Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?

Thuyết minh về quy tắc, luật lệ trong trò chơi, hoạt động – Dàn ý + 12 bài văn mẫu (lớp 7)

Cập nhật 07/10/2026·MMavrick Nguyễn·48 phút đọc·Ngữ văn 7·Bài 5: Văn bản thông tin
Nội dung chính
  • Yêu cầu của kiểu bài thuyết minh về quy tắc, luật lệ
  • Thuyết minh luật trò chơi dân gian
  • Thuyết minh luật một môn thể thao
  • Thuyết minh luật một trò chơi trí tuệ

Thuyết minh về quy tắc, luật lệ trong một hoạt động hay trò chơi là bài Viết của học kì I ở Ngữ văn 7 Chân trời sáng tạo (tập 1, Bài 5) và Ngữ văn 7 Cánh diều (tập 1, Bài 5), còn Ngữ văn 7 Kết nối tri thức xếp vào tập 2, Bài 9. Trang này tóm tắt yêu cầu của kiểu bài theo từng bộ, đưa ra dàn ý chung và 12 bài văn mẫu, mỗi bài một đối tượng riêng: trò chơi dân gian, môn thể thao có luật thi đấu chính thức, trò chơi trí tuệ và những hoạt động có quy định chặt chẽ ở trường học.

thuyết minh về quy tắc, luật lệ trong trò chơi, hoạt động
Thuyết minh về quy tắc, luật lệ trong trò chơi, hoạt động – văn mẫu lớp 7

Yêu cầu của kiểu bài thuyết minh về quy tắc, luật lệ

Văn bản thuyết minh về quy tắc, luật lệ giúp người đọc hiểu một trò chơi hay hoạt động được tiến hành theo những quy định nào, để có thể tham gia đúng, an toàn và công bằng. Người viết không kể lại một lần mình đi chơi mà trình bày các điều khoản sao cho ai đọc xong cũng làm theo được. Bảng dưới đây dùng để tự kiểm tra bài viết.

Tiêu chí Bài viết đạt khi
Nhan đề, mở bài Gọi đúng tên trò chơi, hoạt động; nêu thời gian, địa điểm thường diễn ra, số người tham gia và mục đích.
Chuẩn bị Liệt kê đủ dụng cụ, sân bãi, trang phục cần có (nếu không cần gì cũng nói rõ).
Quy tắc, luật lệ Trình bày lần lượt từng điều: ai làm gì, làm theo thứ tự nào, điều gì bị cấm. Con số (điểm, thời gian, kích thước, số người) phải chính xác.
Xử lí vi phạm, thắng thua Nêu rõ phạm luật thì bị xử lí ra sao, khi nào trò chơi kết thúc, ai được tính là thắng.
Sắp xếp thông tin Theo trình tự hợp lí (trước – trong – sau, hoặc từng điều khoản); dùng từ chỉ thứ tự, có thể đánh số hoặc lập bảng.
Phương tiện phi ngôn ngữ Khi cần, kèm sơ đồ sân chơi, hình vẽ cách xếp, bảng tính điểm để người đọc dễ hình dung.
Ngôn ngữ Chính xác, khách quan, câu ngắn gọn; có thể có nhận xét, cảm xúc ở phần kết nhưng không lấn át thông tin.
Kết bài Khẳng định lại ý nghĩa của việc tuân theo luật, tác dụng của trò chơi, hoạt động với người tham gia.

Ba bộ sách cùng hướng tới kiểu bài này nhưng nhấn vào những điểm khác nhau:

Bộ sách Vị trí Điểm nhấn
Kết nối tri thức Tập 2, Bài 9 Hòa điệu với tự nhiên (Viết, trang 91) Tên đề nói đến cả trò chơi lẫn hoạt động. Yêu cầu giới thiệu thông tin cần thiết, miêu tả quy tắc và trình tự các bước, nêu vai trò, tác dụng và ý nghĩa. Bài viết tham khảo trong sách thuyết minh trò chơi chuyền. Văn bản đọc về lễ rửa làng của người Lô Lô cũng là văn bản thuyết minh về quy định của một hoạt động.
Chân trời sáng tạo Tập 1, Bài 5 Từng bước hoàn thiện bản thân (Viết, đề bài trang 114) Tên mục chỉ nói “hoạt động”. Sách yêu cầu nhan đề nêu tên quy tắc, giới thiệu thời gian, không gian, mục đích, liệt kê phương tiện cần chuẩn bị rồi thuyết minh lần lượt từng điều khoản. Văn bản mẫu nêu bốn quy tắc cho một buổi dã ngoại cắm trại trên vùng núi, đánh dấu rõ thứ nhất, thứ hai…
Cánh diều Tập 1, Bài 5 (Viết, trang 112) Phần định hướng nhấn vào khâu tìm thông tin ở nhiều nguồn, chọn lọc những gì liên quan đến luật lệ, xác định bố cục và hình thức trình bày; bài có thể viết tay hay trình bày bằng máy tính. Học cùng các văn bản về ca Huế và hội thi thổi cơm.
Dàn ý

Dàn ý bài văn thuyết minh về quy tắc, luật lệ trong trò chơi, hoạt động

380 từ

1. Mở bài

– Giới thiệu tên trò chơi, hoạt động (có thể đi từ một hình ảnh, một tình huống, một câu hỏi).
– Nêu ngắn gọn nó diễn ra ở đâu, khi nào, dành cho ai, và vì sao cần nắm rõ luật.

2. Thân bài

a. Thông tin chung
+ Số người, cách chia đội, vai trò của từng người.
+ Dụng cụ, sân bãi, trang phục cần chuẩn bị.

b. Cách chơi, cách tiến hành (theo trình tự)
+ Bắt đầu thế nào (chọn người đi trước, bốc thăm, tung đồng xu…).
+ Diễn biến chính: mỗi lượt gồm những bước gì.

c. Quy tắc, luật lệ
+ Những điều được làm và không được làm.
+ Cách tính điểm, thời gian, giới hạn.
+ Xử lí khi vi phạm hoặc khi có tranh chấp.

d. Kết thúc, thắng thua
+ Khi nào kết thúc; ai thắng; người thua làm gì tiếp theo.
+ (Nếu cần) lưu ý an toàn, biến thể ở các nơi khác nhau.

