Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?

Đàn ghi ta của Lor-ca (Thanh Thảo) – Ngữ văn 12: Tác giả, tác phẩm, bố cục, nội dung

Cập nhật 22/10/2026·MMavrick Nguyễn·11 phút đọc·Ngữ văn 12·Bài 8: Thơ hiện đại
Nội dung chính
  • Nội dung văn bản Đàn ghi ta của Lor-ca
  • Thông tin tác giả Thanh Thảo
  • Thông tin tác phẩm Đàn ghi ta của Lor-ca

Đàn ghi ta của Lor-ca là bài thơ nổi tiếng của Thanh Thảo viết về cái chết bi thảm và sức sống bất tử của nhà thơ Tây Ban Nha Ph. G. Lor-ca. Bài thơ có mặt ở cả ba bộ sách lớp 12: Ngữ văn 12 Kết nối tri thức (tập 1, Bài 2 “Những thế giới thơ”), Ngữ văn 12 Chân trời sáng tạo (tập 2, Bài 6 “Trong thế giới của giấc mơ”) và Ngữ văn 12 Cánh diều (tập 2, Bài 8). Bài viết tổng hợp thông tin tác giả, hoàn cảnh sáng tác, thể loại, bố cục, giá trị nội dung – nghệ thuật và sơ đồ tư duy để em ôn tập nhanh.

Nội dung văn bản Đàn ghi ta của Lor-ca

Bài thơ mở đầu bằng lời đề từ trích di nguyện của Lor-ca: “khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”. Từ lời đề từ ấy, Thanh Thảo dựng lại chân dung người nghệ sĩ – chiến sĩ Tây Ban Nha qua những hình ảnh gắn với thế giới nghệ thuật của chính Lor-ca: cây đàn ghi ta, tấm áo choàng của đấu sĩ, vầng trăng, yên ngựa, cô gái di-gan.

đàn ghi ta của lor-ca thanh thảo
Tác giả, tác phẩm Đàn ghi ta của Lor-ca (Thanh Thảo)

Những dòng đầu vẽ ra hình ảnh Lor-ca – người nghệ sĩ tự do, lãng mạn và cô đơn, mang tiếng đàn đi khắp đất nước giữa một Tây Ban Nha đầy xung đột:

những tiếng đàn bọt nước
Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

Tiếp đó, bài thơ tái hiện khoảnh khắc Lor-ca đang cất tiếng hát tự do thì bị điệu ra bãi bắn. Chiếc áo choàng giờ “bê bết đỏ”, tiếng ghi ta hóa thành những sắc màu, hình khối rồi vỡ tan, “ròng ròng máu chảy” – cái chết của người nghệ sĩ cũng là sự đứt gãy của tiếng đàn. Nhưng cái đẹp không thể bị chôn vùi:

không ai chôn cất tiếng đàn
tiếng đàn như cỏ mọc hoang

Những dòng cuối là niềm xót thương và suy tư về sự giã từ của Lor-ca: đường chỉ tay đã đứt, chàng bơi sang ngang trên chiếc đàn màu bạc, ném lá bùa và trái tim vào cõi lặng im, để lại chuỗi âm thanh “li-la” ngân vang như tiếng đàn tiễn biệt.

Bài thơ còn được bảo hộ bản quyền (tác giả đang sống), vì vậy bài viết chỉ trích vài dòng; em đọc toàn văn trong sách giáo khoa và xem lời giải câu hỏi ở bài soạn bài Đàn ghi ta của Lor-ca.

Thông tin tác giả Thanh Thảo

Thanh Thảo tên thật là Hồ Thành Công, sinh năm 1946, quê ở huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi. Ông tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội rồi vào chiến trường miền Nam công tác, làm báo và làm thơ trong những năm kháng chiến chống Mĩ.

Thanh Thảo thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ và được chú ý từ những tập thơ, trường ca viết về chiến tranh và thời hậu chiến như Dấu chân qua trảng cỏ, Những người đi tới biển, Khối vuông ru-bích. Ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001.

Thơ Thanh Thảo là tiếng nói của người trí thức nhiều suy tư, trăn trở về con người và thời đại. Ông là một trong những cây bút nỗ lực cách tân thơ Việt: thường dùng thể thơ tự do, câu thơ không viết hoa, không dấu câu, liên tưởng phóng khoáng, nhiều hình ảnh mang màu sắc tượng trưng, siêu thực.

Tìm hiểu kĩ hơn về cuộc đời, sự nghiệp của nhà thơ tại bài giới thiệu tác giả Thanh Thảo và tuyển tập những bài thơ Thanh Thảo hay nhất.

Thông tin tác phẩm Đàn ghi ta của Lor-ca

Lor-ca là ai?

Phê-đê-ri-cô Gác-xi-a Lor-ca (1898–1936) là nhà thơ, nhà viết kịch lớn của Tây Ban Nha thế kỉ XX, đồng thời là người say mê âm nhạc, hội họa. Ông gắn bó với vùng An-đa-lu-xi-a, đưa vào thơ những âm hưởng dân ca, tiếng đàn ghi ta, hình ảnh người di-gan. Lor-ca mong muốn cách tân nghệ thuật và đứng về phía tự do, tiến bộ. Năm 1936, khi nội chiến Tây Ban Nha bùng nổ, ông bị lực lượng phát xít bắt và bắn chết ở quê hương Gra-na-đa. Cái chết của Lor-ca gây xúc động lớn trong giới văn nghệ thế giới.

