Tóm tắt Hai đứa trẻ (Thạch Lam) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Liên và An trông cửa hàng nhỏ của mẹ ở một phố huyện nghèo. Từ chiều đến khuya, hai chị em chứng kiến cảnh sống tẻ nhạt của những người dân quanh mình và cố thức để nhìn đoàn tàu từ Hà Nội về, niềm vui nhỏ nhoi duy nhất mỗi đêm.

Gia đình Liên vốn sống ở Hà Nội, vì cha mất việc nên dọn về quê, mở một hàng tạp hóa nhỏ ở phố huyện. Chiều nào Liên và em trai cũng ngồi trông hàng. Buổi chiều hôm ấy, Liên buồn man mác khi nghe trống thu không, nhìn chợ tàn và những đứa trẻ nghèo nhặt nhạnh đồ thừa. Tối đến, chị Tí bày hàng nước, bác Siêu gánh phở tới, vợ chồng bác xẩm trải chiếu bên đường; tất cả quây quần quanh vài đốm sáng nhỏ giữa màn đêm. Hai chị em ngồi đếm sao, nhớ về Hà Nội rực rỡ ngày xưa. Khuya, khi đoàn tàu đi qua với ánh đèn sáng rực, Liên đánh thức em dậy xem. Tàu khuất, phố huyện lặng im, hai chị em vào ngủ trong căn hàng nhỏ.

Phần 1 – Chiều tàn: Tiếng trống thu không gọi chiều về, bầu trời phía tây đỏ rực. Liên ngồi bên cửa hàng, lòng buồn bâng khuâng. Chợ đã vãn, trên đất chỉ còn rác rưởi, mấy đứa trẻ nhà nghèo lom khom tìm nhặt. Chị Tí dọn hàng nước muộn, cụ Thi điên đến mua rượu rồi lảo đảo đi vào bóng tối.

Phần 2 – Đêm phố huyện: Đêm mùa hạ buông xuống, đường phố và ngõ xóm chìm trong tối. Hai chị em ngồi trên chõng tre ngắm sao, ánh mắt lại quay về những quầng sáng nhỏ: đèn chị Tí, bếp lửa bác Siêu. Liên nhớ những ngày ở Hà Nội. Gia đình bác xẩm ngồi chờ khách; mọi người trong bóng tối đều mong đợi một điều gì đó tươi sáng.

Phần 3 – Chuyến tàu đêm: An buồn ngủ, nằm gối đầu lên đùi chị, dặn chị gọi khi tàu đến. Nghe còi tàu, Liên đánh thức em. Đoàn tàu sáng rực ầm ầm lướt qua rồi mất hút sau rặng tre. Liên mơ màng về Hà Nội; sau đó hai chị em đóng cửa hàng, ngủ thiếp đi trong sự yên tĩnh của phố huyện về khuya.

Chiều xuống ở một huyện nhỏ. Tiếng trống thu không vang từng tiếng, phương tây đỏ như lửa, dãy tre làng in đen trên nền trời. Trong gian hàng tạp hóa bé xíu thuê lại của một bà lão, Liên ngồi lặng yên, cảm thấy buồn mà không hiểu vì sao. Em trai Liên là An hỏi chị có thắp đèn chưa; Liên bảo em ra ngồi ngoài chõng cho đỡ muỗi.

Hai chị em nhìn ra phố. Các nhà đã lên đèn. Chợ họp giữa phố đã tan từ lâu, mùi cát bụi quen thuộc bốc lên khiến Liên nghĩ đó là mùi của quê hương. Mấy đứa trẻ nghèo đi lại tìm nhặt thanh nứa, thanh tre; Liên thương chúng mà không có tiền để cho. Mẹ con chị Tí dọn hàng nước ra dưới gốc bàng. Ban ngày chị Tí đi bắt cua bắt tép, tối mới bán nước cho phu gạo, phu xe, lính lệ, kiếm chẳng được bao nhiêu nhưng tối nào cũng dọn hàng. Liên chợt nhớ phải đóng cửa hàng, vội vào thắp đèn, đếm hàng, cất tiền vào tráp. Cụ Thi, một bà già hơi điên, đến mua rượu, uống một hơi cạn rồi bước đi, tiếng cười khanh khách nhỏ dần.

Trời tối hẳn. Phố xá im lìm, chỉ vài cửa hàng còn hé ánh sáng. An muốn chơi cùng lũ trẻ nhưng phải ngồi trông hàng. Hai chị em ngửa mặt tìm sông Ngân Hà, rồi lại cúi nhìn quầng sáng thân mật quanh ngọn đèn chị Tí. Bác Siêu gánh phở đến, mùi phở thơm nhưng với chị em Liên đó là thứ quà xa xỉ. Liên nhớ Hà Nội, nơi chị từng được ăn quà ngon, được đi chơi bờ hồ. Gia đình bác xẩm cũng đến, ngồi trên manh chiếu chờ khách.

Về khuya, hai chị em buồn ngủ nhưng vẫn cố thức vì mẹ dặn phải bán hàng đến khi tàu xuống, và vì chính các em muốn được nhìn chuyến tàu chín giờ. An ngủ trên đùi chị. Khi đèn ghi đã bật, còi tàu vang lên, Liên gọi em dậy. Tàu rầm rộ đi qua, các toa sáng trưng, đồng và kền lấp lánh. Tàu khuất, Liên vẫn nhìn theo đốm lửa nhỏ, nghĩ về một Hà Nội sáng sủa, huyên náo. Phố huyện lại im lặng; Liên dìu em vào trong, cài cửa, vặn nhỏ đèn rồi chìm vào giấc ngủ.