3. Kết bài

– Tác dụng của trò chơi, hoạt động (rèn sức khỏe, trí tuệ, tính trung thực…).
– Ý nghĩa của việc tôn trọng luật chơi; lời mời, lời nhắc ngắn.

Mẹo trước khi viết: hãy hình dung một bạn chưa bao giờ chơi trò này đọc bài của em. Bạn ấy có biết phải đứng ở đâu, làm gì đầu tiên, khi nào thì thua không? Câu nào bạn ấy còn phải hỏi lại thì đó là chỗ bài viết còn thiếu.

Thuyết minh luật trò chơi dân gian

Mẫu 1

Mẫu 1: Luật chơi mèo đuổi chuột

735 từ

Mười hai bạn nắm tay nhau thành vòng tròn, cánh tay giơ cao như những chiếc cổng nhỏ, chính giữa có hai bạn đứng quay lưng vào nhau. Chỉ cần vậy là có thể bắt đầu mèo đuổi chuột, một trò rượt bắt dân gian mà trẻ con chơi được ở sân đình, khoảng đất trống đầu xóm hay góc sân trường. Dưới đây là một cách chơi phổ biến cùng những luật nhỏ giúp cuộc đuổi bắt vừa vui vừa công bằng.

Trò chơi không cần đồ dùng gì. Số người hợp nhất là từ tám đến mười lăm. Chỗ chơi phải bằng phẳng, rộng chừng một phòng học, không có gạch vỡ hay rễ cây trồi lên. Cả nhóm oẳn tù tì, hai bạn thua sau cùng nhận vai mèo và chuột. Các bạn khác đứng thành vòng tròn, tay nắm tay; mỗi khoảng trống giữa hai người gọi là một cái hang.

Khi bắt đầu, mèo và chuột đứng ở giữa vòng. Cả nhóm vừa đi chậm quanh vòng vừa đọc bài đồng dao về mèo và chuột. Đọc tới tiếng cuối cùng, vòng tròn dừng lại, chuột chạy trước, luồn qua một cái hang để ra ngoài; mèo lập tức đuổi theo. Cuộc rượt đuổi diễn ra cả trong lẫn ngoài vòng, chuột được chui ra chui vào nhiều lần để đánh lạc hướng.

Để trò chơi không thành chạy loạn, người chơi cần giữ mấy luật sau:

  • Mèo phải chui đúng cái hang mà chuột vừa chui, không được đi tắt qua hang khác. Có nhóm chơi thoáng hơn, cho mèo chọn hang tùy ý; luật nào thì phải thống nhất trước khi chơi.
  • Người làm hang không được buông tay, không được cố ý hạ tay chặn đường hay đánh vào người đang chạy.
  • Mèo và chuột không được chạy ra xa vòng tròn quá một sải tay.
  • Mèo chỉ cần chạm tay vào lưng, vai hoặc cánh tay chuột là tính bắt được; không níu áo, không xô đẩy.

Mèo chạm được chuột là mèo thắng; hai bạn trở về vòng tròn, nhường vai cho hai người khác. Nhiều nhóm còn đặt giới hạn thời gian: hết ba lượt đọc đồng dao, chuột vẫn chưa bị chạm thì chuột thắng, mèo phải làm tiếp một lượt nữa. Một biến thể khác cho rằng chuột bị bắt ở cái hang nào thì hai bạn làm hang ấy phải vào giữa làm mèo và chuột mới.

Mèo đuổi chuột rèn sự nhanh nhẹn, khéo léo khi luồn lách và cả tính trung thực, vì người làm hang phải giữ đúng luật dù chuột là bạn thân của mình. Lớp nào muốn thử chỉ cần mười phút ra chơi và một khoảng sân không có bồn hoa.

Mẫu 2

Mẫu 2: Trồng nụ trồng hoa và một lần cãi nhau vì luật

694 từ

Ngón chân Tín vừa sượt qua đầu ngón tay Diệu. Cả nhóm lập tức chia làm hai phe: một phe bảo Tín thua vì đã chạm vào hoa, phe kia bảo chạm nhẹ như thế thì không tính. Mười phút ra chơi trôi qua trong tiếng cãi nhau. Lúc đó chúng tôi mới hiểu trò trồng nụ trồng hoa tuy đơn giản vẫn cần một bộ luật rõ ràng, nói trước, nói đủ. Bài này trình bày bộ luật mà nhóm chúng tôi thống nhất sau buổi hôm ấy, dựa trên một cách chơi phổ biến.

Trò chơi cần từ ba người trở lên. Hai người ngồi đối diện, duỗi chân, làm “gốc” để trồng nụ, trồng hoa. Những người còn lại là người nhảy. Trong trò này, nụ là bàn chân dựng đứng hoặc nắm tay đặt chồng lên, hoa là bàn tay xòe các ngón ra. Mỗi lượt, hai người làm gốc xếp chồng thêm một tầng, chiều cao tăng dần theo bảng dưới đây.

Lượt Cách xếp Tên gọi
1 Một bàn chân dựng đứng, gót chạm đất Một nụ
2 Hai bàn chân chồng lên nhau Hai nụ
3 Hai bàn chân, trên cùng là một bàn tay xòe Hai nụ một hoa
4 Hai bàn chân, một nắm tay, trên cùng là một bàn tay xòe Ba nụ một hoa
5 Hai bàn chân, hai nắm tay, trên cùng là một bàn tay xòe Bốn nụ một hoa

Ở mỗi nơi, thứ tự xếp và tên gọi các tầng có thể khác, nên trước khi chơi cả nhóm nên nói rõ mình theo cách nào.

Người nhảy lần lượt chạy lấy đà rồi nhảy qua. Được nhảy bằng một chân hay phải chụm hai chân là điều cần thống nhất từ đầu; nhóm chúng tôi cho phép cả hai. Nhảy qua mà không chạm là được đi tiếp lượt sau, cao hơn. Người làm gốc phải giữ nguyên tay chân, không được nhổm lên hay hạ thấp khi bạn đang nhảy.

