Tóm tắt Màn diễu hành – trình diện quan thanh tra ngắn gọn – 7 mẫu hay nhất

Các quan chức thị trấn lần lượt vào gặp Khle-xta-kốp, kẻ họ tưởng là quan thanh tra, và ai cũng đưa tiền cho hắn vay để lấy lòng. Hắn nhận hết, đến khi đếm được hơn một nghìn rúp mới ngờ ra mình bị nhầm. Từ đó hắn chủ động đóng vai quan lớn để kiếm thêm.

Tại nhà thị trưởng, các quan chức mặc lễ phục bàn nhau chuyện đút lót rồi chia nhau vào gặp “quan thanh tra”. Chánh án vào trước, sợ đến đánh rơi tiền và bị Khle-xta-kốp hỏi vay ngay. Trưởng bưu cục, kiểm học, quản lí Viện tế bần tiếp bước, người nào cũng bị hỏi vay vài trăm rúp; quản lí Viện tế bần còn tranh thủ bôi xấu đồng nghiệp. Hai viên địa chủ cũng phải góp tiền. Một mình đếm tiền, Khle-xta-kốp nhận ra sự nhầm lẫn và thản nhiên nhập vai, nhận cả quà của các nhà buôn.

Hồi IV vở Quan thanh tra mở ra trong căn phòng nhà thị trưởng, nơi các quan chức thị trấn rón rén tụ tập để tính chuyện hối lộ vị khách từ thủ đô. Họ quyết định vào gặp riêng từng người cho kín đáo, nhưng lại đùn đẩy nhau chẳng ai dám đi đầu. Trong khi đó, Khle-xta-kốp thức dậy sau giấc ngủ ngon, lấy làm thích thú với cuộc sống được chiều chuộng. Cuộc “diễu hành” bắt đầu: chánh án run rẩy đánh rơi xấp tiền, trưởng bưu cục khúm núm, kiểm học lắp bắp, quản lí Viện tế bần vừa kể công vừa tố giác người khác; ai ra về cũng nhẹ túi vì bị hỏi vay. Hai địa chủ chỉ gom được sáu mươi lăm rúp nhưng hắn vẫn nhận. Đếm được hơn một nghìn rúp, hắn mới hiểu mình bị tưởng là chính khách, liền tính viết thư kể chuyện cho bạn và tiếp tục nhập vai khi các nhà buôn tìm đến.

Các quan chức địa phương trong lễ phục, quan phục rón rén bước vào phòng nhà thị trưởng. Chánh án sắp họ đứng thành hình bán nguyệt như trong quân ngũ. Họ bàn nhau phải đưa tiền cho “quan thanh tra”: người muốn nói đó là tiền giới quý tộc cúng vào một công trình kỉ niệm, người muốn nói là tiền ai gửi qua bưu điện; cuối cùng quản lí Viện tế bần đưa ra cách vào gặp riêng từng người. Nhưng rồi ai cũng ngại vào trước; nghe tiếng động trong phòng, cả bọn xô nhau chạy ra ngoài.

Khle-xta-kốp tỉnh giấc, nhớ lại bữa tiệc hôm trước và thấy ở lại đây ít hôm cũng thú. Chánh án là người đầu tiên vào trình diện. Ông ta giới thiệu chức tước rất trịnh trọng nhưng trong lòng run sợ, đến mức đánh rơi xấp tiền xuống sàn. Thấy tiền, Khle-xta-kốp hỏi vay luôn, hứa về quê sẽ gửi trả; chánh án mừng rỡ vì cho rằng mình đã thoát nạn.

Tiếp theo, trưởng bưu cục vào, được hỏi han vài câu về thành phố rồi cho mượn ba trăm rúp. Kiểm học bị người ngoài đẩy vào, luống cuống trước những câu hỏi về phụ nữ và cũng phải đưa ba trăm rúp. Quản lí Viện tế bần kể công lao, rồi hạ giọng tố cáo trưởng bưu cục lười biếng, chánh án hạnh kiểm xấu xa, kiểm học đầu độc thanh niên, trước khi cho vay bốn trăm rúp. Hai viên địa chủ bị hỏi vay một nghìn nhưng chỉ góp được sáu mươi lăm rúp.

