NPC là viết tắt của non-player character, tức nhân vật trong game không do người chơi nào điều khiển mà chạy theo lập trình sẵn: bác bán thuốc, lính gác cổng, cô giao nhiệm vụ. Ra khỏi game, dân mạng mượn chữ này để trêu ai đó sống rập khuôn, nói năng như được cài sẵn. Ai hỏi “NPC là cái gì” thì cứ nhớ hình ảnh nhân vật đứng một chỗ, lặp đi lặp lại đúng một câu thoại.
| Nghĩa ngắn | Nhân vật trong game do máy điều khiển; nghĩa lóng: người cư xử rập khuôn, thiếu chính kiến |
| Gốc từ | Tiếng Anh non-player character, có từ thời game nhập vai trên bàn |
| Loại từ | Danh từ; hay dùng như tính từ: “sống NPC quá” |
| Sắc thái | Trong game thì trung tính; gọi người thật là NPC mang ý trêu hoặc chê |
NPC trong game: những nhân vật chạy theo kịch bản
Ba chữ cái này ghép từ non (không), player (người chơi) và character (nhân vật). Wikipedia tiếng Anh ghi rằng thuật ngữ ra đời từ các trò nhập vai trên bàn kiểu Dungeons & Dragons. Ở đó, người dẫn trò (game master) đóng thêm các vai phụ như chủ quán trọ, thương nhân, dân làng để câu chuyện có người qua lại. Khi game chuyển lên máy tính, việc của người dẫn trò được giao cho máy, và cái tên NPC đi theo.
Chơi game nhập vai hay thế giới mở, bạn gặp NPC liên tục. Có NPC bán vật phẩm, NPC giao nhiệm vụ, NPC chỉ đường, có cả quái vật cũng xếp vào nhóm này. Điểm chung của chúng là hành động theo vài kịch bản định trước. Bấm vào bác thợ rèn mười lần, bác chào bạn đúng mười lần bằng một câu y hệt.
Cũng vì cái sự “lặp lại” ấy mà chữ NPC có đời sống thứ hai ngoài màn hình.
Truyện mạng cũng có lớp nhân vật lót đường tương tự, sinh ra để bị hy sinh cho nhân vật chính tỏa sáng, thường bị gọi là nhân vật pháo hôi.
Khi dân mạng gọi một người thật là NPC
Wiktionary ghi nghĩa lóng của NPC là người dường như không tự suy nghĩ, chỉ nói theo đám đông. Ở Việt Nam, chữ này được dùng rộng và nhẹ nhàng hơn. Người ta gọi ai đó là NPC khi họ trả lời câu nào cũng “ừ, ok”, khi họ đi đúng một lộ trình mỗi ngày không đổi, hoặc khi họ hùa theo mọi trend mà chẳng rõ mình thích gì.
Có một cách dùng khác, hiền hơn: tự nhận mình là NPC. Nhiều bạn trẻ viết “hôm nay mình chỉ là NPC trong câu chuyện của người khác” để nói rằng mình đứng ngoài lề, chẳng phải nhân vật chính. Câu này nghe tự giễu, đôi khi hơi buồn.
Dù dùng kiểu nào, gọi thẳng một người là NPC vẫn có thể khiến họ thấy bị coi thường. Mỗi người có lý do riêng cho cách sống của mình, nên chữ này hợp để tự trêu hoặc đùa với bạn thân hơn là để phán xét người lạ.
Trào lưu livestream đóng vai NPC năm 2023
Giữa năm 2023, trên TikTok Live nổi lên kiểu phát trực tiếp mà người phát đứng trước máy quay, cử động cứng đờ như nhân vật game. Mỗi khi người xem tặng một món quà ảo, họ “kích hoạt” một câu thoại hoặc một động tác riêng gắn với món quà đó. Đài WBUR và tạp chí Complex đều mô tả trào lưu này: quà ảo đổi được ra tiền thật, nên có người kiếm được khá nhiều chỉ sau vài buổi phát.
