Tóm tắt Bài học đường đời đầu tiên (Tô Hoài) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Cậy mình khỏe mạnh, Dế Mèn kiêu căng, coi thường Dế Choắt yếu ớt ở cạnh nhà. Một lần, Mèn trêu chị Cốc rồi trốn kĩ trong hang, để Choắt bị chị Cốc mổ chết oan. Nghe lời khuyên cuối cùng của bạn, Dế Mèn hối hận và rút ra bài học đường đời đầu tiên.

Dế Mèn lớn lên thành một chàng dế thanh niên cường tráng và rất tự hào về vẻ ngoài của mình. Tự cho là giỏi, Mèn hống hách với hàng xóm, lại khinh miệt Dế Choắt gầy yếu và không chịu đào ngách giúp Choắt. Một chiều, Dế Mèn bày trò hát trêu chị Cốc rồi chui sâu vào hang. Chị Cốc giận dữ, trút cơn tức lên Dế Choắt khiến Choắt kiệt sức; trước khi chết, Choắt khuyên Mèn bỏ thói hung hăng, thiếu suy nghĩ. Dế Mèn chôn cất bạn, đứng lặng hồi lâu và thấm thía bài học đường đời đầu tiên.

Nhờ ăn uống điều độ, làm việc chừng mực, Dế Mèn chóng lớn và trở nên khỏe mạnh: đôi càng mẫm bóng, vuốt nhọn hoắt, cánh dài chấm đuôi, râu dài uốn cong. Chú đi đứng oai vệ, hay cà khịa với bà con, quát chị Cào Cào, ghẹo anh Gọng Vó và tưởng mình sắp đứng đầu thiên hạ. Hàng xóm của Mèn là Dế Choắt ốm yếu, nhà cửa luộm thuộm. Khi Choắt rụt rè xin đào một ngách thông sang nhà Mèn để có chỗ chạy trốn lúc nguy hiểm, Mèn chê Choắt hôi hám và bỏ về. Ít lâu sau, thấy chị Cốc đậu gần hang, Mèn cất giọng hát chế giễu chị rồi lủi vào hang nằm khểnh. Chị Cốc không tìm ra kẻ trêu mình, thấy Dế Choắt ở cửa hang liền mổ liên tiếp khiến Choắt trọng thương. Lúc hấp hối, Choắt không trách mà chỉ khuyên Mèn phải biết suy nghĩ, bỏ thói hung hăng. Dế Mèn vô cùng ân hận, đắp cho bạn một nấm mộ to và ghi nhớ bài học đầu tiên trên đường đời.

Phần 1 – Chân dung Dế Mèn: Dế Mèn tự giới thiệu mình là chàng dế trẻ cường tráng với thân hình nâu bóng, đầu to, răng đen nhánh, râu dài hùng dũng. Chú lấy làm hãnh diện, đi đứng ra vẻ con nhà võ, gây sự với hàng xóm và tự cho mình là tay ghê gớm.

Phần 2 – Bài học đường đời đầu tiên: Dế Mèn sang chơi nhà Dế Choắt, buông lời chê bai và mắng từ chối khi Choắt nhờ đào ngách thông nhà. Sau đó, Mèn nghĩ ra trò hát trêu chị Cốc rồi trốn biệt trong hang. Chị Cốc tưởng Dế Choắt là thủ phạm nên mổ Choắt đến thoi thóp. Trước lúc tắt thở, Choắt khuyên Mèn đừng sống hung hăng, thiếu suy nghĩ. Dế Mèn hối hận, chôn cất bạn và tự rút ra bài học cho mình.

Ở một vùng cỏ ven đầm, có chàng Dế Mèn lớn lên rất nhanh nhờ biết ăn uống điều độ. Chẳng bao lâu, Mèn đã thành một chàng dế thanh niên đẹp đẽ: cánh dài phủ kín đuôi, cả người nâu bóng, hai chiếc răng nhai ngoàm ngoạp như lưỡi liềm. Mèn hay thử sức bằng cách đạp phanh phách vào ngọn cỏ, và mỗi khi đi lại cố làm điệu cho ra dáng võ sĩ.

Có sức vóc, Mèn sinh ra kiêu ngạo. Bà con trong xóm nể nang nhường nhịn, Mèn lại tưởng ai cũng sợ mình nên càng được thể lấn lướt: quát nạt các chị Cào Cào, đá ghẹo anh Gọng Vó. Người chịu sự coi thường nhiều nhất là Dế Choắt, anh hàng xóm trạc tuổi nhưng yếu ớt, gầy gò, cái hang bới nông sát mặt đất. Một lần sang chơi, Mèn chê Choắt sống cẩu thả, “có lớn mà chẳng có khôn”. Choắt buồn rầu thú nhận mình yếu sức, rồi rụt rè xin Mèn đào giúp một ngách thông sang để phòng khi bị bắt nạt. Mèn xì một hơi dài, mắng Choắt hôi hám rồi bỏ về, chẳng chút bận tâm.