Còn lại một mình, Khle-xta-kốp đếm tiền và nhận ra bọn quan chức tưởng mình là một chính khách. Hắn khinh họ ngu ngốc, định viết thư cho người bạn hay viết báo ở Pê-téc-bua. Khi các nhà buôn đến đưa đơn kêu thị trưởng nhũng nhiễu, hắn nghiêm trang hứa soi xét, tuyên bố không nhận hối lộ, nhưng vẫn vui vẻ nhận lễ vật và vay thêm năm trăm rúp.

Sáng hôm ấy, chúng tôi, những quan chức của thị trấn, mặc lễ phục đến nhà thị trưởng để ra mắt vị quan từ thủ đô. Chúng tôi bàn mãi mới thống nhất vào gặp riêng từng người, và tôi bị đẩy vào đầu tiên. Tôi cố đứng thẳng, giới thiệu chức tước cho đàng hoàng, nhưng tay chân cứ rụng rời, ngồi trên ghế mà như ngồi trên chông. Xấp tiền trong tay tôi rơi xuống sàn, tôi tưởng phen này bị bắt đến nơi. Không ngờ Ngài lại hỏi vay chính số tiền ấy. Tôi vội vàng dâng lên, chào Ngài rồi lui ra, thở phào như vừa thoát nạn. Sau tôi, các đồng liêu lần lượt vào, ai cũng để lại một khoản. Mãi đến lúc bức thư của hắn bị đọc lên, tôi mới biết mình đã cúi đầu trước một kẻ rỗng túi.

Tôi ngủ một giấc ngon lành trong nhà lão thị trưởng, thức dậy vẫn còn choáng váng vì bữa tiệc hôm trước. Rồi cứ người này đến người khác vào chào tôi, ai cũng xưng chức tước, đứng nghiêm như lính. Lão chánh án làm rơi tiền, tôi hỏi vay, lão đưa ngay. Tôi thử hỏi lão trưởng bưu cục, rồi viên kiểm học, rồi lão quản lí Viện tế bần: người nào cũng móc tiền ra, lão cuối còn kể xấu cả bạn bè. Ngồi đếm lại, tôi thấy đã hơn một nghìn rúp, và chợt hiểu cả bọn tưởng tôi là một nhân vật tai to mặt lớn. Thế thì cứ làm quan lớn thôi: tôi nhận đơn của mấy nhà buôn, hứa sẽ xét xử công minh, nhận quà của họ và vay thêm ít tiền nữa.

Nghe tin sắp có quan thanh tra bí mật về kiểm tra, các quan chức một thị trấn Nga nhầm Khle-xta-kốp, một viên chức nhỏ thua bạc hết tiền đang ở quán trọ, là quan thanh tra. Hắn được đón về nhà thị trưởng, thết đãi và ra sức khoác lác. Sang hồi IV, các quan chức lần lượt vào trình diện, bị hỏi vay và đều đưa tiền như một cách hối lộ; hắn nhận ra mình bị nhầm và tận dụng triệt để. Sau đó hắn còn tán tỉnh vợ con thị trưởng, hỏi cưới cô con gái rồi rời thị trấn. Khi bức thư của hắn bị bóc ra đọc, cả bọn mới biết mình bị lừa, đúng lúc quan thanh tra thật đến.

Kết luận

Dù chọn mẫu nào, khi tóm tắt Màn diễu hành – trình diện quan thanh tra em cần giữ đúng trình tự các lượt trình diện và làm nổi bật điểm gây cười: người đưa tiền tưởng đang hối lộ quan trên, còn kẻ nhận tiền ban đầu chỉ nghĩ mình gặp toàn người tốt bụng.

Xem thêm:

• Tóm tắt Tiền bạc và tình ái (Mô-li-e)
• Tóm tắt Trưởng giả học làm sang (Mô-li-e)
• Tóm tắt Sống, hay không sống – đó là vấn đề và vở Hăm-lét
• Tóm tắt Một chuyện đùa nho nhỏ (Sê-khốp)