Truyện ngụ ngôn về loài vật thường mang đến những bài học sâu sắc. Những câu chuyện này khéo léo phản ánh bản chất con người. Đọc tiếp để cảm nhận những thông điệp ẩn chứa trong từng trang truyện.
Gấu, Sư tử và Cáo
Hươu non bị chết tươi vì ăn phải bã độc.
Sư tử và Gấu nhìn thấy xác Hươu liền tranh nhau miếng mồi. Hai con mãi đánh nhau nên không thấy Cáo cũng mò đến. Lợi dụng lúc Sư tử và Gấu không chú ý tới mình, Cáo tha Hươu vào bụi ăn một bữa no rồi ngấm độc ngã lăn ra chết.
Vật nhau một hồi, Sư tử và Gấu không thấy Hươu đâu nữa liền buông nhau đi tìm mới thấy Cáo chết vì thịt Hươu nhiễm độc. Sư tử và Gấu lúc đó mới bảo nhau rằng:
– Đáng đời cho con Cáo láu lỉnh và tham lam kia, nhờ nó mà hai ta khỏi chết.
Chuyện hai con ngựa
Ngựa Cái ngày đêm không làm lụng gì hết và chỉ tha thẩn trên cánh đồng, còn Ngựa Đực đêm đêm mới được thả đi ăn, ban ngày phải cày đất. Thấy vậy Ngựa Cái mới bảo Ngựa Đực:
– Anh việc gì phải kéo cày? Giá tôi ở địa vị anh thì tôi không có chịu. Chủ mà lấy roi quật tôi, tôi sẽ tung vó đá lại.
Sang ngày hôm sau, Ngựa Đực bèn nghe lời Ngựa Cái. Bác nông dân thấy Ngựa Đực trở nên ương bướng, bèn đóng Ngựa Cái vào vai cày.
Xúi giục kẻ khác làm bậy trước tiên làm hại chính mình.
Hai con gà trống
Có hai con gà cùng một gà mẹ sinh ra và nuôi dưỡng. Khi lớn lên, đủ lông đủ cánh trở thành hai con gà trống, chúng lại hay cãi vã nhau. Con nào cũng tự cho mình đẹp đẽ, oai phong hơn, có quyền làm Vua của Nông Trại.
Một hôm sau khi cãi nhau, chúng đánh nhau kịch liệt, định rằng hễ con nào thắng sẽ được làm Vua của Nông Trại. Sau cùng, dĩ nhiên một con thắng và một con bại.
Con gà thắng trận vội nhảy lên hàng rào, vỗ cánh và cất tiếng gáy vang, ca tụng sự chiến thắng của mình. Chẳng ngờ tiếng gáy của con gà làm một con chim ưng khi bay ngang qua đấy chú ý đến. Thế là, con chim ưng xà xuống bắt con gà thắng trận mang đi mất. Trong khi đó con gà bại trận vẫn còn nằm thoi thóp thở.
Chúng ta phải thương yêu, và đùm bọc anh chị em trong nhà để người ngoài không hiếp đáp được. Ca dao:
Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau
Ý nghĩa ba truyện ngụ ngôn về loài vật
Gấu, Sư tử và Cáo: tham thì thâm
Sư tử và Gấu đánh nhau giành xác hươu, Cáo lẻn đến cướp mất. Đến đây là ngụ ngôn quen thuộc về “trai cò đánh nhau, ngư ông đắc lợi”. Nhưng bản kể này có thêm một nút thắt: hươu chết vì bã độc, nên kẻ láu cá nhanh tay nhất lại chết trước. Hai kẻ to xác được cứu nhờ chính cuộc ẩu đả vô ích của mình. Truyện vừa cười kẻ tham, vừa nhắc rằng thứ dễ chiếm đoạt chưa chắc đã là của ngon.
Chuyện hai con ngựa: xúi người làm bậy
Ngựa Cái được nhàn nhưng lại xúi Ngựa Đực chống lại chủ. Ngựa Đực nghe theo, và kết quả là chính Ngựa Cái bị đóng vào cày. Câu chốt của truyện ngắn gọn: xúi giục kẻ khác làm bậy thì người chịu thiệt trước tiên có khi lại là mình. Đó là lời nhắc cho những ai thích “góp ý” cho người khác làm liều trong khi bản thân không gánh hậu quả.
Hai con gà trống: anh em đánh nhau, người ngoài được lợi
Hai con gà cùng mẹ tranh nhau làm vua nông trại. Con thắng vừa gáy khoe trên hàng rào thì bị chim ưng quắp đi. Truyện kết bằng câu ca dao “Khôn ngoan đối đáp người ngoài / Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”, vốn được ông bà ta dùng để dạy anh chị em trong nhà phải biết nhường nhịn, đùm bọc nhau.
Nguồn gốc các truyện
“Gấu, Sư tử và Cáo” dựa theo ngụ ngôn Aesop “Sư tử, Gấu và Cáo”; trong bản Aesop, Cáo cướp được con mồi rồi bỏ đi an toàn, chi tiết bã độc là phần thêm của bản kể này. “Hai con gà trống” dựa theo ngụ ngôn Aesop “Hai con gà trống và con đại bàng”, được người dịch gắn với câu ca dao Việt Nam. Truyện về hai con ngựa chưa tìm được nguồn in rõ ràng.
Đọc thêm: Người cha và bó tên (bài học đoàn kết anh em), Truyện ngụ ngôn thiếu nhi và Con cáo và chùm nho.
Câu hỏi thường gặp
Trong truyện Gấu, Sư tử và Cáo, vì sao Cáo chết?
Vì con hươu mà Cáo cướp được đã chết do ăn phải bã độc; Cáo ăn no thịt hươu nên ngấm độc theo.
Câu ca dao cuối truyện Hai con gà trống khuyên điều gì?
Anh chị em ruột thịt phải thương yêu, nhường nhịn nhau; sự khôn ngoan, đanh đá nên để dành khi đối đáp với người ngoài, đừng mang ra để hại nhau.