Một buổi chiều sau mấy trận mưa lớn, chị Cốc từ dưới đầm bay lên, đứng rỉa lông ngay gần hang Dế Mèn. Mèn rủ Choắt cùng trêu nhưng Choắt sợ hãi can ngăn. Mèn liền quắc mắt khoe mình chẳng sợ ai, rồi cất giọng véo von hát mấy câu chế giễu chị Cốc. Chị Cốc nổi giận tìm kẻ hỗn láo, trong khi Mèn đã chui tọt vào hang, nằm vắt chân đắc ý. Không thấy Mèn, chị Cốc chỉ thấy Dế Choắt ở cửa hang, bèn giáng những cú mỏ sắc như dùi sắt xuống. Choắt bị trúng hai mỏ, quẹo cả xương sống.

Chị Cốc bay đi, Mèn mới dám bò lên. Choắt nằm thoi thóp, khóc thảm thiết. Mèn hốt hoảng nâng đầu bạn, nhận hết lỗi về mình. Dế Choắt không trách móc, chỉ khuyên Mèn ở đời đừng hung hăng bậy bạ, phải biết suy nghĩ kẻo mang vạ vào thân, rồi tắt thở. Dế Mèn đem xác bạn chôn trong một vùng cỏ, đắp nấm mộ to và đứng lặng thật lâu, suy nghĩ về bài học đường đời đầu tiên phải trả bằng cái giá quá đắt.

Hồi ấy, tôi – Dế Mèn – vừa lớn thành một chàng dế thanh niên khỏe mạnh, càng bóng, vuốt nhọn, râu dài, ai trông cũng phải nể. Tôi tự cho mình giỏi giang nên hay gây sự với hàng xóm, coi khinh anh Dế Choắt gầy ốm ở cạnh nhà. Choắt nhờ tôi đào giúp một cái ngách thông sang để phòng thân, tôi chẳng những không giúp mà còn chê bai thậm tệ. Rồi một chiều, tôi nghịch dại hát trêu chị Cốc và nấp kín trong hang. Chị Cốc không thấy tôi, liền trút giận lên Choắt. Khi tôi bò lên thì Choắt đã sắp chết. Bạn chỉ khuyên tôi bỏ thói hung hăng, biết nghĩ trước khi làm. Chôn cất Choắt xong, tôi đứng mãi bên mộ bạn, ân hận vô cùng. Đó là bài học đường đời đầu tiên mà tôi ghi nhớ suốt đời.

Tôi là Dế Choắt, sinh ra đã yếu ớt, cái hang của tôi chỉ bới được nông choèn. Hàng xóm của tôi là anh Dế Mèn khỏe mạnh, oai vệ nhưng hay coi thường người khác. Một hôm anh sang chơi, chê tôi cẩu thả; tôi đánh bạo xin anh đào giúp một ngách thông sang nhà anh để phòng khi gặp nạn thì bị anh mắng và từ chối. Chiều hôm ấy, anh Mèn rủ tôi trêu chị Cốc, tôi sợ quá nên xin thôi. Anh vẫn hát trêu chị rồi trốn vào hang sâu. Chị Cốc nổi giận, thấy tôi ở cửa hang liền mổ cho tôi mấy mỏ. Anh Mèn bò lên, quỳ bên tôi và nói rằng anh hối hận lắm. Biết mình không qua khỏi, tôi không trách anh, chỉ khuyên anh từ nay biết suy nghĩ, bỏ tính hung hăng để khỏi mang vạ vào thân.

• Dế Mèn tự giới thiệu vẻ ngoài cường tráng và niềm tự hào về sức mạnh của mình.
• Dế Mèn hống hách với hàng xóm, tưởng mình sắp đứng đầu thiên hạ.
• Dế Mèn sang nhà Dế Choắt, chê bai và từ chối đào ngách giúp bạn.
• Dế Mèn rủ Dế Choắt trêu chị Cốc; Choắt sợ, Mèn một mình hát trêu rồi trốn vào hang.
• Chị Cốc tưởng Dế Choắt gây sự, mổ Choắt trọng thương.
• Dế Choắt khuyên Dế Mèn bỏ thói hung hăng, thiếu suy nghĩ rồi qua đời.
• Dế Mèn hối hận, chôn cất Dế Choắt và rút ra bài học đường đời đầu tiên.

Kết luận

Dù ngắn hay dài, một bản tóm tắt Bài học đường đời đầu tiên cần giữ đúng trình tự các sự việc chính và nêu được sự thay đổi của Dế Mèn: từ kiêu căng, xốc nổi đến ân hận, tỉnh ngộ. Khi tóm tắt theo lời một nhân vật, em nhớ giữ nhất quán ngôi kể và không thêm những chi tiết không có trong văn bản.

Xem thêm:

• Soạn bài Bài học đường đời đầu tiên – Ngữ văn 6
• Phân tích nhân vật Dế Mèn trong Bài học đường đời đầu tiên
• Bài học đường đời đầu tiên lớp 6: nội dung, bố cục, sơ đồ
• Nhà văn Tô Hoài: tiểu sử, nhận định
• Mở bài, kết bài Bài học đường đời đầu tiên – 22 mẫu hay, ngắn gọn