Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Hỷ là gì? Nghĩa chữ 喜, việc hỷ và chữ hỷ trong hỷ nộ ái ố

Cập nhật 29/01/2025·MMavrick Nguyễn·6 phút đọc
Nội dung chính
  • Hỷ là gì trong tiếng Việt?
  • Hỷ và hiếu, hỷ và mấy chữ hỉ thuần Việt
  • Chữ hỷ 喜: tiếng trống và lời reo
  • Gặp chữ hỷ trên thiệp, trong sách và khi viết

Hỷ là chữ Hán Việt 喜, nghĩa là vui mừng; trong tiếng Việt, hỷ (cũng viết hỉ) còn chỉ việc vui của một nhà, trước hết là việc cưới xin. Vì thế mới có “việc hỷ”, “báo hỷ”, “đám hỷ”, và chữ hỷ đỏ dán trên cổng cưới. Hỷ cũng là chữ đầu trong bộ bốn cảm xúc “hỷ, nộ, ái, ố”.

Nghĩa ngắn Vui mừng; việc vui, nhất là đám cưới
Chữ Hán 喜, đọc hỷ hoặc hỉ, 12 nét, bộ khẩu 口
Loại từ Danh từ (việc hỷ); yếu tố ghép trong hoan hỷ, hỷ sự, cung hỷ, báo hỷ
Đối lập Hiếu: việc tang (hiếu hỷ là việc buồn, việc vui)
hỷ là gì
hỷ là gì? Vui mừng; việc vui, nhất là đám cưới

Hỷ là gì trong tiếng Việt?

Hiếm khi người Việt nói “hỷ” đứng một mình. Chữ này sống trong các cụm, và mỗi cụm kéo nghĩa về một hướng hơi khác:

  • Việc vui, việc cưới: “nhà có việc hỷ”, “đám hỷ”, “giấy báo hỷ”. Từ điển tiếng Việt ghi đúng nét nghĩa này cho mục hỉ: việc vui mừng, thường là việc cưới xin, kèm ví dụ “việc hiếu, việc hỉ”.
  • Niềm vui trong lòng: hoan hỷ (vui sướng lộ ra mặt), hỷ hả (vui ra mặt, mãn nguyện).
  • Lời chúc mừng: cung hỷ (kính mừng), như trong câu chúc Tết cung hỷ phát tài; nghĩa này được giảng ở bài lời chúc mừng 恭喜 dịp đầu năm.
  • Chuyện vui: hỷ sự, cách nói trang trọng của “việc vui”.

Cách nói “có hỷ” trong phim cổ trang lại mang nghĩa khác: nói tránh việc người phụ nữ có thai. Chuyện này được kể riêng ở bài nhà có hỷ và nghĩa có hỷ trong phim xưa.

Về cách viết, hỷ và hỉ là hai cách ghi cùng một âm; từ điển thường lấy “hỉ” làm mục chính, còn thiệp cưới, câu đối hay dùng “hỷ”. Riêng từ ghép thì có hướng dẫn chọn một cách viết, xem bài hoan hỉ hay hoan hỷ mới đúng.

Hỷ và hiếu, hỷ và mấy chữ hỉ thuần Việt

Ông bà ta ghép chữ hỷ với chữ hiếu thành hiếu hỷ, chỉ những việc lớn buồn vui của một nhà. Đám hỷ là đám cưới; đám hiếu là đám tang. Gọi nhầm hai chữ này là chuyện rất phật lòng nhau, nên lời mời, lời chia buồn luôn phải chọn đúng. Nửa còn lại của cặp chữ có ở bài vì sao đám tang gọi là đám hiếu.

Chỗ dễ lẫn thứ hai là những chữ hỉ chẳng liên quan gì tới niềm vui:

Chữ Nghĩa Ví dụ
Hỷ / hỉ (喜) Vui mừng; việc cưới Đám hỷ, hoan hỉ
Hỉ (động từ) Thở mạnh ra đằng mũi cho sạch mũi; đồng nghĩa xì, xỉ Hỉ mũi
Hỉ (trợ từ, phương ngữ) Dùng cuối câu hỏi như “hả”, “nhỉ” Răng mi biết hỉ?
Hiếu (孝) Việc tang Đám hiếu, việc hiếu

Hai chữ hỉ thuần Việt ở giữa bảng thường chỉ viết bằng i. Không ai viết “hỷ mũi”, và câu hỏi của người miền Trung cũng không mang chút nghĩa “vui mừng” nào. Gần nghĩa với hỷ thì có mừng, vui, hân hoan; trái nghĩa là bi (buồn), sầu, hay trong bộ cảm xúc là nộ (giận).

Chữ hỷ 喜: tiếng trống và lời reo

Chữ 喜 xếp theo lối hội ý: trên là chữ 壴, vẽ một chiếc trống đặt trên giá; dưới là chữ 口, cái miệng. Có trống có miệng là có tiếng nhạc, tiếng cười nói; đó là cách người xưa vẽ ra niềm vui. Đặt hai chữ 喜 cạnh nhau sẽ thành chữ song hỷ 囍 dán trong đám cưới.

Ra khỏi chuyện cưới hỏi, chữ hỷ có hai chỗ đứng quen trong sách vở:

  • Hỷ nộ ái ố: vui, giận, thương, ghét. Hỷ đứng đầu trong nhóm “thất tình”, bảy thứ tình cảm của con người theo quan niệm xưa. Có bài riêng về bốn trạng thái vui, giận, thương, ghét.
  • Từ, bi, hỷ, xả: bốn tâm rộng lớn trong đạo Phật. Ở đây hỷ không phải niềm vui của riêng mình mà là vui theo niềm vui, thành công của người khác, không ganh tị. Nghĩa này được giảng kĩ ở bài bốn chữ 慈悲喜捨 và lòng rộng lượng.

Cái hay của nghĩa thứ hai là nó khó hơn ta tưởng. Mừng cho chính mình thì dễ; mừng thật lòng khi bạn cùng lớp được giải cao hơn mình mới là chữ hỷ của nhà Phật.

Gặp chữ hỷ trên thiệp, trong sách và khi viết

Hỷ nghĩa là gì trong tiếng Hán?

Chữ 喜 nghĩa là vui mừng, việc tốt lành. Tiếng Trung hiện đại đọc là xǐ; tiếng Việt đọc theo âm Hán Việt là hỷ hoặc hỉ.

Việc hỷ là việc gì?

Là việc vui của gia đình, trong lời nói thường ngày hầu như luôn chỉ đám cưới. Theo nghĩa rộng, mừng thọ hay mừng con đỗ đạt cũng có thể gọi là việc hỷ.

Hỷ trong từ bi hỷ xả là gì?

Là tâm vui cùng niềm vui của người khác, thấy người được điều tốt thì mừng như chính mình được, không đố kị.

Viết hỷ hay hỉ mới đúng?

Cả hai đều ghi cùng một âm của chữ 喜. Văn bản trang trọng, từ điển hay dùng “hỉ”; thiệp cưới, câu chúc lại quen “hỷ”. Chỉ cần thống nhất một cách viết trong cùng một văn bản.

Trên thiệp cưới, chữ hỷ hay đứng đôi thành 囍, và câu chúc song hỷ lâm môn mượn đúng hình ảnh hai niềm vui gõ cửa ấy.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5