Từ đồng nghĩa với nghiêm túc là nghiêm chỉnh, đứng đắn, đàng hoàng; khi nói cách làm việc thì gần với chỉn chu. Từ trái nghĩa với nghiêm túc là qua loa, đại khái, cẩu thả, hời hợt; về thái độ nói năng thì có cợt nhả.
| Đồng nghĩa | nghiêm chỉnh, đứng đắn, đàng hoàng; gần nghĩa: chỉn chu |
| Trái nghĩa | qua loa, đại khái, cẩu thả, hời hợt, cợt nhả |
| Gốc | Hán Việt 嚴肅, tính từ chỉ thái độ |
Nghiêm chỉnh, đứng đắn, đàng hoàng: nghiêm túc ở mức nào
| Từ | Sắc thái | Dùng khi |
|---|---|---|
| nghiêm chỉnh | làm đúng phép tắc, quy định | chấp hành luật, ăn mặc, xếp hàng |
| đứng đắn | đúng mực trong cư xử, không suồng sã | tác phong, quan hệ nam nữ, lời nói |
| đàng hoàng | khẩu ngữ, ngay thẳng, không lén lút | làm ăn đàng hoàng, sống đàng hoàng |
| chỉn chu (gần nghĩa) | cẩn thận đến từng chi tiết | bài làm, trang phục, sản phẩm |
Chỉn chu chỉ gần nghĩa: một người nghiêm túc vẫn có thể nộp bài chưa chỉn chu. Chỗ khác nhau giữa chỉn chu, chu đáo, tỉ mỉ có ở bài giải chữ chỉn chu. Nghiêm trọng thì không liên quan: nó nói mức độ xấu của sự việc, đã tách riêng ở bài về chữ nghiêm trọng.
Nghiêm chỉnh hay được giảng là đúng đắn và chặt chẽ; riêng chữ chặt chẽ cùng sát sao, nghiêm ngặt có bảng ở nhóm từ cùng nghĩa với chặt chẽ.
Đứng đắn nói về tư cách, rất dễ viết nhầm thành đúng đắn; ranh giới giữa hai từ được chỉ ra trong từ đồng nghĩa với đúng đắn.
Qua loa, cẩu thả, cợt nhả: thiếu nghiêm túc theo ba kiểu
Với việc học, việc làm, trái nghĩa với nghiêm túc là qua loa, đại khái (làm cho có), hời hợt (không đi sâu) và nặng nhất là cẩu thả. Với thái độ khi nói chuyện, từ đối lập là cợt nhả. Lơ là cũng hay bị gọi là thiếu nghiêm túc, nhưng nó nói sự sao nhãng, xem chữ lơ là và xao nhãng.
Viết câu có nghiêm túc và từ trái nghĩa
- Bạn Minh nghiêm túc nhận lỗi trước lớp.
- Mọi người nghiêm chỉnh xếp hàng chờ mua vé.
- Làm bài qua loa thì điểm thấp là chuyện dễ hiểu.
- Thầy nhắc cả lớp đừng cợt nhả khi bạn đang phát biểu.
Hỏi nhanh: nghiêm túc đồng nghĩa với gì?
Đồng nghĩa với nghiêm túc là từ nào?
Nghiêm chỉnh, đứng đắn, đàng hoàng.
Trái nghĩa với nghiêm túc là gì?
Qua loa, đại khái, cẩu thả, hời hợt; về thái độ là cợt nhả.
Nghiêm túc và nghiêm khắc có giống nhau không?
Không. Nghiêm túc nói thái độ của chính mình; nghiêm khắc nói cách đòi hỏi, đối xử chặt với người khác.