Tóm tắt Xúy Vân giả dại giúp em nắm nhanh lớp trò nổi tiếng trích từ vở chèo cổ Kim Nham (tác giả dân gian): Xúy Vân nghe lời người tình Trần Phương, giả điên để được nhà chồng trả về. Nhân vật chính là Xúy Vân; câu chuyện còn liên quan đến Kim Nham và Trần Phương. Văn bản được học trong Ngữ văn 10 Cánh diều (Bài 3) và Ngữ văn 10 Kết nối tri thức (Bài 5). Dưới đây là 8 mẫu tóm tắt: 5 mẫu cho đoạn trích, 3 mẫu cho cả vở chèo.
Sơ đồ tư duy tóm tắt Xúy Vân giả dại
Trước khi đọc các mẫu, em hãy nhìn sơ đồ để nhớ trình tự: gọi đò → xưng danh → điệu gà rừng → múa, hát lạc đề → than nhớ người tình → hát ngược.
Lưu ý khi tóm tắt: đoạn trích gần như chỉ có lời của Xúy Vân, nên em tóm tắt theo diễn biến lời nói – lời hát và tâm trạng của nàng, không bịa thêm sự việc. Nếu đề yêu cầu tóm tắt tác phẩm, hãy dùng các mẫu tóm tắt vở Kim Nham.
Tóm tắt Xúy Vân giả dại ngắn nhất – mẫu 1
Muốn thoát khỏi Kim Nham để theo Trần Phương, Xúy Vân giả điên trước mọi người. Nàng gọi đò, xưng danh, tự nhận đã phụ chồng, hát về nỗi đắng cay trong nhà chồng và ước mơ vợ chồng cùng làm ruộng. Cuối cùng, nàng than nhớ người tình, hát ngược những điều trái khoáy rồi vừa đi vừa cười điên dại.
Tóm tắt đoạn trích Xúy Vân giả dại trong một đoạn văn – mẫu 2
Đoạn trích kể cảnh Xúy Vân tự dựng lên cơn điên của mình. Mở đầu, nàng than với bà Nguyệt rồi gọi đò sang sông mà đò không đến, ngầm nói duyên phận lỡ làng; nàng xin mọi người đừng cười, phân trần rằng mình không trăng gió mà gặp người trăng gió. Được tiếng đế giục, nàng xưng danh: là Xúy Vân hát hay, vì phụ Kim Nham, say đắm Trần Phương mà thành điên dại. Theo điệu con gà rừng, nàng kể mình lạc lõng như gà rừng lẫn với công, vợ chồng ràng buộc mà xa cách, trong khi chỉ mong cảnh chồng gặt vợ mang cơm. Sau màn múa và mấy câu hát vu vơ, nàng than nhớ người tình, tự ví mình như con cá rô mắc trong vũng chân trâu, rồi hát một tràng câu ngược đời và cười điên dại đi vào.
Tóm tắt Xúy Vân giả dại theo bố cục 3 phần – mẫu 3
Phần 1 – Tiếng gọi đò. Xúy Vân bước ra với lối nói lệch, kêu đau, than cùng bà Nguyệt, rồi gọi đò. Nàng chờ mãi mà “đò nọ không thưa”, chuyến đò mỗi lúc một trưa. Nàng hát rằng không nên duyên thì về, ở lại chỉ để người đời chê cười; nàng chắp tay xin mọi người đừng cười, tự nhận không phải người trăng gió mà chỉ gặp phải kẻ trăng gió, và khuyên ai nấy giữ lấy đạo thường.
Phần 2 – Xưng danh và nỗi niềm trong nhà chồng. Nghe tiếng đế nhắc phải xưng danh, Xúy Vân tự giới thiệu là người tuy dại dột nhưng hát hay, ai cũng biết tiếng; nàng kể vì phụ Kim Nham, say đắm Trần Phương nên đến nỗi điên cuồng. Theo điệu con gà rừng, nàng than mình sống lạc loài, đắng cay mà láng giềng không ai hay, lại oán cha mẹ; ước mơ của nàng chỉ là đến mùa lúa chín, chồng đi gặt, vợ mang cơm. Tiếng trống nổi lên, nàng múa bắt nhện, xe tơ, dệt cửi, rồi cười và hát những câu lạc đề về núi Thiên Thai, về ba cô bán mắm.
Phần 3 – Lời than và câu hát ngược. Bằng giọng sử rầu, nàng than thương nhớ người tình đến thức trắng năm canh, tự ví mình là con cá rô nằm vũng chân trâu bị năm bảy cần câu nhắm vào. Rồi nàng khoe hát xuôi hát ngược đều hay, cất lên một tràng câu trái khoáy: chuột đậu cành rào, trứng gà tha con quạ, dưới sông có phố bán bát, cưỡi gà đi đánh giặc. Hát xong, nàng vừa đi vừa cười điên dại vào trong.
Tóm tắt Xúy Vân giả dại theo diễn biến tâm trạng – mẫu 4
Đoạn trích là một chuỗi tâm trạng được “diễn” dưới vỏ bọc điên dại. Đầu tiên là cảm giác lỡ làng, bẽ bàng: Xúy Vân gọi đò mãi không thấy đò, sợ người đời chê cười. Kế đến là sự tự ý thức: nàng xưng danh và thừa nhận lỗi phụ chồng theo người tình. Tiếp theo là nỗi uất ức, cô đơn: nàng thấy mình lạc lõng trong nhà chồng, không ai thấu, trách cả cha mẹ, đối lập với giấc mơ giản dị về cảnh vợ chồng cùng gặt hái. Sau màn múa và mấy câu hát vu vơ, nỗi nhớ nhung, đau đớn vì người tình bội bạc trào lên trong lời than, trong hình ảnh con cá rô mắc cạn. Cuối cùng, tâm trạng rơi vào hỗn loạn qua những câu hát ngược, kết thúc bằng tràng cười điên dại.