Trào lưu gây tranh cãi ngay từ đầu. Người thấy vui, người thấy kỳ quặc, người lo rằng nó biến người phát thành con rối cho khán giả điều khiển. Với học sinh, điều cần nhớ là quà ảo trên livestream được mua bằng tiền thật. Xem cho biết thì được, còn bấm tặng quà nên hỏi ý bố mẹ trước. Muốn hiểu vì sao những màn như thế lan nhanh đến vậy, có thể đọc thêm về chuyện bắt trend của người dùng mạng.
Mấy câu có chữ NPC thường gặp trên mạng
Chữ NPC hợp với lời nói vui, bình luận và tin nhắn. Mỗi câu dưới đây là một hoàn cảnh khác:
- Trong lúc chơi game cùng nhóm: “Ra chỗ NPC áo xanh nhận nhiệm vụ trước rồi hãy đi đánh boss.”
- Bình luận dưới video quay đường phố: “Ông chú đi ngang ba lần y một dáng, đúng chất NPC chạy vòng lặp.”
- Tin nhắn trêu bạn thân: “Hỏi gì cũng ‘tùy cậu’, cậu là NPC à?”
- Caption ảnh đi học: “Sáng nào cũng một đường, một quán bánh mì. Mình là NPC của khu phố này rồi.”
- Kể chuyện trên diễn đàn: “Hồi đó mình chỉ là NPC trong lớp, chẳng ai nhớ tên.”
Viết bài văn hay văn bản nghiêm túc thì đừng dùng chữ này. Có thể thay bằng nhân vật phụ, người sống rập khuôn, người thiếu chính kiến, tùy ý muốn nói.
NPC, newbie và smurf trong từ điển game thủ
Ba chữ này hay đứng cạnh nhau trong một ván game nhưng chỉ ba đối tượng khác hẳn.
| Từ | Ai điều khiển | Dùng để nói về |
|---|---|---|
| NPC | Máy, theo lập trình | Nhân vật phụ trong game; nghĩa lóng là người sống rập khuôn |
| Newbie | Người chơi thật, mới vào | Người còn lạ lẫm với game hay một lĩnh vực |
| Smurf | Người chơi thật, đã giỏi | Tài khoản phụ của người chơi giỏi, đánh với người trình thấp hơn |
Một mẹo nhớ: NPC không có người thật phía sau, còn hai chữ kia luôn có. Đọc thêm về người mới chân ướt chân ráo vào game và chuyện cao thủ lập nick phụ để thấy rõ khác biệt.
Từ điển ấy còn nhiều chữ khác, như cú hù bất ngờ trong game kinh dị mà người chơi gọi là cảnh jumpscare.
NPC và những câu hỏi ngoài kịch bản
NPC là cái gì trong game?
Đó là mọi nhân vật không do người chơi điều khiển: người bán hàng, người giao nhiệm vụ, dân làng, lính gác, cả quái vật. Chúng hành động theo lập trình và giúp thế giới trong game có vẻ sống động.
NPC viết đầy đủ là gì?
Viết đầy đủ là non-player character, dịch sát là “nhân vật không phải người chơi”. Một số trang ghi non-playable character (nhân vật không chơi được); nghĩa gần giống nhưng cách gọi phổ biến hơn vẫn là non-player.
Bị bạn gọi là NPC có phải bị chê không?
Tùy giọng và tùy người nói. Giữa bạn thân, đó thường chỉ là câu trêu khi bạn trả lời nhát gừng. Nếu người lạ dùng để mỉa, bạn không cần để bụng: một chữ lóng không định nghĩa được con người bạn.
NPC có giống bot không?
Gần giống nhưng không trùng. NPC là nhân vật có sẵn trong thế giới game, thường đứng yên một chỗ hoặc làm một việc cố định. Bot là chương trình đóng vai người chơi, tham gia trận đấu như một người thật.