Kể chuyện: Đi tìm vần “êm” là bài kể chuyện của chủ điểm 5 Trường học, phần Luyện tập tổng hợp trong sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 2, trang 125. Truyện của Trần Quốc Toàn, gồm 6 tranh có câu hỏi gợi ý. Bài giúp con nghe hiểu, trả lời câu hỏi và kể lại câu chuyện.
Câu chuyện Đi tìm vần “êm” kể về điều gì?
Bạn nhỏ tên Tết kể lại chuyện lớp mình chuyển từ học âm sang học vần. Các tổ thi đua nói ra những tiếng chứa vần mới, nhiều đến mức cô viết lên bảng không theo kịp. Nghe cô dặn hôm sau học vần êm, Tết về nhà đi hỏi khắp nơi. Bà ngoại cho tiếng têm (têm trầu). Má nói tiếng êm (êm đềm) nhưng tiếng ấy đã có trong sách. Hai má con định lên tìm trong sách của ba thì dưới bếp, nồi kho sôi trào, bốc mùi thơm. Má reo lên: mắm nêm! Thế là Tết có thêm tiếng nêm.
Nghe kể chuyện và kể chuyện theo tranh (trang 125)
Câu 1 (trang 125): Nghe kể chuyện
Trả lời: Con nghe thầy cô (hoặc bố mẹ) kể, mắt nhìn theo 6 tranh. Khi nghe, con chú ý:
- Lớp của Tết đang học gì, các bạn thi nhau làm gì?
- Tết đã hỏi những ai để tìm tiếng có vần êm? Mỗi người cho tiếng gì?
- Nhờ chuyện gì mà Tết tìm được tiếng mới ở cuối truyện?
Câu 2 (trang 125): Kể chuyện theo tranh
Câu hỏi dưới các tranh: Tranh 1: Hôm nay, lớp Tết học vần gì? Cô giáo cho các tổ làm gì? Các bạn phát biểu thế nào? Tranh 2: Cô dặn ngày mai học vần gì? Các tổ hẹn nhau về nhà làm gì? Tranh 3: Về nhà, Tết chạy ra vườn tìm bà ngoại làm gì? Bà tìm ra tiếng gì? Tranh 4: Sau đó, Tết vào bếp tìm ai? Kết quả thế nào? Tranh 5: Hai má con lên phòng của ba làm gì? Tranh 6: Chuyện gì xảy ra giúp má tìm được vần “êm”?
Trả lời:
- Tranh 1: Lớp Tết bắt đầu học vần, hôm ấy học vần am. Cô cho các tổ thi tìm tiếng có vần am. Các bạn giơ tay phát biểu sôi nổi, tìm được rất nhiều tiếng như cam, lam, cảm, cám, đến mức cô ghi lên bảng không kịp.
- Tranh 2: Cô dặn ngày mai cả lớp học vần êm. Các tổ rủ nhau về nhà đi tìm trước các tiếng có vần êm.
- Tranh 3: Về nhà, Tết chạy ra vườn xin bà ngoại một tiếng có vần êm. Bà cho tiếng têm, như trong têm trầu.
- Tranh 4: Tết vào bếp hỏi má. Má nói tiếng êm trong êm đềm, nhưng tiếng này sách của Tết đã có rồi, nên Tết vẫn chưa tìm được tiếng mới.
- Tranh 5: Hai má con lên phòng của ba, lấy một cuốn sách thật dày trên kệ để tìm tiếng có vần êm.
- Tranh 6: Má chưa kịp mở sách thì nồi kho dưới bếp sôi trào, kêu xèo một tiếng, bốc mùi thơm. Má vội chạy xuống và nói ngay: mắm nêm! Thế là Tết có tiếng nêm.
Tranh 6 vẽ nồi trên bếp bốc hơi trắng, má dắt Tết chạy xuống bếp.
Gợi ý kể lại câu chuyện
Con kể mỗi tranh một hai câu bằng lời của mình, xưng “tôi” như bạn Tết hoặc kể như người ngoài đều được. Khi kể đến tiếng mới tìm được (têm, nêm), con nói chậm và rõ để người nghe chú ý. Đoạn cuối kể với giọng vui, bất ngờ.
Các tiếng có vần êm trong truyện: têm, êm, đềm, nêm. Con có thể tìm thêm: đêm, mềm, thêm, nệm, kềm. Vần êm con đã học ở Bài 42: êm, êp.
Câu chuyện giúp em hiểu điều gì?
Học vần rất vui: chữ và tiếng có ở khắp nơi quanh ta, trong lời bà, lời má, cả trong mùi thức ăn dưới bếp. Chỉ cần chăm chú quan sát, lắng nghe và hỏi người thân, con sẽ tìm được nhiều tiếng mới. Bạn Tết cũng cho thấy tinh thần ham học: chưa tìm được thì tìm tiếp, không bỏ cuộc.