cuộc sống
Cây diêm cuối khắc họa hình ảnh nhân vật “tôi” trong cuộc chiến trên đỉnh Hy Mã Lạp Sơn, câu chuyện cảm động về cây diêm cuối cùng giữa hai kẻ thù sau đó và những suy nghĩ về tình cảm con người trong cuộc sống
7. Giá trị nghệ thuật
– Kết hợp yếu tố tự sự và trữ tình độc đáo
– Tính chất lạ lùng, có màu sắc hư cấu thể hiện tư tưởng và suy tư của tác giả.
III. Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Cây diêm cuối cùng
1. Cách kết hợp yếu tố tự sự và yếu tố trữ tình trong bài tản văn.
– Cách kết hợp yếu tố tự sự và trữ tình trong bài tản văn độc đáo ở chỗ bên cạnh những chi tiết miêu tả sự việc diễn ra của nhân vật, tác giả luôn đan xen những lời nói độc thoại, những câu văn diễn tả tình cảm, cảm xúc của nhân vật trong truyện. Bởi nhân vật đó không phải một người vô cảm, anh sợ sệt nhưng dũng cảm và cũng vị tha.
Yếu tố trữ tình đã tạo nên điểm nhấn cho tác phẩm bằng những lời độc thoại, tâm tư của nhân vật. Những phân tích này thường xuất hiện trong chương trình ngữ văn 11, giúp học sinh hiểu sâu hơn nghệ thuật kết hợp giữa tự sự và trữ tình.
2. Tính chất lạ lùng có màu sắc hư cấu của câu chuyện và cách thể hiện cảm xúc, suy tư của tác giả.
– Câu chuyện có rất nhiều điểm hư cấu nhưng cái mà người đọc chú ý ở đó lại là tình cảm của nhân vật trong truyện. Trong bão tuyết dữ dội, bão bùng của thiên nhiên, con người có thể vượt qua nó và sống sót. Hay việc gặp kẻ thù trong hoàn cảnh éo le ấy mà không bị giết cũng là một sự hư cấu bởi trong hoàn cảnh đó, người kia có thể hoàn toàn giết nhân vật tôi bởi anh chưa xác định được thù hay bạn.
– Nhưng đó chỉ là một yếu tố góp phần làm nên thành công của câu chuyện, thành công lớn nhất của nó phải kể đến là sự thể hiện tình cảm, cảm xúc quá đỗi chân thật của tác giả. Mọi sự việc diễn ra quá nhanh nhưng nó đều được tái hiện lại trong suy nghĩ chậm của tác giả khiến anh cảm thấy bản thân mình chưa kịp phản ứng lại với tình huống của hiện tại bởi vậy sau mỗi hành động nhân vật tôi sẽ ngẫm nghĩ về hành động đã xảy ra. Đây có lẽ là một sự đặc sắc của câu chuyện này.
Xem thêm:
- Tình yêu quê hương đất nước được thể hiện chân thành qua Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài, Ngữ văn lớp 11 Kết nối tri thức.
- Tác giả – tác phẩm: Thuyền và biển mang đến triết lý sâu sắc về cuộc sống trong chương trình Ngữ văn lớp 11 Kết nối tri thức.
- Chương trình Ngữ văn lớp 11 Kết nối tri thức giới thiệu vẻ đẹp miệt vườn Nam Bộ qua Tác giả – Tác phẩm: Ca nhạc ở Miệt vườn.