Còn câu hỏi gây cãi nhau thì nhóm tôi chốt như sau: chạm vào nụ hay hoa, dù nhẹ đến đâu, cũng là thua. Nếu không ai nhìn thấy rõ có chạm hay không thì người nhảy được nhảy lại một lần. Người thua vào ngồi thay một trong hai người làm gốc; người được thay ra trở thành người nhảy. Ai vượt qua được tầng cao nhất là người thắng của cả ván.

Từ hôm ấy, Tín chép bộ luật vào trang cuối vở Toán. Bây giờ có tranh cãi, cả nhóm chỉ việc lật vở ra xem, không cần to tiếng nữa.

Thuyết minh luật một môn thể thao

Mẫu 3

Mẫu 3: Luật thi đấu cầu lông cơ bản

689 từ

Vì sao một ván cầu lông lại dừng ở 21 điểm, và vì sao có ván kéo dài tới 30? Muốn xem hay chơi cầu lông cho đúng, người mới tập nên hiểu những luật cơ bản trong bộ luật của Liên đoàn Cầu lông thế giới (BWF). Cầu lông là môn thể thao dùng vợt, thi đấu giữa hai người (đánh đơn) hoặc hai cặp (đánh đôi) trên một sân hình chữ nhật chia đôi bằng tấm lưới. Mỗi bên tìm cách đánh quả cầu qua lưới, rơi xuống trong phần sân của đối phương.

Những con số quan trọng nhất về sân và cách tính điểm được tóm tắt trong bảng:

Nội dung Quy định
Kích thước sân Dài 13,4 m; rộng 6,1 m khi đánh đôi, 5,18 m khi đánh đơn
Chiều cao lưới 1,55 m ở hai cột biên, 1,524 m ở chính giữa
Vạch giao cầu ngắn Cách lưới 1,98 m
Một ván Bên nào đạt 21 điểm trước thì thắng; mỗi pha cầu thắng được 1 điểm, dù bên mình đang giao hay đang nhận
Khi hòa 20–20 Đánh tiếp đến khi một bên hơn 2 điểm (ví dụ 24–22); nếu hòa 29–29 thì bên ghi điểm thứ 30 thắng
Một trận Thắng 2 trong 3 ván

Phần dễ phạm lỗi nhất với người mới là giao cầu. Người giao và người nhận đứng ở hai ô giao cầu chéo nhau, không được dẫm lên vạch cho đến khi cầu được đánh đi. Ở thời điểm vợt chạm cầu, toàn bộ quả cầu phải thấp hơn 1,15 m tính từ mặt sân. Quả cầu phải bay qua vạch giao cầu ngắn của sân bên kia; rơi trước vạch là lỗi. Người giao chỉ có một lần giao, không có quả thứ hai như quần vợt.

Vị trí đứng giao cầu đổi theo điểm số. Trong đánh đơn, khi điểm của người giao là số chẵn (kể cả 0) thì đứng ở ô bên phải, số lẻ thì đứng ở ô bên trái. Bên giao thắng pha cầu thì được thêm 1 điểm và tiếp tục giao từ ô còn lại; bên giao thua thì quyền giao chuyển ngay sang đối phương.

Trong lúc đánh, mỗi bên chỉ được chạm cầu một lần trước khi cầu qua lưới. Pha cầu kết thúc khi cầu chạm mặt sân hoặc khi trọng tài bắt lỗi. Sau ván thứ nhất, hai bên đổi sân cho nhau.

Biết luật giúp người chơi bớt những pha mất điểm oan, nhất là lỗi giao cầu quá cao hay đứng sai ô. Còn một luật không có trong sách nhưng huấn luyện viên nào cũng nhắc: khởi động kĩ cổ chân, cổ tay và vai trước khi cầm vợt, vì cầu lông đòi hỏi những cú bật nhảy và đổi hướng rất nhanh.

Mẫu 4

Mẫu 4: Luật giao bóng và tính điểm trong bóng bàn

637 từ

“Lỗi!” – trọng tài giơ tay ngay khi tôi vừa giao quả đầu tiên ở giải bóng bàn thiếu niên của phường. Tôi tung bóng bằng đầu ngón tay, bóng xoáy nhẹ và chỉ lên khỏi tay một chút. Ở nhà chơi với bố, chưa bao giờ tôi bị bắt lỗi ấy. Sau trận, tôi mới tìm hiểu kĩ luật giao bóng và cách tính điểm của môn bóng bàn, và xin giới thiệu lại ở đây cho các bạn mới tập.

Bàn thi đấu dài 2,74 m, rộng 1,525 m, cao 76 cm, được chia đôi bằng tấm lưới. Quả bóng có đường kính 40 mm. Có thể đấu một chọi một hoặc hai chọi hai.

Giao bóng phải theo đúng trình tự sau. Người giao đặt bóng nằm yên trên lòng bàn tay mở của tay không cầm vợt. Tay ấy tung bóng thẳng lên, không làm bóng xoáy, cao ít nhất 16 cm. Khi bóng đang rơi xuống, người giao mới đánh, sao cho bóng chạm phần bàn của mình trước rồi bay sang chạm phần bàn đối phương. Trong suốt lúc giao, bóng phải ở phía trên mặt bàn và phía sau đường biên cuối; người giao không được dùng thân người hay quần áo che bóng, vì đối phương và trọng tài phải luôn nhìn thấy nó.

Nếu trọng tài chỉ nghi ngờ quả giao, họ sẽ dừng lại và cảnh cáo trước. Nếu quả giao sai rõ ràng, như cú tung bằng đầu ngón tay của tôi, hoặc lại bị nghi ngờ sau khi đã cảnh cáo, người đỡ giao bóng được tính điểm. Riêng trường hợp bóng giao chạm lưới nhưng vẫn rơi đúng phần bàn đối phương thì không tính điểm, người giao được giao lại.