Xuất xứ bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca

Bài thơ viết năm 1979, in trong tập thơ Khối vuông ru-bích (1985) – tập thơ tiêu biểu cho lối tư duy thơ cách tân của Thanh Thảo.

Hoàn cảnh sáng tác Đàn ghi ta của Lor-ca

Thanh Thảo viết bài thơ từ niềm ngưỡng mộ và xót thương dành cho Lor-ca, được khơi gợi từ câu thơ – di nguyện của chính Lor-ca về cây đàn ghi ta (được dùng làm lời đề từ). Bài thơ ra đời sau chiến tranh, khi nhà thơ trăn trở nhiều về số phận người nghệ sĩ và con đường đổi mới nghệ thuật.

Đàn ghi ta của Lor-ca thuộc thể thơ gì?

Bài thơ viết theo thể thơ tự do: các dòng thơ dài ngắn khác nhau, không viết hoa đầu dòng, gần như không dùng dấu câu, nhịp điệu biến đổi linh hoạt như một bản nhạc.

Phương thức biểu đạt

Phương thức biểu đạt chính là biểu cảm, kết hợp tự sự (kể lại cái chết của Lor-ca) và miêu tả.

Nhân vật trữ tình và hình tượng trung tâm

Nhân vật trữ tình là nhà thơ – người tri âm của Lor-ca, bày tỏ niềm ngưỡng mộ, xót thương. Hình tượng trung tâm là Lor-ca, người nghệ sĩ tự do, cô đơn, khao khát cách tân và có cái chết bi thảm.

Bố cục Đàn ghi ta của Lor-ca có mấy phần?

Bài thơ thường được chia làm 3 phần:

  • Phần 1 (6 dòng đầu): hình ảnh Lor-ca – người nghệ sĩ tự do, cô đơn, mang khát vọng cách tân giữa không gian Tây Ban Nha đầy xung đột.
  • Phần 2 (12 dòng tiếp theo): cái chết bi thảm của Lor-ca và sự tan vỡ của tiếng đàn.
  • Phần 3 (còn lại): niềm xót thương, niềm tin vào sự bất tử của tiếng đàn Lor-ca và suy tư về sự giã từ, giải thoát của người nghệ sĩ.

Ý nghĩa nhan đề và lời đề từ

Nhan đề Đàn ghi ta của Lor-ca lấy cây đàn làm biểu tượng: đàn ghi ta là nhạc cụ gắn với văn hóa Tây Ban Nha, là “phần hồn” trong thơ Lor-ca, đồng thời tượng trưng cho sự nghiệp nghệ thuật và tâm hồn người nghệ sĩ. Lời đề từ vừa thể hiện tình yêu nghệ thuật trọn đời của Lor-ca, vừa được hiểu như một thông điệp: người nghệ sĩ mong nghệ thuật của mình không trở thành cái bóng che khuất lớp người đi sau. Lời đề từ cũng là “chìa khóa” mở ra toàn bộ hệ thống hình ảnh của bài thơ.

Giá trị nội dung

Bài thơ khắc họa hình tượng Lor-ca – người nghệ sĩ tự do, lãng mạn, khao khát cách tân nghệ thuật nhưng có số phận bi thảm dưới bàn tay thế lực phát xít. Qua đó, Thanh Thảo bày tỏ niềm ngưỡng mộ, xót thương, sự đồng cảm của một người tri âm, đồng thời khẳng định niềm tin: cái đẹp và nghệ thuật chân chính không thể bị hủy diệt.

Giá trị nghệ thuật

  • Thể thơ tự do, không viết hoa, không dấu câu, tạo dòng chảy liền mạch của cảm xúc.
  • Hệ thống hình ảnh tượng trưng, siêu thực giàu sức gợi: tiếng đàn bọt nước, áo choàng đỏ gắt, vầng trăng, đường chỉ tay, dòng sông.
  • Sự kết hợp thơ với nhạc: chuỗi âm “li-la li-la li-la” mở đầu và khép lại bài thơ như tiếng đàn dạo và tiếng đàn tiễn biệt.
  • Nhiều biện pháp tu từ: ẩn dụ, hoán dụ, so sánh, điệp ngữ (điệp “tiếng ghi ta”), chuyển đổi cảm giác.

Sơ đồ tư duy Đàn ghi ta của Lor-ca

Sơ đồ tóm lược các ý chính để em ôn tập trước giờ học hoặc trước bài kiểm tra.

sơ đồ tư duy đàn ghi ta của lor-ca
Sơ đồ tư duy bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca

Lời kết

Đàn ghi ta của Lor-ca là bài thơ tiêu biểu cho tư duy thơ cách tân của Thanh Thảo, nơi thơ và nhạc hòa làm một để tri ân một nghệ sĩ lớn. Nắm chắc tác giả, hoàn cảnh sáng tác, bố cục và giá trị nội dung – nghệ thuật sẽ giúp em đọc hiểu và phân tích bài thơ dễ dàng hơn.

Còn khoảng một tuần trước kì thi, em có thể dùng đề cương ôn tập học kì II văn 12 Cánh diều làm khung ôn và đánh dấu những phần còn yếu.

Bài học này là một phần của chương trình học kì, và bài ôn tập học kì I Ngữ văn 12 Kết nối tri thức giúp em xâu chuỗi nó với các bài còn lại.

Xem thêm:

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5