Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Thất bại là gì? Nghĩa chữ 失敗 và vì sao thất bại là mẹ thành công?

Cập nhật 28/04/2026·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Hai nét nghĩa của thất bại trong từ điển
  • 失敗 và câu "thất bại là mẹ thành công"
  • Thất bại, sai lầm, thua cuộc: ba chữ không thay được cho nhau
  • Đối mặt thất bại: ý cho bài nghị luận

Thất bại là không đạt được kết quả, mục đích như mình đã định, hoặc phải chịu thua đối phương trong một cuộc đọ sức. Nếu hỏi thất bại nghĩa là gì theo cách đời thường: là lúc việc mình làm không thành. Nó là một kết quả của lần thử ấy, không phải lời phán xét về con người mình, và câu “thất bại là mẹ thành công” ra đời từ chính cách nhìn đó.

Nghĩa ngắn Không đạt mục đích như dự định; chịu thua đối phương
Gốc từ Hán Việt 失敗: thất (mất, lỡ) + bại (hỏng, thua)
Loại từ Động từ; cũng dùng như danh từ (“một thất bại”, “những thất bại”)
Trái nghĩa thành công, thắng lợi
Tiếng Anh failure (danh từ), fail (động từ)
thất bại là gì
thất bại là gì? Không đạt điều mình đã định

Hai nét nghĩa của thất bại trong từ điển

Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê) tách thất bại làm hai nghĩa. Nghĩa thứ nhất là không đạt được kết quả, mục đích như dự định, như gặp thất bại trên thương trường; trái nghĩa là thành công. Nghĩa thứ hai là không giành được phần thắng, phải chịu thua đối phương, thường dùng cho trận đánh, cuộc chiến.

Học sinh gặp nghĩa nào nhiều hơn? Nghĩa thứ nhất. Một bài thi không như kì vọng, một lần thử giọng bị loại, một dự án nhóm làm mãi không chạy: đó đều là thất bại theo nghĩa “không đạt mục đích”. Nghĩa thứ hai hay xuất hiện trong bài học lịch sử và văn bản nghị luận trung đại, chẳng hạn khi phân tích những thất bại của giặc Minh trong Bình Ngô đại cáo.

Ví dụ: Lần đầu làm bánh, Mai thất bại vì quên ủ bột; lần thứ ba thì cả nhà khen.

失敗 và câu “thất bại là mẹ thành công”

Chữ thất (失) nghĩa gốc là mất, đánh mất, cũng có nghĩa là lỡ, sai, như trong thất lạc, thất hứa, tổn thất. Chữ bại (敗) là hỏng, đổ nát, rồi đến nghĩa thua, đối lại với thắng, như bại trận, suy bại. Ghép lại, 失敗 là lỡ việc mà hỏng, hay thua mà mất phần.

Câu thất bại là mẹ thành công là câu dịch sát từ tục ngữ Hán 失敗是成功之母 (thất bại thị thành công chi mẫu). Wiktionary còn ghi tiếng Nhật có câu tương ứng 失敗は成功の母, cùng một hình ảnh. Gọi thất bại là “mẹ” vì nó sinh ra thứ mà lần sau cần: biết chỗ nào sai, biết sức mình đến đâu, biết đường nào đừng đi lại.

Câu này chỉ đúng với một điều kiện ngầm: người thất bại chịu nhìn lại. Thua rồi bỏ đó, hay thua rồi đổ hết cho xui, thì “người mẹ” ấy chẳng sinh ra được gì. Tục ngữ Việt có câu cùng tinh thần mà mộc hơn: thua keo này, bày keo khác.

Thất bại, sai lầm, thua cuộc: ba chữ không thay được cho nhau

Từ Nói về Có người thắng? Ví dụ
Thất bại Kết quả: không đạt điều đã định Không cần Thí nghiệm thất bại, ước mơ đầu tiên thất bại
Sai lầm Hành động, quyết định trái lẽ phải, gây hậu quả không hay Không Chọn sai khối thi là một sai lầm
Thua cuộc Kết quả của cuộc đọ sức: bên kia hơn mình Có Đội lớp em thua cuộc ở bán kết

Sai lầm thường là nguyên nhân, thất bại là kết quả. Nhưng không phải thất bại nào cũng do sai lầm: có khi mình làm đúng hết mà điều kiện chưa cho phép, hoặc đơn giản là đối thủ giỏi hơn. Phân biệt được chỗ này giúp ta bớt tự trách vô lý.

Trên mạng, giới trẻ hay nói gọn “fail rồi” cho những lần hỏng việc nho nhỏ; xem nghĩa của chữ fail trên mạng để thấy sắc thái đùa vui của nó khác chữ thất bại ra sao. Còn cách một người đón nhận thất bại phụ thuộc nhiều vào lối nghĩ coi năng lực là thứ rèn được.

Bất thành, đổ bể hay bại trận đứng thay thất bại ở nghĩa nào, và lúc nào đối lại là thành công, lúc nào là thắng lợi, có ở đồng nghĩa, trái nghĩa với thất bại.

Đối mặt thất bại: ý cho bài nghị luận

Đề hay ra dưới các dạng: “Bàn về ý kiến thất bại là mẹ thành công”, “Suy nghĩ về cách đối mặt với thất bại”, “Tuổi trẻ dám thử và dám thua”. Có thể đi theo các ý sau.

  1. Giải thích: thất bại là không đạt mục đích; “mẹ thành công” nghĩa là nó cho ta bài học và sự rèn luyện để lần sau làm tốt hơn.
  2. Vì sao câu nói đúng: mỗi lần hỏng cho biết một cách không nên làm; người từng vấp biết thận trọng, biết chịu áp lực; chẳng ai giỏi một việc mà chưa từng làm hỏng việc ấy.
  3. Giới hạn của câu nói: thất bại chỉ thành “mẹ” khi ta chịu tìm nguyên nhân; lặp lại một lỗi nhiều lần là cố chấp chứ không phải kiên trì.
  4. Thái độ nên có: cho phép mình buồn một lúc, rồi viết ra điều học được; nhờ người đi trước nhận xét; chia mục tiêu nhỏ lại để thử tiếp.
  5. Phê phán: sợ thất bại đến mức không dám thử; hoặc chê bai, chế giễu người khác khi họ vấp ngã.

Bài viết sẵn để tham khảo: mẫu bàn câu thất bại là mẹ thành công (lớp 8) và mẫu Tuổi trẻ dám thử và dám thua của lớp 12.

Về chữ thất bại, người đọc còn hỏi

Thất bại nghĩa là gì trong tiếng Hán?

Thất (失) là mất, lỡ; bại (敗) là hỏng, thua. Ghép lại nghĩa là làm không thành hoặc chịu thua, giống nghĩa trong tiếng Việt hiện nay.

Thất bại là mẹ thành công có đúng không?

Đúng khi ta chịu học từ nó. Thất bại tự nó không sinh ra thành công; chính việc nhìn lại, sửa cách làm và thử tiếp mới tạo ra thành công.

Làm sao để đối mặt thất bại mà không gục?

Tách kết quả khỏi giá trị bản thân: “bài này mình làm hỏng” khác với “mình kém”. Nói chuyện với người tin cậy, rồi chọn một việc nhỏ làm ngay để lấy lại nhịp.

Từ trái nghĩa với thất bại là gì?

Phổ biến nhất là thành công; khi nói về trận đánh, cuộc đọ sức thì dùng thắng lợi, chiến thắng.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5