Một ván kết thúc khi một người đạt 11 điểm trước. Nếu hai bên hòa 10–10, phải đánh tiếp cho đến khi có người hơn 2 điểm. Quyền giao bóng đổi sau mỗi 2 điểm, không kể ai thắng điểm; từ lúc 10–10, mỗi người chỉ giao 1 quả rồi đổi. Một trận gồm số ván lẻ, ở các giải thường là thắng 3 trong 5 ván hoặc 4 trong 7 ván. Hết mỗi ván, hai bên đổi phần bàn cho nhau.

Luật giao bóng nghe có vẻ khắt khe, nhưng nó ngăn người giao tạo ra những quả xoáy bất ngờ mà đối thủ không kịp nhìn. Bây giờ, trước mỗi quả giao, tôi đều dừng lại một giây, để quả bóng nằm yên trên lòng bàn tay mở.

Mẫu 5

Mẫu 5: Thể lệ giải bóng rổ 3×3 khối 7

729 từ

Giải bóng rổ 3×3 khối 7 sẽ diễn ra vào các buổi chiều thứ sáu của tháng 11, trên nửa sân bóng rổ cạnh nhà đa năng. Để các đội chuẩn bị tốt và thi đấu công bằng, Ban tổ chức giới thiệu thể lệ của giải. Thể lệ dựa trên luật bóng rổ 3×3 của Liên đoàn Bóng rổ quốc tế (FIBA), có giản lược một số điểm cho phù hợp với học sinh.

Bóng rổ 3×3 chỉ dùng một rổ và nửa sân. Sân chính thức rộng 15 m, dài 11 m, nhưng luật cho phép dùng một nửa sân bóng rổ tiêu chuẩn, nên giải dùng đúng sân hiện có của trường. Thể lệ gồm các điều sau:

  1. Đội thi đấu. Mỗi đội có 3 người trên sân và 1 người dự bị. Chỉ được thay người khi bóng dừng; người vào sân đứng sau đường biên cuối đối diện rổ và phải chạm tay người ra thì mới tính là thay xong.
  2. Bắt đầu trận. Hai đội tung đồng xu. Đội thắng chọn kiểm soát bóng ngay đầu trận, hoặc nhường để được kiểm soát bóng đầu tiên nếu trận phải chơi hiệp phụ.
  3. Tính điểm. Ném vào rổ từ trong vòng cung được 1 điểm, từ ngoài vòng cung được 2 điểm; mỗi quả ném phạt vào được 1 điểm.
  4. Thời gian và thắng thua. Trận đấu kéo dài tối đa 10 phút. Đội nào ghi đủ 21 điểm trước thì thắng ngay, dù chưa hết giờ. Hết 10 phút, đội nhiều điểm hơn thắng. Nếu hòa, hai đội nghỉ một phút rồi chơi hiệp phụ không tính giờ, đội ghi được 2 điểm trước là đội thắng.
  5. Thời gian tấn công. Đội đang giữ bóng phải ném rổ trong vòng 12 giây; trọng tài bấm đồng hồ và đếm to năm giây cuối. Mỗi khi giành được bóng (cướp bóng, bắt bóng bật bảng), đội phải đưa bóng ra ngoài vòng cung rồi mới được tấn công.
  6. Lỗi. Lỗi được tính cho cả đội. Từ lỗi đội thứ 7 đến thứ 9, đối phương được ném phạt 2 quả. Từ lỗi thứ 10 trở đi, đối phương được ném phạt 2 quả và giữ luôn quyền kiểm soát bóng. Cầu thủ phạm hai lỗi phản tinh thần thể thao bị truất quyền thi đấu.
  7. Lưu ý an toàn. Cầu thủ đi giày thể thao, cắt móng tay, không đeo đồng hồ, vòng tay hay kính cứng khi thi đấu; cả đội khởi động ít nhất mười phút trước giờ bóng lăn. Cầu thủ bị đau phải báo ngay trọng tài để dừng trận.

Thể lệ ngắn gọn, nhưng nắm chắc từng điều sẽ giúp đội tránh những lỗi đáng tiếc như cầm bóng quá 12 giây hay quên đưa bóng ra ngoài vòng cung. Các lớp gửi danh sách đội về Ban tổ chức trước thứ hai tuần sau, mỗi lớp được đăng kí tối đa hai đội.

Thuyết minh luật một trò chơi trí tuệ

Mẫu 6

Mẫu 6: Luật chơi cờ tướng

848 từ

Ở ghế đá công viên gần nhà tôi, chiều nào cũng có một bàn cờ kẻ bằng sơn trắng ngay trên mặt ghế, với 32 quân gỗ tròn bày ở hai đầu. Nhìn người lớn chơi, nhiều bạn nhỏ thấy cờ tướng khó hiểu, nhưng thật ra luật của nó khá rõ ràng nếu đi từng bước: bàn cờ, quân cờ, cách đi từng quân rồi đến cách phân thắng thua.

Bàn cờ tướng có 9 đường dọc và 10 đường ngang cắt nhau. Khác với nhiều loại cờ đặt quân vào ô, quân cờ tướng được đặt ở các giao điểm. Giữa bàn là một khoảng trống nằm ngang gọi là sông, chia bàn cờ thành hai nửa bằng nhau. Mỗi nửa có một cung, là vùng vuông gồm 3 điểm nhân 3 điểm, kẻ hai đường chéo, nằm ở giữa hàng cuối.

Mỗi người có 16 quân, một bên màu đỏ, một bên màu đen: 1 tướng, 2 sĩ, 2 tượng, 2 xe, 2 pháo, 2 mã và 5 tốt. Bên cầm quân đỏ đi trước. Hai người lần lượt đi, mỗi lượt di chuyển một quân. Quân đi đến điểm có quân đối phương thì ăn quân ấy và nhấc nó ra khỏi bàn.

