Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Đồ tể là gì? Nghĩa gốc nghề mổ thịt và nghĩa chỉ kẻ tàn sát

Cập nhật 16/08/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Đồ tể: từ lò mổ đến lời kết tội
  • Chữ 屠 và chữ 宰 ghép lại ra sao?
  • Lão đồ tể trong Hồn Trương Ba, da hàng thịt
  • Đồ tể, đao phủ, hàng thịt: đặt cạnh nhau

Đồ tể là người làm nghề giết mổ gia súc để lấy thịt bán, một nghĩa nay đã cũ. Ngày nay, gọi ai là “đồ tể” hay “kẻ đồ tể” thường là để kết tội một kẻ giết hại nhiều người một cách tàn ác. Vì vậy, muốn biết đồ tể nghĩa là gì trong một câu cụ thể, cần nhìn xem câu ấy đang nói về lò mổ hay về một tội ác.

Nghĩa ngắn (cũ) Người làm nghề giết mổ gia súc; (thông dụng) kẻ hung ác, giết hại nhiều người
Gốc từ Hán Việt 屠宰: đồ là mổ, giết; tể là làm thịt
Loại từ Danh từ, hay đi sau kẻ, tên, gã, lão, bọn
Sắc thái Nghĩa gốc trung tính; nghĩa chuyển mang ý lên án rất nặng
Tiếng Anh butcher (cả hai nghĩa)
đồ tể là gì
đồ tể là gì? Người mổ thịt, nay chỉ kẻ tàn sát

Đồ tể: từ lò mổ đến lời kết tội

Thời trước, làng nào cũng có vài người chuyên mổ lợn, mổ trâu bò cho cả xóm, nhất là những ngày giáp Tết hay khi nhà có giỗ, có cưới. Sách vở gọi họ là đồ tể. Wiktionary tiếng Việt và từ điển VDict đều ghi nghĩa này kèm nhãn “cũ”: người ta vẫn hiểu, nhưng trong đời thường đã nói người mổ lợn, hàng thịt, thợ giết mổ.

Nghĩa còn sống mạnh là nghĩa chuyển. Từ hình ảnh con dao và lò mổ, chữ đồ tể được đem gán cho kẻ coi mạng người như mạng súc vật: kẻ chủ mưu thảm sát, tên chỉ huy ra lệnh giết dân thường, kẻ sát nhân hàng loạt. VDict còn ghi chú rằng trong cách dùng hiện đại, nghĩa bóng này mới là nghĩa gặp nhiều nhất.

Vài câu cho thấy hai nghĩa đứng ở hai đầu khác nhau:

  • Hồi trước cả xã chỉ có ông Tư làm đồ tể, sáng hai mươi tám Tết là nhà nào cũng gọi.
  • Phiên tòa quốc tế kéo dài nhiều năm mới đưa được những kẻ đồ tể của vụ thảm sát ra trước công lý.
  • Bộ phim tài liệu kể lại tội ác của một tên đồ tể trong trại tập trung.
  • Đọc lại lịch sử chiến tranh, bạn sẽ gặp không ít viên tướng bị người đời nhớ đến như một đồ tể hơn là một nhà quân sự.

Chữ 屠 và chữ 宰 ghép lại ra sao?

Đồ (屠) trong từ điển Hán Việt có nghĩa mổ, giết súc vật, và còn có nghĩa tàn sát người. Từ đồ thành (屠城) chỉ việc đánh được thành rồi giết sạch dân trong thành. Như vậy, cái nghĩa “giết người hàng loạt” đã nằm sẵn trong chữ đầu tiên, tiếng Việt chỉ đánh thức nó dậy.

Tể (宰) lại là chữ nhiều mặt. Một mặt nó có nghĩa làm thịt, như trong cụm “sát trư tể dương” (giết lợn mổ dê). Mặt khác, nó là chữ tể trong chúa tể, tể tướng, nghĩa là người đứng đầu, người coi sóc một việc; ngày xưa viên quan lo việc cơm nước trong cung cũng được gọi là bào tể. Cùng một chữ mà một đằng thành ông quan to nhất triều, một đằng thành người đứng lò mổ.

