Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Năng lực là gì? Nghĩa từ điển, chữ Hán 能力 và năng lực bản thân

Cập nhật 10/08/2025·MMavrick Nguyễn·9 phút đọc
Nội dung chính
  • Hai nét nghĩa của năng lực trong từ điển
  • 能力: cái tài và cái sức ghép lại
  • Năng lực đứng đâu giữa khả năng, kĩ năng, tài năng
  • Năng lực trong chương trình phổ thông 2018

Năng lực là khả năng thật sự làm được một việc, và làm đến nơi đến chốn, nhờ kiến thức, kĩ năng, thói quen cùng ý chí của chính người đó. Hỏi “năng lực nghĩa là gì” thì có thể đáp gọn: biết làm và làm được. Trong nhà trường, cụm năng lực bản thân còn gắn với cách chương trình mới đánh giá học sinh.

Nghĩa ngắn Khả năng, điều kiện sẵn có hoặc rèn luyện được để hoàn thành một loại hoạt động
Gốc từ Hán Việt 能力: năng (có tài, làm được) + lực (sức)
Loại từ Danh từ
Hay đi với năng lực chuyên môn, năng lực tư duy, năng lực lãnh đạo, năng lực tài chính
năng lực là gì
năng lực là gì? Khả năng làm được và làm tốt việc

Hai nét nghĩa của năng lực trong từ điển

Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê) tách năng lực thành hai nét. Nghe qua thì giống nhau, nhưng dùng vào câu sẽ thấy khác.

  1. Điều kiện sẵn có để làm một việc. Có thể là điều kiện tự nhiên của con người, cũng có thể là điều kiện vật chất. Ví dụ: con người có năng lực tư duy; công ty phải chứng minh năng lực tài chính trước khi nhận thầu.
  2. Phẩm chất và trình độ giúp một người làm tốt một loại việc. Nét này nghiêng về người, về nghề. Ví dụ: chị ấy được giao dẫn nhóm vì có năng lực lãnh đạo; giáo viên được cử đi học để nâng cao năng lực chuyên môn.

Nét thứ nhất trả lời câu hỏi “có đủ điều kiện không”. Nét thứ hai trả lời câu hỏi “làm có tốt không”. Một bạn học sinh có thể đủ sức khỏe để chạy (nét 1) nhưng chưa có năng lực chạy cự li dài (nét 2) nếu chưa tập.

能力: cái tài và cái sức ghép lại

Chữ năng (能) trong Hán ngữ cổ có nghĩa là tài cán, bản lĩnh, rồi thành động từ “có thể, làm được”. Thiều Chửu giảng chữ lực (力) là sức, rộng ra là tài sức làm việc của người. Ghép hai chữ, năng lực là cái sức đem ra làm được việc.

Họ hàng của chữ năng khá đông: khả năng, tài năng, năng khiếu, bản năng, kĩ năng, vạn năng. Chữ lực thì có nỗ lực, học lực, thực lực, nghị lực. Chỉ riêng việc đặt các từ này cạnh nhau đã thấy năng lực nằm ở giữa: rộng hơn một kĩ năng lẻ, nhưng chưa tới mức xuất sắc như tài năng.

Năng lực đứng đâu giữa khả năng, kĩ năng, tài năng

Từ Điểm chính Ví dụ
Khả năng Cái có thể làm được hoặc có thể xảy ra; dùng cả cho người lẫn sự việc Trời có khả năng mưa; vượt quá khả năng của em
Kĩ năng Một thao tác, một cách làm cụ thể đã luyện thành thạo Kĩ năng gõ phím, kĩ năng thuyết trình
Năng lực Tổng hợp kiến thức, kĩ năng, thái độ để hoàn thành cả một loại việc Năng lực giải quyết vấn đề
Tài năng Năng lực ở mức xuất sắc, có sáng tạo Một tài năng âm nhạc trẻ
Bất tài, kém cỏi Trái nghĩa: không đủ sức làm việc được giao Bị chê là bất tài

Cách nhớ đơn giản: kĩ năng là từng viên gạch, năng lực là bức tường xây được từ nhiều viên gạch ấy. Biết gõ phím nhanh chưa đủ để gọi là có năng lực viết báo cáo; còn phải biết thu thập số liệu, sắp ý, trình bày cho người khác hiểu. Những thứ như giao tiếp, làm việc nhóm được tách riêng trong bài giải nghĩa nhóm kĩ năng không nằm trong bảng điểm.

Nhiều người cũng hỏi năng lực tiếng Anh là gì. Trong lời nói hằng ngày hay dùng ability; trong giáo dục và tuyển dụng thường gặp competence hoặc competency, còn capacity nghiêng về sức chứa, quy mô.

Còn phần sức mạnh chưa bộc lộ, có thể lớn lên nếu được rèn giũa, người ta gọi là tiềm năng của mỗi người.

Năng lực trong chương trình phổ thông 2018

Chương trình giáo dục phổ thông ban hành năm 2018 coi năng lực là thuộc tính của mỗi cá nhân: có phần nhờ tố chất sẵn có, phần lớn nhờ học và luyện, giúp người học vận dụng tổng hợp hiểu biết, kĩ năng, hứng thú, ý chí để làm thành công một việc. Nói nôm na, thuộc bài chưa đủ; phải đem cái đã học ra làm được việc.

Chương trình nêu ba năng lực chung mà môn nào cũng góp phần hình thành:

  • tự chủ và tự học;
  • giao tiếp và hợp tác;
  • giải quyết vấn đề và sáng tạo.

Bên cạnh đó là các năng lực đặc thù gắn với từng môn như ngôn ngữ, tính toán, khoa học, công nghệ, tin học, thẩm mĩ, thể chất. Với môn Ngữ văn, năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học được đặt lên đầu: đọc hiểu được văn bản, viết được bài văn, nói và nghe có hiệu quả. Năng lực tự chủ và tự học lại là thứ học sinh rèn được hằng ngày qua thói quen tự mày mò học bài.

Lớp 12 có văn bản nghị luận bàn trực tiếp về một loại năng lực: Năng lực sáng tạo của Phan Đình Diệu. Tác giả cho rằng sáng tạo không phải đặc ân của vài thiên tài mà là thứ có thể nuôi dưỡng ở mọi người. Câu hỏi đọc hiểu và gợi ý trả lời có trong bài soạn Năng lực sáng tạo Ngữ văn 12.

Năng lực bản thân và năng lực chuyên môn: hỏi gì đáp nấy

Năng lực bản thân là gì?

Là những gì chính mình làm được tốt: hiểu biết, kĩ năng, điểm mạnh về tính cách. Khi viết đơn xin việc hay bản tự giới thiệu, nêu năng lực bản thân nghĩa là kể ra việc mình làm được kèm ví dụ, chứ không chỉ liệt kê tính từ.

Năng lực chuyên môn là gì?

Là trình độ làm đúng và làm tốt công việc của một nghề cụ thể: kế toán thì lập được sổ sách chính xác, bác sĩ thì khám chữa đúng quy trình. Nó dựa vào học vấn ngành nghề, kinh nghiệm thực tế và chứng chỉ nếu nghề đòi hỏi.

Năng lực có phải bẩm sinh không?

Một phần có, ví dụ năng khiếu âm nhạc hay thể chất tốt. Phần lớn còn lại hình thành qua học tập và rèn luyện, nên năng lực tăng hoặc giảm tùy cách mỗi người dùng thời gian của mình.

Năng lực khác phẩm chất ra sao?

Năng lực nói về chuyện làm được việc; phẩm chất nói về con người tốt hay chưa tốt, như trung thực, chăm chỉ, trách nhiệm. Chương trình 2018 đánh giá học sinh ở cả hai mặt, vì giỏi mà thiếu trung thực thì cái giỏi ấy dễ dùng sai chỗ.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5