Mỗi loại quân có một cách đi riêng:

  • Tướng: đi ngang hoặc dọc một bước, không được ra khỏi cung.
  • Sĩ: đi chéo một bước, cũng chỉ ở trong cung.
  • Tượng: đi chéo hai bước, không được qua sông; nếu điểm ở giữa đường chéo có quân thì tượng bị cản, không đi được.
  • Xe: đi ngang hoặc dọc bao xa cũng được, miễn trên đường không có quân chắn.
  • Pháo: di chuyển giống xe, nhưng muốn ăn quân thì phải nhảy qua đúng một quân ở giữa (quân này gọi là ngòi).
  • Mã: đi một bước thẳng rồi một bước chéo; nếu sát bên cạnh theo hướng đi có quân đứng thì mã bị cản chân.
  • Tốt: mỗi lượt đi một bước; chưa qua sông thì chỉ được tiến thẳng, đã qua sông thì được đi thẳng hoặc đi ngang, không bao giờ được lùi.

Ngoài cách đi của từng quân, người chơi phải nhớ thêm vài luật đặc biệt. Thứ nhất, hai tướng không được đứng đối mặt nhau trên cùng một đường dọc mà không có quân nào che ở giữa; người đi một nước tạo ra thế ấy là đi sai luật. Thứ hai, khi một bên dọa ăn tướng của bên kia, gọi là chiếu tướng, bên bị chiếu bắt buộc phải gỡ thế chiếu ngay ở nước tiếp theo. Thứ ba, luật thi đấu không cho phép một bên cứ chiếu mãi không đổi nước để cầm hòa; bên chiếu mãi sẽ bị xử thua.

Ván cờ kết thúc khi một bên bị chiếu hết, tức là tướng bị chiếu mà không còn cách nào gỡ: bên đó thua. Bên đến lượt mà không còn nước đi hợp lệ nào cũng bị xử thua. Nếu cả hai bên đều không còn đủ lực để chiếu hết tướng đối phương, ván cờ được xử hòa.

Người mới học không cần thuộc hết thế cờ. Chỉ cần nhớ cách đi của bảy loại quân và ba luật đặc biệt ở trên, bạn đã có thể ngồi vào một ván cờ đúng luật, rồi học dần từ những nước đi thua.

Mẫu 7

Mẫu 7: Luật chơi sudoku

368 từ

Sudoku là trò chơi điền số dựa trên suy luận, không cần làm phép tính nào. Trò chơi chỉ cần một tờ giấy in sẵn câu đố và một chiếc bút chì, nên rất hợp để chơi một mình lúc chờ xe hay giờ nghỉ trưa.

Câu đố là một lưới vuông 9 hàng, 9 cột, gồm 81 ô. Lưới được chia thành 9 khối nhỏ, mỗi khối có 3 hàng và 3 cột, thường được kẻ bằng nét đậm hơn. Một số ô đã được người ra đề điền sẵn chữ số; người chơi không được thay đổi các số này.

Luật chơi chỉ có một điều, nhưng phải đồng thời thỏa ba ý: điền các chữ số từ 1 đến 9 vào những ô còn trống sao cho trong mỗi hàng, mỗi cột và mỗi khối 3 x 3, chữ số nào cũng xuất hiện đúng một lần. Chỉ cần một hàng có hai chữ số 5, hoặc một khối thiếu chữ số 8, là lời giải sai.

Một câu đố được ra đúng cách chỉ có một lời giải duy nhất. Vì vậy người chơi không cần đoán mò: ở mỗi bước luôn có cách suy ra một ô chắc chắn phải là số nào, bằng cách xét những số đã có trong hàng, cột và khối chứa ô ấy. Trò chơi kết thúc khi cả 81 ô đều được điền đúng luật.

Mẹo nhỏ cho người mới: viết số nháp thật nhỏ ở góc ô bằng bút chì, khi đã chắc chắn mới viết to và đậm.

Thuyết minh quy tắc trong hoạt động ở trường

Mẫu 8

Mẫu 8: Luật thi Rung chuông vàng của liên đội

665 từ

Mỗi thí sinh bước vào sân thi được phát ba thứ: một tấm bảng trắng, một chiếc bút dạ và một miếng khăn lau. Đó là toàn bộ “vũ khí” trong cuộc thi Rung chuông vàng mà liên đội trường em tổ chức vào tuần lễ chào mừng ngày 20 tháng 11. Cuộc thi hấp dẫn chính vì luật rất chặt: chỉ một câu sai là phải rời sân. Dưới đây là thể lệ cuộc thi năm nay.

Mỗi lớp khối 7 cử mười bạn, tổng cộng khoảng một trăm thí sinh ngồi trên sân trường thành các hàng ngang, mỗi người cách nhau một sải tay. Thí sinh mặc đồng phục, đeo số báo danh trước ngực, không mang theo điện thoại hay giấy tờ.

Cuộc thi diễn ra theo các bước sau:

  1. Người dẫn chương trình đọc to câu hỏi, đồng thời câu hỏi hiện trên màn hình lớn. Có hai loại câu: chọn đáp án đúng và điền một từ, một con số.
  2. Thí sinh có 15 giây để viết đáp án vào bảng; câu khó được 30 giây. Hết giờ có tiếng còi, mọi người phải dừng bút.
  3. Theo hiệu lệnh, tất cả cùng giơ bảng lên cao. Ai sai, bỏ trống hoặc viết thêm sau tiếng còi thì rời sân thi, về khu vực chờ.
  4. Khi số thí sinh trên sân còn dưới năm người, Ban tổ chức có quyền cứu trợ một lần: các bạn đã bị loại cùng trả lời một câu hỏi phụ, ai đúng được quay lại sân thi.
  5. Người còn lại sau cùng trả lời câu hỏi thứ 20. Nếu đúng, bạn ấy được rung chuông vàng; nếu sai, cuộc thi khép lại mà không có ai rung chuông, giải cao nhất trao cho người trụ lại lâu nhất.

Để cuộc thi công bằng, luật cũng quy định rõ cách xử lí vi phạm. Thí sinh nhìn bảng của bạn bên cạnh hoặc nói đáp án thành tiếng sẽ bị nhắc nhở; vi phạm lần thứ hai phải rời sân. Khán giả nhắc bài cho thí sinh thì câu hỏi đó bị hủy và thay bằng câu khác. Nếu thí sinh cho rằng đáp án của Ban giám khảo chưa đúng, bạn ấy giơ tay xin ý kiến ngay sau câu hỏi; quyết định của Ban giám khảo là quyết định cuối cùng.