Từ ngày cha mất việc, cả nhà tôi rời Hà Nội về phố huyện này. Mẹ mở cho tôi một gian hàng nhỏ, chiều chiều tôi cùng em An ra trông. Chiều hôm ấy, nghe trống thu không, nhìn bầu trời đỏ rực rồi tối dần, tự dưng tôi thấy buồn. Tôi thương mấy đứa trẻ nhặt nhạnh ngoài bãi chợ, nhưng chính tôi cũng chẳng có đồng nào cho chúng. Chị Tí dọn hàng nước, cụ Thi đến mua rượu như mọi khi, tôi chỉ mong cụ đi cho nhanh.

Đêm xuống, tôi với An ngồi trên chõng ngắm trời sao, rồi lại nhìn về ngọn đèn nhỏ của chị Tí, bếp lửa của bác Siêu. Tôi nhớ những ngày ở Hà Nội được uống cốc nước lạnh xanh đỏ bên hồ. Em An ngủ thiếp trên đùi tôi, còn dặn tàu đến thì gọi em. Khi còi tàu vang lên, tôi lay em dậy. Đoàn tàu sáng rực lướt qua, tôi tưởng như nó mang theo cả Hà Nội. Tàu đi rồi, tôi đưa em vào nhà, nằm xuống và ngủ thiếp đi giữa đêm phố huyện yên lặng.

Tối nào em cũng ngồi trông hàng với chị Liên. Hôm ấy chị cứ ngồi im nhìn ra phố, mãi đến khi chị Tí hỏi mới giật mình vào đóng cửa. Em đi tìm then cài cửa, rồi trả lời chị rằng buổi trưa bà Lực mua hai bánh xà phòng. Đêm xuống, lũ trẻ trong phố chơi đùa vui lắm nhưng em không dám bỏ hàng. Em với chị nhìn sao, rồi em chỉ cho chị thấy gánh phở bác Siêu đang đến. Em buồn ngủ díp mắt, nằm lên đùi chị và dặn chị gọi em khi tàu tới. Chị gọi em dậy đúng lúc tàu chạy qua, sáng lóa cả một quãng đường. Em bảo hôm nay tàu vắng người, chị không trả lời. Rồi em gục vào vai chị ngủ lúc nào không biết.

Truyện mở ra khi ánh hoàng hôn rực đỏ đang tắt dần, bóng tối ngập dần đôi mắt Liên. Đêm xuống, bóng tối phủ kín đường phố, ngõ xóm, chỉ còn những vệt sáng nhỏ nhoi: ngọn đèn hàng nước chị Tí, bếp lửa bác Siêu, ánh đèn lọt qua phên nứa của gian hàng Liên. Những người nghèo quây quần quanh các đốm sáng ấy, chờ đợi một điều gì tươi sáng hơn. Rồi đoàn tàu đêm xuất hiện như một khối ánh sáng rực rỡ, gợi trong Liên kí ức về Hà Nội nhiều đèn. Tàu đi, ánh sáng mất, phố huyện trở lại với bóng tối, hai chị em chìm vào giấc ngủ.

Hai đứa trẻ kể về Liên và An, hai chị em phải trông gian hàng bán tạp hóa ở phố huyện sau khi gia đình sa sút. Buổi chiều, Liên buồn trước cảnh hoàng hôn và cảnh chợ tàn, thương những đứa trẻ nhà nghèo, gặp gỡ chị Tí và bà cụ Thi. Khi trời tối, phố huyện chỉ còn những ngọn đèn leo lét; những người như chị Tí, bác Siêu, gia đình bác xẩm vẫn ngày ngày sống lặng lẽ và chờ đợi. Hai chị em thường thức khuya để đợi chuyến tàu đêm, bởi con tàu đem theo ánh sáng và âm thanh của một thế giới khác. Khi tàu đã qua, Liên nghĩ về Hà Nội rồi cùng em đi ngủ, để lại phố huyện trong tĩnh mịch.

Kết luận

Khi tóm tắt Hai đứa trẻ, em không cần kể nhiều sự việc vì truyện gần như không có cốt truyện; điều quan trọng là giữ đúng ba thời điểm (chiều, tối, khuya), các nhân vật phụ quanh ngọn đèn hàng nước và chi tiết chuyến tàu đêm. Mẫu 1, 2, 8 dùng cho câu hỏi ngắn; mẫu 4 giúp ôn chi tiết; mẫu 5, 6 phù hợp khi đề yêu cầu tóm tắt bằng lời nhân vật.

Xem thêm:

• Soạn bài Hai đứa trẻ (Thạch Lam) – Ngữ văn 12 Chân trời sáng tạo
• Những tác phẩm tiêu biểu của Thạch Lam
• Tóm tắt Gió lạnh đầu mùa (Thạch Lam)
• Mở bài Hai đứa trẻ hay nhất – 14 mẫu trực tiếp, gián tiếp, nâng cao
• Kết bài Hai đứa trẻ hay nhất – 13 mẫu ngắn gọn, nâng cao, theo đề