Ở tiếng Hán, 屠宰 chủ yếu là động từ “giết mổ”; sang tiếng Việt nó thành danh từ chỉ người. Câu nhà Phật “phóng hạ đồ đao, lập địa thành Phật”, tức buông con dao mổ xuống là thành Phật ngay, cũng dùng chữ đồ này, ý nói kẻ từng làm điều ác vẫn có thể quay đầu.

Lão đồ tể trong Hồn Trương Ba, da hàng thịt

Văn học Việt Nam có một cảnh rất đáng nhớ với chữ này. Trong vở kịch về linh hồn ông làm vườn của Lưu Quang Vũ, hồn Trương Ba phải sống trong thân xác anh hàng thịt. Bàn tay quen cầm dao chọc tiết lợn làm gãy chồi cây, bàn chân to bè giẫm nát vườn, và đứa cháu gái gọi thẳng ông là “lão đồ tể”. Chữ ấy vừa đúng nghĩa gốc (cái xác vốn là của người giết lợn), vừa nặng như một lời kết tội, khiến Trương Ba đau hơn mọi trận đòn.

Ngay cả truyện cho trẻ em cũng mượn hình ảnh này. Trong truyện ngụ ngôn Lợn đi chợ, con lợn bị chở ra chợ kêu gào như có cả trăm người đồ tể đuổi sau lưng: ở đây là nghĩa gốc, dùng để tả nỗi sợ.

Đồ tể, đao phủ, hàng thịt: đặt cạnh nhau

Từ Nghĩa Sắc thái
đồ tể Người giết mổ gia súc (cũ); kẻ giết hại nhiều người Nghĩa chuyển rất nặng, mang tính lên án
hàng thịt, người bán thịt Người làm, bán thịt ở chợ Trung tính, chỉ nghề nghiệp
đao phủ Người thi hành án chém thời xưa; nghĩa bóng là kẻ trực tiếp ra tay giết người theo lệnh Nhấn vào vai người thừa hành
sát nhân Kẻ giết người Từ pháp lí, báo chí, không mang hình ảnh lò mổ

Về phía trái nghĩa, không có một từ đối thẳng với đồ tể, nhưng những gì đứng ngược với nó là người nhân từ, hiền hậu, người có tấm lòng biết xót thương nỗi đau của kẻ khác.

Một chỗ dễ hiểu lầm: chữ đồ ở đây là chữ Hán 屠, không phải chữ đồ trong lời mắng “đồ ngốc”, “đồ lười”. Vì thế “đồ tể” không phải câu chửi, và gọi người bán thịt ngoài chợ là đồ tể thì đúng từ điển nhưng nghe lại như đang buộc tội họ.

Gốc chữ 刀斧 và chức đao phủ thủ thời xưa được kể kỹ hơn trong phần giải nghĩa nghề đao phủ thời xưa.

Sau nhát chém của đao phủ, sách sử gọi cái đầu kẻ bị xử là thủ cấp theo lối nói xưa, một từ cũ nay gần như chỉ còn trong phim cổ trang.

Đồ tể trong lời nói hằng ngày

Đồ tể nghĩa là gì trong tiếng Việt hiện nay?

Phần lớn trường hợp, đồ tể chỉ kẻ giết hại nhiều người một cách tàn nhẫn, thường gặp trong tin tức về chiến tranh, thảm sát. Nghĩa người làm nghề giết mổ vẫn còn trong từ điển nhưng ít ai dùng khi nói chuyện.

Kẻ đồ tể là người như thế nào?

Đó là kẻ giết người không ghê tay, coi mạng người rẻ rúng như con vật trong lò mổ. Chữ “kẻ” đi trước đã cho thấy thái độ khinh ghét của người nói.

Đồ tể tiếng Anh là gì?

Tiếng Anh dùng butcher, và từ này cũng có đủ hai nghĩa như tiếng Việt: người bán thịt và kẻ tàn sát. Nếu muốn nhấn mạnh chuyện giết hàng loạt, có thể dùng mass murderer.

Gọi người bán thịt là đồ tể có được không?

Về nghĩa thì không sai, nhưng nên tránh. Người nghe bây giờ dễ hiểu theo nghĩa kẻ tàn ác, nên gọi “chú bán thịt”, “anh hàng thịt” vừa đúng vừa lịch sự.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5