Rung chuông vàng không chỉ thử kiến thức mà còn thử sự bình tĩnh: viết chậm vài giây, ghi nhầm một chữ cũng đủ để rời sân. Năm nay, ai sẽ là người được đứng lên rung chiếc chuông đặt trên bục?

Mẫu 9

Mẫu 9: Quy tắc an toàn trong phòng thực hành Khoa học tự nhiên

587 từ

Cạnh cửa phòng thực hành của môn Khoa học tự nhiên ở trường có một tấm biển nội quy in chữ đỏ. Đầu năm học, thầy Quang dành nguyên một tiết để giải thích từng dòng trên tấm biển ấy, vì trong phòng có đèn cồn, dụng cụ thủy tinh và hóa chất, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể gây bỏng hay đứt tay. Các quy tắc được chia theo ba thời điểm của một buổi thực hành.

Trước khi thực hành. Học sinh chỉ vào phòng khi có giáo viên. Cặp sách để ở giá gần cửa, trên bàn chỉ có sách, vở và phiếu học tập. Bạn nào tóc dài phải buộc gọn. Trước khi làm thí nghiệm, cả nhóm đọc kĩ hướng dẫn, kiểm tra dụng cụ, nếu thấy ống nghiệm nứt hay đèn cồn rò cồn thì báo ngay giáo viên.

Trong khi thực hành. Chỉ làm những thí nghiệm giáo viên cho phép, không tự ý trộn các hóa chất với nhau. Đeo kính và găng tay bảo hộ khi được yêu cầu. Không nếm hóa chất; muốn ngửi thì đưa tay phẩy nhẹ hơi về phía mũi, không cúi sát miệng lọ. Khi đun ống nghiệm, hướng miệng ống ra phía không có người. Không thổi để tắt đèn cồn mà dùng nắp đậy lại, không dùng đèn cồn này châm cho đèn cồn khác. Tuyệt đối không ăn uống trong phòng.

Khi gặp sự cố. Hóa chất bắn vào da hoặc mắt phải rửa ngay dưới vòi nước sạch thật lâu rồi báo giáo viên. Dụng cụ thủy tinh bị vỡ thì không nhặt bằng tay, để giáo viên thu dọn. Bị bỏng nhẹ thì đặt chỗ bỏng dưới vòi nước mát.

Sau khi thực hành. Hóa chất thừa đổ vào nơi giáo viên chỉ định, không đổ vào bồn rửa. Dụng cụ được rửa sạch, xếp lại đúng chỗ. Bàn được lau khô trước khi ra về.

Những quy tắc ấy không làm giờ thực hành bớt thú vị, chúng giúp mọi người yên tâm làm thí nghiệm. Thói quen cuối cùng của mỗi buổi học là rửa tay bằng xà phòng trước khi bước ra khỏi phòng.

Mẫu 10

Mẫu 10: Thể lệ cuộc thi phóng tên lửa nước

647 từ

Tiếng xì của chai nhựa, rồi một vệt nước trắng vút lên trên sân bóng, cả trăm học sinh reo ầm lên. Đó là khoảnh khắc chờ đợi nhất của cuộc thi phóng tên lửa nước do câu lạc bộ Khoa học tổ chức cho khối 7 hằng năm. Muốn tên lửa của đội mình bay xa mà vẫn an toàn, các đội cần nắm vững thể lệ dưới đây.

Mỗi đội gồm ba học sinh cùng lớp. Thân tên lửa phải làm từ vỏ chai nhựa đựng nước ngọt có ga loại 1,5 lít, vì loại chai này chịu được áp suất tốt hơn chai nước lọc mỏng. Các đội được gắn thêm cánh, mũi bằng bìa, xốp, băng dính, nhưng không dùng vật nặng, kim loại hay đầu nhọn. Ban tổ chức cung cấp bệ phóng, bơm tay có đồng hồ đo áp suất và kính bảo hộ.

Trước khi phóng, tên lửa được Ban giám khảo kiểm tra; chai bị móp, nứt hay có vết cắt ở thân sẽ không được phóng. Nước đổ vào chai không quá một phần ba thể tích. Chỉ thành viên phụ trách của câu lạc bộ được bơm hơi, và chỉ bơm đến mức Ban tổ chức đã đánh dấu trên đồng hồ.

Kết quả được tính như sau:

Hạng mục Cách tính
Số lần phóng Mỗi đội 2 lần, lấy kết quả của lần bay xa hơn
Cách đo Từ bệ phóng đến điểm tên lửa chạm đất đầu tiên, đo bằng thước dây
Phóng hỏng Tên lửa không rời bệ thì được phóng lại một lần, không tính vào lượt
Rơi ra ngoài Tên lửa rơi ra ngoài hành lang phóng được ghi 0 mét cho lượt đó
Điểm sáng tạo Ban giám khảo cộng tối đa 10 điểm cho đội có thiết kế đẹp và tái sử dụng vật liệu

An toàn là điều kiện bắt buộc. Khán giả đứng sau vạch vôi cách bệ phóng 10 mét; không ai được đứng trước hay cúi nhìn vào miệng chai đang có áp suất. Nếu tên lửa bị kẹt trên bệ, phải xả hết hơi rồi mới được lại gần. Đội nào vi phạm quy định an toàn sẽ bị hủy kết quả lượt phóng đó.

Tên lửa bay xa nhất chưa chắc đã thắng nếu đội làm sai luật. Vì thế, trước khi nghĩ đến cánh đuôi hay mũi tên lửa, các bạn hãy nhớ đeo kính bảo hộ và đứng đúng vạch.

Bài văn mẫu ngắn

Mẫu 11

Mẫu 11: Luật chơi thả đỉa ba ba

453 từ

Một bạn cầm viên phấn vẽ hai đường thẳng song song trên sân, cách nhau chừng ba, bốn mét. Khoảng giữa hai đường ấy là “sông”, hai bên là “bờ”. Thế là xong khâu chuẩn bị cho trò thả đỉa ba ba.

Trò chơi cần từ năm người trở lên. Theo một cách chơi phổ biến, cả nhóm đứng thành vòng, một người vừa đọc bài đồng dao thả đỉa ba ba vừa lần lượt chỉ vào từng bạn, mỗi tiếng chỉ một người. Tiếng cuối cùng rơi vào ai thì người ấy làm đỉa. Có nhóm chọn đỉa bằng oẳn tù tì cho nhanh.

Người làm đỉa phải ở yên trong phạm vi sông. Những người còn lại đứng trên bờ, tìm cách lội qua sông sang bờ bên kia. Đứng trên bờ là an toàn, đỉa không được bắt. Ai đang ở dưới sông mà bị đỉa chạm vào người thì phải làm đỉa thay. Để không ai đứng mãi trên bờ, nhiều nhóm quy định đỉa được đếm to đến mười; đếm xong, ai chưa xuống sông cũng bị tính là thua. Có nơi chơi thêm hiệu lệnh nước lên, khi ấy đỉa được lên bờ đuổi bắt một lúc.

Trò chơi không có điểm số, cũng không có người thắng chung cuộc. Vui nhất là lúc cả nhóm ùa xuống sông cùng một lúc, đỉa chỉ bắt được một người, những người còn lại reo hò chạy sang bờ. Chính vì thế người làm đỉa phải nhanh mắt, biết chọn bạn chạy chậm nhất mà đuổi, còn người qua sông phải canh lúc đỉa quay lưng.

Trò chơi nên chơi trên sân khô, bằng phẳng, không chơi gần ao hồ thật, và chỉ chạm nhẹ chứ không xô đẩy bạn ngã.

Mẫu 12

Mẫu 12: Quy định mượn và trả sách ở thư viện trường

403 từ

Tấm thẻ thư viện màu xanh là thứ đầu tiên mỗi học sinh lớp 7 nhận được trong tuần đầu năm học. Có thẻ rồi, các bạn còn cần nắm những quy định mượn, trả sách mà cô Hiền, cô phụ trách thư viện, dán ngay cạnh bàn mượn sách:

  1. Thư viện mở cửa vào giờ ra chơi và từ 16 giờ đến 17 giờ các ngày trong tuần.
  2. Mỗi lần mượn, học sinh xuất trình thẻ; mỗi thẻ được mượn tối đa 2 cuốn trong 7 ngày.
  3. Muốn đọc lâu hơn thì đến thư viện xin gia hạn thêm 7 ngày, mỗi cuốn chỉ được gia hạn một lần.
  4. Trong phòng đọc, giữ trật tự, không ăn uống, đọc xong để sách lên giá “sách trả” chứ không tự xếp vào kệ.
  5. Sách bị rách, viết bẩn hay làm mất phải báo ngay với cô phụ trách để được hướng dẫn bồi thường bằng một cuốn cùng loại hoặc sửa lại sách.
  6. Thẻ quá hạn trả sách sẽ tạm dừng mượn cho đến khi trả đủ.

Ngoài giờ mở cửa, thư viện còn có một tủ sách lớp đặt ở cuối mỗi phòng học. Sách ở tủ này do lớp tự quản lí: lớp trưởng ghi tên người mượn vào sổ, mỗi bạn giữ sách không quá ba ngày để các bạn khác còn lượt đọc.

Nhờ những quy định ấy, một cuốn truyện hay có thể đi qua tay hàng chục bạn mà vẫn còn nguyên vẹn. Lần tới đến trả sách, đừng quên đặt nó lên chiếc giá gỗ nhỏ có tấm biển “sách trả”.

Lỗi thường gặp và mẹo đạt điểm cao

Lỗi thường gặp Sửa thế nào
Kể lại một lần mình đi chơi (hôm đó trời đẹp, em rất vui…) thay vì thuyết minh luật. Tình huống chỉ nên dùng ở mở bài, vài câu (như Mẫu 2, Mẫu 4); phần chính phải là các điều khoản ai cũng áp dụng được.
Luật mơ hồ: “chạm vào là thua”, nhưng chạm bằng gì, chạm nhẹ có tính không, ai xác nhận? Viết như người làm trọng tài: nêu rõ điều kiện, cách xử lí khi tranh chấp, khi vi phạm lần đầu và lần sau.
Thiếu phần thắng thua: bài dừng ở cách chơi. Luôn có một đoạn trả lời: khi nào kết thúc, ai thắng, người thua làm gì tiếp.
Con số đoán hoặc lẫn giữa các môn (ví dụ ghi bóng bàn đánh tới 21 điểm). Môn thể thao có luật chính thức thì đối chiếu ít nhất hai nguồn trước khi ghi số; không chắc thì không ghi.
Coi một cách chơi dân gian là cách duy nhất. Dùng những cách nói như một cách chơi phổ biến, có nơi chơi…, và nêu biến thể nếu biết.
Liệt kê lộn xộn, luật chen vào giữa phần chuẩn bị. Sắp xếp theo trình tự chuẩn bị – tiến hành – luật – kết thúc, hoặc đánh số từng điều; có thể lập bảng như Mẫu 3, Mẫu 10.
Mở bài, kết bài sáo rỗng, câu nào cũng khen trò chơi dân gian là nét đẹp văn hóa mà không nói gì về luật. Mở bằng một hình ảnh, câu hỏi hay tình huống cụ thể; kết bằng tác dụng thật của trò chơi hoặc một lời nhắc an toàn.

Mẹo nhỏ: viết xong, nhờ một bạn chưa biết trò chơi đọc bài rồi chơi thử theo đúng những gì em viết. Chỗ nào bạn ấy phải hỏi lại, chỗ ấy cần bổ sung. Với hoạt động có nguy hiểm, đừng quên một đoạn lưu ý an toàn: giám khảo thường đánh giá cao chi tiết này.

