Anh hùng biển cả là bài đọc thứ hai của chủ điểm 6 Thiên nhiên (Luyện tập tổng hợp) trong sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 2, trang 130–131. Bài gồm phần đọc, 3 câu hỏi đọc hiểu và phần Viết: tô chữ hoa P, Q, viết ứng dụng.
Đọc: Anh hùng biển cả (trang 130)
Bài đọc theo Lê Quang Long, là một bài văn ngắn giới thiệu về cá heo, gồm 3 đoạn. Tranh vẽ một chú cá heo đang chở người phi công đội mũ trắng bơi thật nhanh; phía sau có hai con cá mập há miệng, xa xa là chiếc máy bay rơi xuống biển, bốc khói.
Ý từng đoạn:
- Đoạn 1: Cá heo khác cá thường ở cách sinh con và nuôi con.
- Đoạn 2: Cá heo bơi rất giỏi, rất nhanh.
- Đoạn 3: Cá heo thông minh, làm được nhiều việc có ích và từng cứu sống một phi công.
Từ ngữ cần hiểu:
- vun vút: rất nhanh, như có tiếng gió rít qua.
- dò mìn: tìm chỗ có mìn (vật nổ) giấu dưới nước để tránh nguy hiểm.
- huân chương: phần thưởng cao quý trao cho người (hoặc con vật) lập công lớn.
- phi công: người lái máy bay.
Cách đọc: đọc đúng các tiếng trứng, vun vút, thuyền, huân chương, phi công, nhảy dù. Ở câu dài cuối bài, nghỉ hơi sau dấu phẩy để không bị hụt hơi. Giọng đọc rõ ràng, tự hào.
Nội dung chính bài Anh hùng biển cả
Bài đọc giới thiệu cá heo: tuy sống dưới nước nhưng sinh con, nuôi con bằng sữa; bơi rất giỏi; thông minh và giúp con người nhiều việc. Cá heo còn từng cứu một phi công thoát khỏi lũ cá mập, xứng đáng được gọi là anh hùng của biển.
Đọc hiểu (trang 130–131)
Câu 1 (trang 130): Cá heo có đặc điểm gì khác loài cá?
Trả lời: Các loài cá thường đẻ trứng, còn cá heo thì đẻ con. Cá heo mẹ nuôi con bằng sữa của mình.
Câu 2 (trang 130): Vì sao cá heo được gọi là “anh hùng biển cả”?
Trả lời: Vì cá heo vừa bơi nhanh, vừa thông minh, lại hay giúp con người: canh giữ bờ biển, dẫn đường cho tàu, tìm mìn, tìm tàu giặc. Có chú cá heo còn cứu sống một phi công khi máy bay hỏng phải nhảy dù xuống biển, đưa anh tránh khỏi bầy cá mập. Việc làm dũng cảm ấy khiến cá heo được gọi là anh hùng.
Câu 3 (trang 131): Chọn một tên gọi khác mà em thích để tặng cá heo:
a) Bạn của con người.
b) Tay bơi số một.
c) Người lính thuỷ đặc biệt.
Trả lời: Cả ba tên gọi đều đúng với cá heo, con chọn tên mình thích nhất và nói lí do. Ví dụ:
- Chọn a: vì cá heo thân thiện, hay giúp đỡ và cứu người.
- Chọn b: vì cá heo bơi nhanh và giỏi nhất biển.
- Chọn c: vì cá heo biết canh gác bờ biển, tìm mìn, tìm tàu giặc giống như người lính.
Viết (trang 131)
Tô chữ hoa P, Q
Con nhìn khung ô li trong sách, đặt bút đúng điểm bắt đầu và tô theo chiều mũi tên. Chữ hoa P có nét móc ngược trái và nét cong tròn ở phía trên. Chữ hoa Q giống chữ O, thêm nét lượn ở chân chữ. Tô chậm, đều tay, không tô chồng ra ngoài nét mẫu.
Viết ứng dụng
Sách cho viết: cá heo, vun vút; Quê hương em tươi đẹp.
Hướng dẫn:
- Cụm từ cá heo, vun vút: viết liền nét trong mỗi chữ, giữa hai từ có dấu phẩy.
- Câu Quê hương em tươi đẹp.: chữ Q đầu câu viết hoa theo mẫu vừa tô; nối nét từ Q sang u cho đẹp; cuối câu có dấu chấm.
- Tiếng cần chú ý: heo (vần eo), vút (vần ut), hương (vần ương), tươi (vần ươi).