Tóm tắt Mắc mưu Thị Hến (tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Một đêm, Thị Hến cùng lúc mời ba kẻ ve vãn mình là thầy tu Nghêu, Đề Hầu và Huyện Trìa sang chơi. Người đến trước phải nấp khi người sau gõ cửa. Nhờ những câu hỏi khéo léo của Hến, cả ba lần lượt lộ mặt, tố cáo nhau và ra về trong bẽ bàng.

Sau vụ kiện trên huyện, người đàn bà góa họ Hến bị ba kẻ mê sắc theo đuổi nên bày kế mời cả ba tới nhà. Thầy Nghêu đến đầu tiên, đang ngỏ lời bỏ tu thì nghe Đề Hầu gọi, liền chui xuống gầm phản. Hến ngọt ngào tiếp Đề Hầu rồi hỏi tội thầy tu phá giới; hắn đáp phải xử chém. Huyện Trìa tới, Đề Hầu vội nấp vào thúng. Được Hến hỏi cùng câu ấy, quan bảo chỉ đánh đòn. Nghêu mừng quýnh bò ra, khen quan và tố Đề Hầu, buộc Đề Hầu cũng phải ló mặt nhận lỗi. Quan mắng cả hai rồi bắt Đề Hầu cõng về, để Thị Hến ở lại mừng rỡ vì kế đã thành.

Phần 1 – Thầy Nghêu đến: Giữa đêm tối, Nghêu mò đến nhà Hến, xin bỏ chùa về làm ăn với bà góa. Vừa nghe tiếng Đề Hầu, lão hoảng hốt và được Hến chỉ xuống nấp dưới phản ngựa.

Phần 2 – Đề Hầu bị gài: Đề Hầu vào nhà, nhắc ơn đã giúp Hến và trách nàng theo ông Huyện. Hến dỗ dành, mời rượu rồi hỏi luật xử thầy tu phá giới. Đề Hầu khẳng định tội ấy phải chém.

Phần 3 – Huyện Trìa đến, cả ba lộ diện: Nghe tiếng quan ngoài cửa, Đề Hầu chui vào thúng. Quan than bận việc, dỗ Hến đừng hờn. Hến lại hỏi chuyện thầy tu, quan bảo chỉ bị đòn. Nghêu bò ra nịnh quan, tố Đề Hầu; Đề Hầu ló ra, trút tội lên đầu Hến và thầy tu. Quan quát tháo, đuổi Nghêu về, sai Đề Hầu cõng mình.

Phần 4 – Thị Hến hả hê: Một mình ở lại, Hến vui sướng vì từ nay không ai còn dám đến quấy rầy, nàng được giữ trọn tiết hạnh.

Từ sau phiên xử ở huyện, Thị Hến không lúc nào yên: thầy tu Nghêu thì ve vãn, Đề Hầu và Huyện Trìa cũng tìm cách lui tới. Để chấm dứt chuyện ấy, Hến hẹn cả ba đến nhà mình trong cùng một buổi tối.

Nghêu đến sớm nhất. Đường tối, bụi bờ rậm rạp, lão lần mò suýt ngã mới tới được cửa. Được mời trà, Nghêu bày tỏ sẵn sàng gác kinh kệ, ra cày cấy để sống cùng Hến, khuyên nàng đừng phụ lòng. Chưa nói hết thì Đề Hầu đập cửa. Hến giả vờ kinh ngạc, dọa Nghêu ở lại sẽ mang tội; lão run rẩy xin chỗ trốn và chui ngay xuống gầm phản.

Hến ra mở cửa, nói năng mềm mỏng với Đề Hầu. Hắn kể công cứu nàng bữa trước, trách nàng vội theo ông Huyện. Hến thanh minh là phải vâng lời quan, còn lòng vẫn hướng về thầy Đề, rồi mời rượu trà. Đang vui, nàng hỏi thầy tu phá giới thì luật xử ra sao. Đề Hầu nói chắc nịch: phạm giới là bị chém ngay.

Bỗng Huyện Trìa gọi cửa, xưng danh oai vệ. Đề Hầu sợ mất vía, lẩn vào ngồi trong thúng. Quan bước vào, kể lể việc thuế má, kiện tụng bận bịu, đường đêm khó đi, rồi năn nỉ Hến đừng giận. Hến than phận lẽ mọn, sợ bà huyện ghen, rồi mời quan uống rượu và hỏi: có chú thầy tu hay đến nhà ve bà góa thì luật xử thế nào? Quan gạt đi, bảo tội ấy chỉ đánh đòn.

Nghe vậy, Nghêu chui ra khỏi gầm giường, ca tụng quan sáng suốt, rồi tố thầy Đề ngồi trong thúng mới là kẻ dâm ô, phải tội chết. Đề Hầu đành bò ra, đổ lỗi cho Hến và lão thầy tu, nhận tội mà vẫn móc quan cũng mắc mưu đàn bà. Huyện Trìa quát mắng hai thuộc hạ, đuổi thầy tu về, bắt thầy Lại cõng mình về nhà và răn cả bọn bớt ham của lạ. Còn lại một mình, Thị Hến reo vui vì mưu kế đã thành, nàng thoát khỏi đám người quấy nhiễu.