Tóm tắt Xúy Vân giả dại theo lời Xúy Vân (ngôi thứ nhất) – mẫu 5
Tôi là Xúy Vân. Chồng tôi, Kim Nham, mải mê đèn sách nơi kinh đô, để tôi một mình với những tháng ngày trống vắng. Rồi tôi gặp Trần Phương, nghe lời chàng, tôi quyết giả điên để nhà chồng trả tôi về. Hôm ấy, tôi ra giữa mọi người, kêu than với bà Nguyệt, gọi đò mà đò chẳng thưa – cũng như duyên tôi lỡ chuyến. Tôi chắp tay xin người ta đừng cười, bởi tôi đâu phải kẻ trăng gió. Có tiếng hỏi, tôi xưng tên, nói thật rằng mình đã phụ Kim Nham. Tôi hát về thân gà rừng lạc giữa đàn công, về giấc mơ chồng gặt vợ mang cơm chẳng bao giờ thành. Tôi múa như khi xe tơ, dệt cửi, rồi cười, rồi hát lung tung. Nhớ người tình, tôi thức trắng năm canh, thấy mình như con cá rô nằm vũng chân trâu. Tôi hát ngược đủ điều trái khoáy, rồi cười mà bước vào trong. Người ta bảo tôi điên, chỉ tôi biết lòng mình đau thế nào.
Tóm tắt vở chèo Kim Nham ngắn gọn – mẫu 6
Kim Nham là học trò nghèo, cưới Xúy Vân rồi lên kinh đô dùi mài kinh sử. Ở nhà, Xúy Vân buồn chán, bị Trần Phương dụ dỗ, xui giả điên để thoát khỏi chồng. Kim Nham chạy chữa mãi không được, đành trả tự do cho vợ. Xúy Vân tìm đến Trần Phương thì bị hắn ruồng bỏ, từ giả điên nàng hóa điên thật.
Tóm tắt vở chèo Kim Nham đầy đủ – mẫu 7
Kim Nham là một học trò nghèo hiếu học, được gả vợ là Xúy Vân – cô gái xinh đẹp, khéo léo, hát hay. Cưới xong, Kim Nham lại lên kinh đô trọ học, miệt mài đèn sách chờ khoa thi. Xúy Vân ở nhà cô đơn, thấy mình lạc lõng trong cuộc hôn nhân không có tình yêu và không hợp với chí hướng công danh của chồng.
Trong lúc ấy, Trần Phương – một kẻ giàu có, có tiếng phong tình – tìm cách tán tỉnh Xúy Vân. Hắn hứa hẹn sẽ cưới nàng và bày kế cho nàng giả điên để nhà chồng trả về. Tin lời hắn, Xúy Vân giả điên giả dại. Kim Nham về nhà, tìm thầy tìm thuốc chạy chữa cho vợ nhưng không khỏi, cuối cùng đành chấp nhận để nàng được tự do.
Xúy Vân tìm đến Trần Phương thì hắn trở mặt, không nhận lời hứa cũ. Bị phụ bạc, xấu hổ với người đời, nàng từ giả điên hóa điên thật. Ở một dị bản được diễn về sau, câu chuyện còn tiếp: Kim Nham thi đỗ, làm quan; gặp Xúy Vân điên dại đi ăn xin, chàng sai người đem cho nắm cơm có giấu nén bạc. Nhận ra người chồng cũ, Xúy Vân vô cùng hổ thẹn, nhảy xuống sông tự vẫn.
Tóm tắt vở chèo Kim Nham và vị trí đoạn trích – mẫu 8
Vở Kim Nham kể về cuộc hôn nhân không trọn vẹn giữa học trò nghèo Kim Nham và Xúy Vân. Chồng đi học xa, vợ ở nhà cô đơn nên ngã lòng trước lời dụ dỗ của Trần Phương. Lớp trò Xúy Vân giả dại nằm ngay sau khi nàng nghe theo kế của Trần Phương: nàng ra giữa mọi người gọi đò, xưng danh, than thở, múa hát rồi hát ngược, cười điên dại để ai cũng tin mình đã mất trí. Sau lớp trò này, Kim Nham chạy chữa không được, đành để nàng đi; còn Trần Phương thì bội bạc, khiến Xúy Vân hóa điên thật. Đặt trong mạch vở chèo, màn giả dại vừa là bước ngoặt của câu chuyện, vừa là lúc nhân vật bộc lộ hết tâm sự thật của mình.
Kết luận
Khi tóm tắt Xúy Vân giả dại, em cần giữ đúng trình tự: gọi đò – xưng danh – điệu con gà rừng – múa hát – lời than – hát ngược, và nêu được nguyên nhân giả dại (nghe lời Trần Phương, muốn thoát khỏi Kim Nham). Với đề tóm tắt tác phẩm, hãy nói rõ kết cục bi thảm của Xúy Vân và, nếu cần, nhắc đến dị bản có đoạn Kim Nham làm quan.
Xem thêm: