Từ đồng nghĩa với ảnh hưởng sát nhất là tác động: “ảnh hưởng xấu” và “tác động xấu” gần như thay nhau được. Khi nói sức nặng của một người, ảnh hưởng gần với uy tín, thế lực; chi phối chỉ thay được khi tác động đủ mạnh để điều khiển. Ảnh hưởng không có từ trái nghĩa cố định; muốn nói ngược lại, dùng cụm “không ảnh hưởng”, “đứng ngoài”.
| Đồng nghĩa | tác động, chi phối (mức mạnh), uy tín, thế lực, uy thế (nghĩa sức nặng) |
| Trái nghĩa | không có cặp trực tiếp; dùng cụm phủ định theo ngữ cảnh |
| Loại từ | danh từ và động từ |
| Nghĩa gốc | sự tác động của người, vật này đến người, vật khác; uy tín và thế lực |
Ảnh hưởng là danh từ hay động từ: mỗi vai một nhóm từ
| Vai trong câu | Từ thay được | Sắc thái, lúc dùng |
|---|---|---|
| danh từ: sự tác động (ảnh hưởng của mạng xã hội) | tác động, sức tác động | trung tính, hợp văn nghị luận, báo chí |
| danh từ: sức nặng, tiếng nói (ông ấy có ảnh hưởng trong họ) | uy tín, thế lực, uy thế | uy tín: được kính nể; thế lực, uy thế: có quyền, có sức mạnh |
| động từ: tác động đến (mưa kéo dài ảnh hưởng đến mùa màng) | tác động đến | thay gần như trọn vẹn |
| động từ, mức mạnh (đừng để cảm xúc ảnh hưởng quyết định) | chi phối | nặng hơn: tác động tới mức điều khiển |
Ranh giới của chi phối có ở bài giải nghĩa chữ chi phối; nét được kính nể xem bài về chữ uy tín.
Chiều ngược lại, khi chính chữ tác động bị lặp và cần đổi sang chi phối, can thiệp hay lay động, xem đồng nghĩa, trái nghĩa với tác động.
Hậu quả, tác dụng: hai chữ hay bị lấy nhầm cho ảnh hưởng
Hậu quả là kết quả xấu đã xảy ra, còn ảnh hưởng chưa nói tốt hay xấu. Tác dụng thường nghiêng về mặt có ích. Cả hai chỉ gần nghĩa.
Vì sao ảnh hưởng thiếu một từ trái nghĩa đúng nghĩa?
Ảnh hưởng chỉ quan hệ giữa hai bên, không phải tính chất có hai đầu như nóng, lạnh. Muốn nói phía ngược, phải đổi cách diễn đạt:
- không ảnh hưởng, không hề hấn gì: “Trận gió đêm qua không hề hấn gì đến vườn rau.”
- độc lập, đứng ngoài: theo ngữ cảnh, khi ảnh hưởng nghĩa là bị dẫn dắt. Cách nhận cặp trái nghĩa thật có ở bài khái niệm từ trái nghĩa.
- mất ảnh hưởng, thất thế: phía ngược của nghĩa uy thế. “Phe ấy thất thế sau cuộc bầu cử.”
Thử đổi ảnh hưởng trong bốn câu
- “Khói bụi ảnh hưởng đến sức khỏe” → “tác động đến sức khỏe”: được.
- “Cô giáo có ảnh hưởng lớn với học trò” → “có uy tín lớn”: được, câu thêm ý kính trọng.
- “Bạn nói to làm ảnh hưởng người bên cạnh” → “làm tác động” là sai; ở đây ảnh hưởng mang ý làm phiền.
- “Thời tiết ảnh hưởng mùa màng” → “chi phối mùa màng”: chỉ đúng khi thời tiết quyết định được mùa hay mất mùa.
Câu mẫu có ảnh hưởng, tác động, chi phối
- Thói quen đọc sách của bố ảnh hưởng nhiều đến em.
- Giá xăng tăng tác động ngay tới giá rau ở chợ.
- Đừng để một lời chê chi phối cả buổi thi của mình.
- Bác trưởng thôn có uy tín, nói gì bà con cũng nghe.
- Mưa bão không ảnh hưởng gì đến lịch thi.
- Sau vụ bê bối, nhóm ấy mất hết uy thế.
Hỏi nhanh về đồng nghĩa với ảnh hưởng
Từ đồng nghĩa với ảnh hưởng là gì?
Tác động thay được nhiều chỗ nhất; nói sức nặng của một người thì uy tín, thế lực, uy thế; tác động tới mức điều khiển thì chi phối.
Đồng nghĩa với ảnh hưởng tiêu cực là gì?
Tác động xấu, tác hại; nếu điều xấu đã xảy ra rồi thì dùng hậu quả.
Từ trái nghĩa với ảnh hưởng là gì?
Không có từ cố định, chỉ có cụm phủ định như không ảnh hưởng, độc lập, đứng ngoài. Các cặp đồng nghĩa khác xem ở bài tổng quan từ đồng nghĩa.