Tôi là Thị Hến, góa chồng, chỉ mong yên phận thờ chồng. Ấy vậy mà sau vụ kiện, ông Huyện, thầy Đề và cả lão thầy tu Nghêu cứ thay nhau tới làm phiền. Tôi bèn hẹn cả ba cùng tới trong một tối. Lão Nghêu tới trước, đang dỗ ngon dỗ ngọt thì thầy Đề gõ cửa, tôi chỉ lão xuống gầm phản. Tôi tiếp thầy Đề, hỏi khéo tội thầy tu phá giới, hắn phán ngay là phải chém. Đến lượt ông Huyện tới, thầy Đề luống cuống chui vào thúng. Tôi đem câu hỏi cũ hỏi quan, quan lại bảo chỉ đánh đòn. Thế là lão Nghêu bò ra nịnh quan, khai thầy Đề đang trốn; thầy Đề cũng phải bò ra chịu lỗi. Ông Huyện mắng mỏ một hồi rồi bắt thầy Đề cõng về. Nhìn ba người lủi thủi ra khỏi cửa, tôi sướng rơn trong bụng: từ nay chẳng ai dám bén mảng tới nhà tôi nữa.

Đêm ấy, mỗ dò dẫm trong bóng tối sang nhà thím Hến, định bụng thưa chuyện bỏ chùa về ở với thím. Chưa kịp nói hết lời thì lão Đề Lại kêu cửa, mỗ phải chui xuống gầm phản mà nín thở. Nằm dưới ấy, mỗ nghe thím hỏi chuyện thầy tu phá giới, lão Đề phán phải chém, khiến mỗ lạnh cả sống lưng. Rồi ông Huyện tới, lão Đề cũng cuống lên tìm chỗ nấp. Thím lại đem chuyện ấy hỏi quan, quan bảo chỉ bị đòn thôi. Mừng quá, mỗ bò ra khen quan xử phải, khai luôn lão Đề đang ngồi trong thúng. Lão Đề bò ra thì lại đổ tội cho mỗ và thím. Ông Huyện mắng cho một trận, bảo mỗ về chùa. Ra đến ngõ mỗ mới biết cả ba đều đã sập bẫy của người đàn bà góa.

Bản in trong sách Chân trời sáng tạo có thêm lời lược dẫn và đoạn mở lớp, nên mẫu này nêu cả phần ấy.

Thoát tội nhờ quan huyện bênh, Thị Hến lại bị thầy tu Nghêu gạ gẫm, trong khi Huyện Trìa và Đề Hầu cũng để mắt tới nàng. Hến quyết dứt hẳn những kẻ quấy nhiễu, sai người mời cả ba tới nhà. Mở lớp, Hến ngồi một mình chờ khách, chê ông Huyện và thầy Đề sợ vợ, than mình muốn giữ đạo thờ chồng mà không yên. Nghêu đến trước, bị tiếng gọi cửa của Đề Hầu dồn xuống gầm phản. Đề Hầu được tiếp, bị hỏi tội thầy tu phá giới và phán phải chém. Huyện Trìa tới, Đề Hầu trốn vào thúng; quan nghe hỏi cũng chuyện ấy thì phán chỉ đánh đòn. Nghêu, rồi Đề Hầu lần lượt chui ra, khai và đổ lỗi cho nhau. Quan mắng mỏ, bắt Đề Hầu cõng về; Thị Hến ở lại vui mừng vì đã khiến cả ba mắc lỡm.

Tích tuồng có nhiều dị bản; mẫu này nêu cốt truyện chung để em hiểu đoạn trích nằm ở đâu trong vở.

Ốc, kẻ chuyên trộm vặt, lẻn vào nhà Trùm Sò giàu có lấy đồ rồi đem bán cho Thị Hến, người đàn bà góa trẻ đẹp. Trùm Sò phát hiện tang vật ở nhà Hến, vụ việc bị đưa lên huyện. Tại công đường, Huyện Trìa và viên đề lại mê nhan sắc Thị Hến nên xử cho nàng vô can, còn người mất của lại bị quy tội. Từ đó, quan huyện, đề lại và cả thầy tu Nghêu đều tìm cách gần gũi Hến. Ở lớp cuối, Hến mời tất cả tới nhà trong một đêm và dùng mưu khiến họ tự lộ mặt, tự tố nhau rồi bẽ bàng ra về. Ở một số dị bản, người thứ ba là lí trưởng chứ không phải thầy tu, và vở kết thúc bằng cảnh các bà vợ kéo đến đánh ghen.

Kết luận

Khi tóm tắt Mắc mưu Thị Hến, em cần giữ đúng trình tự: Nghêu đến rồi trốn dưới phản, Đề Hầu bị gài lời rồi trốn trong thúng, Huyện Trìa phán tội, hai kẻ dưới lần lượt bò ra tố nhau, quan ra về và Thị Hến hả hê. Bài thi ngắn dùng mẫu 1, 2; muốn kể lại sinh động có thể dựa vào mẫu 5, 6. Để hiểu sâu hơn tính cách nhân vật, em đọc thêm bài soạn và các bài phân tích cùng vở tuồng.

Xem thêm:

• Soạn bài Huyện Trìa, Đề Hầu, Thầy Nghêu mắc lỡm Thị Hến (Chân trời sáng tạo)
• Tóm tắt Huyện Trìa xử án
• Tóm tắt Huyện đường
• Soạn bài Xúy Vân giả dại