Gợi ý bài nói: giải thích quy tắc, luật lệ trong một trò chơi hay hoạt động

Cả ba bộ sách đều có phần Nói và nghe đi cùng bài viết: Kết nối tri thức Bài 9 và Chân trời sáng tạo Bài 5 (Giải thích quy tắc hoặc luật lệ trong một trò chơi hay hoạt động), Cánh diều Bài 5 (Giải thích quy tắc, luật lệ của một hoạt động hay trò chơi). Có thể chuyển bài viết thành bài nói như sau:

  • Chọn trò chơi, hoạt động mà người nghe chưa rành; mở đầu bằng một câu hỏi hoặc một tình huống tranh cãi luật để gây chú ý.
  • Rút bài viết thành phiếu ghi các bước và các luật chính, đánh số; nói theo phiếu, không đọc thuộc lòng.
  • Dùng phương tiện hỗ trợ: sơ đồ sân vẽ trên bảng, bàn cờ thật, bảng tính điểm trình chiếu, hoặc mời hai bạn lên làm mẫu một lượt chơi.
  • Nhấn giọng ở những điều cấm và cách tính thắng thua; dừng lại hỏi người nghe đã rõ chưa sau mỗi phần.
  • Kết thúc bằng lời nhắc an toàn hoặc lời mời chơi thử, rồi trả lời câu hỏi của các bạn.

Ví dụ đoạn mở đầu bài nói: Em chào cô và các bạn. Bạn nào từng chơi bóng bàn chắc đã có lần giao bóng mà bị bắt lỗi rồi nhỉ? Hôm nay em xin giải thích luật giao bóng và cách tính điểm của môn này. Em có mang theo một quả bóng và một chiếc vợt để làm mẫu cho các bạn xem ạ.

Chọn mẫu nào để luyện viết?

Đề của Kết nối tri thức và Cánh diều cho chọn cả trò chơi lẫn hoạt động: muốn viết về trò chơi dân gian thì xem Mẫu 1, Mẫu 2 và hai bài ngắn ở cuối; muốn thử sức với môn thể thao có luật chính thức thì đọc Mẫu 3 đến Mẫu 5, chú ý cách đưa con số vào bảng. Tên mục của Chân trời sáng tạo nhấn vào hoạt động, nên Mẫu 8, Mẫu 9, Mẫu 10 và Mẫu 12 là những gợi ý sát nhất, vì đều trình bày quy định theo từng điều khoản như văn bản mẫu trong sách. Mẫu 6 dài và nhiều thuật ngữ, hợp với bạn mê cờ; Mẫu 7 ngắn, hợp khi cần luyện viết trong một tiết.

Xem thêm:

Vietnammm
VJOL
s666
s666
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
go88
kèo nhà cái
game bài
sunwin20
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
https://kqbd.deal/
7m
789club
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
789club
game bài đổi thưởng
Rikvip
Socolive TV
Socolive TV
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
xoilac
Kèo nhà cái
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
789bet
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
ww88
hitclub
tỷ lệ kèo
tylekeonhacai
V9bet
tỷ lệ kèo
nổ hũ
sunwin
188bet
Hit club
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Sunwin
hitclub
98win
RR88
123Bet
kèo nhà cái 5
NOHU
https://lucky88.us/
kubet
Sunwin
https://da888.app/
five88
da88
vin88
Five88
MAY88
FABET
sunwin
sunwin
sin88
Sumclub
Sao789
tỷ lệ kèo nhà cái
V88
ww88
ww88
Gamvip
Winclub
Xeng88
Vip69
Vic88
Kwin
Sumvip
Hit Club
https://cm88.so/
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
https://ae8888.gr.com/
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
kèo nhà cái 55
HITCLUB
lô đề online
https://mm88.blog/
8 DAY
kèo nhà cái
88xx
go99
sc88
23win
go8
go8
go99
33win
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
soi kèo nhà cái
Tài xỉu online
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
go8
https://sunwinor.com/
Rikvip
B52club
Kèo Nhà Cái
Go88
Socolive
Sutbongtv
Socolive
hitclub
bet168
game bài đổi thưởng
w 88
tỷ lệ kèo nhà cái
sun win
kết quả bóng đá
VN88
hello88
sunwin
f168
uu88
nổ hũ
Kèo Nhà Cái
Tài Xỉu
rikvip
xocdia88
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
B52
qq887p com
qq88 social
kèo nhà cái
kèo nhà cái
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
kubet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
kèo nhà cái 5
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
kqbd
Go88
kèo nhà cái
hit club
https://keonhacaim88.info/
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
sonclub
alo789
bet88
123b
cm88
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
nohu90 com
23win
game bai doi thuong
hitclub
sunwin
tài xỉu 789club
Bong88
Tỷ lệ kèo
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
https://sunwin.vision/
hitclub
du88
du88
9bet
9bet
sunwin
lucky88
uk88
kèo nhà cái 5
Sunwin
https://ae888.co.com/
mu88
sunwin
sunwin
trang cá cược bóng đá
sunwin
GO99
789WIN
Lucky88
AO88
789Club
Nhà cái Xocdia88
8xbet
fb88
https://shbet800.com/
https://789bethv.com/
sunwin
sunwin
HITCLUB
https://keonhacai.forsale/
bay789
mu88
mu88
keo nha cai 5
đánh đề online
qq8876 net
https://metruyen.biz/
789 Club
HITCLUB
tỷ lệ kèo
luck8
tg88
789bet
789club
qh88
kubet
S8
Sunwin
Go88
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://go88n.co/
8xbet
b52club
kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888li.com/
79KING
https://npunks.io/
sun win
sun win
bắn cá đổi thưởng
Luckywin
RIK VIP
UY88
sun win
https://keonhacaingoaihanganh.com/
au88
SUNWIN
mê truyện
Xóc đĩa
tài xỉu
đánh đề online
kèo nhà cái
nhà cái uy tín
https://dstruct.io
sunwin
nha cai uy tin
789 club
99ok
VN88
90phut
trực tiếp bóng đá
Tai xiu
789club
nowgoal
J88
sunwin
go88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
lô đề online
https://tylekeonhacai.co.com/
789club
Exness
kubet