BL là cách viết tắt của Boys’ Love, tên gọi một thể loại truyện tranh, tiểu thuyết, phim kể về tình cảm giữa hai nhân vật nam. Hỏi BL nghĩa là gì trên các diễn đàn truyện, phim thì gần như ai cũng hiểu theo nghĩa này. Trong giấy tờ xuất nhập khẩu, B/L lại là một thứ hoàn toàn khác: vận đơn đường biển.
| Nghĩa thường gặp | Thể loại truyện, phim về tình cảm giữa hai nhân vật nam |
| Viết đầy đủ | Boys’ Love (tiếng Anh do người Nhật ghép, đọc là “bi-eru”) |
| Tên gọi gần | Đam mỹ (văn học mạng Trung Quốc), yaoi (cách gọi cũ ở Nhật) |
| Nghĩa khác | B/L = Bill of Lading, vận đơn trong vận tải hàng hóa |
BL: chữ tiếng Anh nhưng sinh ra ở Nhật
Nhìn chữ Boys’ Love, nhiều người đoán đây là từ của người Mỹ hay người Anh. Thật ra đó là kiểu “tiếng Anh made in Japan”, người Nhật gọi là wasei-eigo. Theo Wikipedia tiếng Anh, từ những năm 1970 ở Nhật đã xuất hiện các truyện tranh dành cho nữ có đề tài tình cảm giữa hai nhân vật nam. Đầu thập niên 1990, giới tạp chí Nhật bắt đầu dùng cụm Boys’ Love, viết tắt BL, làm tên chung cho cả dòng truyện này.
Một điểm hơi bất ngờ: phần lớn tác giả và độc giả BL là nữ. Thể loại này vì thế khác với các tác phẩm do chính cộng đồng người đồng tính nam viết cho nhau. Truyện BL thường mang màu lãng mạn, giàu tưởng tượng, không nhằm phản ánh đời sống thật của ai.
Về sau BL lan sang Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan rồi tới Việt Nam, không còn gói gọn trong manga mà có cả tiểu thuyết mạng, phim truyền hình, phim điện ảnh.
Đam mỹ, hủ nữ, GL: mấy chữ hay đi cùng BL
Ai đọc truyện mạng chắc từng gặp chữ đam mỹ. Đây là âm Hán Việt của 耽美, nghĩa đen là “say mê cái đẹp”, tên gọi của dòng truyện tình cảm nam – nam trong văn học mạng Trung Quốc, xuất hiện từ cuối thập niên 1990.
Còn hủ nữ (腐女, mượn từ chữ fujoshi của Nhật, chữ 腐 nghĩa đen là “mục, hỏng”) là cách gọi vui những bạn nữ hâm mộ BL; ban đầu chữ này mang ý chê, sau được chính người hâm mộ dùng để tự gọi mình.
Ở chiều ngược lại có GL (Girls’ Love), người Trung Quốc gọi là bách hợp, tức “hoa huệ tây” (百合, tiếng Nhật đọc yuri), chỉ truyện, phim về tình cảm giữa hai nhân vật nữ.
Truyện kể về cặp đôi một nam một nữ thì được dán nhãn khác hẳn; nhãn ấy có ở bài truyện BG nam nữ, cạnh nghĩa background quen thuộc.
Khác với phim BL kể thẳng chuyện tình hai chàng trai, có những tác phẩm chỉ gợi ý mập mờ để hút khán giả rồi bỏ lửng; giới phê bình gọi đó là chiêu queerbaiting trên màn ảnh.
Khi BL không dính gì tới truyện: vận đơn B/L
Nếu bạn gặp chữ B/L trong email công ty, hóa đơn, chứng từ hải quan thì đừng nghĩ tới tiểu thuyết. Đó là Bill of Lading, tức vận đơn: giấy do bên vận chuyển cấp, xác nhận đã nhận hàng để chở đi. Người làm xuất nhập khẩu nhắc tới chữ này hằng ngày.
| Bạn gặp chữ | Ở đâu | Hiểu là |
|---|---|---|
| BL | Trang truyện, nhóm fan, tên phim | Boys’ Love, thể loại tình cảm nam – nam |
| GL | Trang truyện, nhóm fan | Girls’ Love, còn gọi bách hợp |
| B/L | Chứng từ, email công việc | Bill of Lading, vận đơn |
Trên cùng một lô hàng, vận đơn thường đi sau đơn đặt hàng PO, tờ chứng từ bên mua gửi để chốt mặt hàng, số lượng, giá và ngày giao.
Gặp chữ BL trong câu nói hằng ngày
Vài câu tự đặt cho dễ hình dung, mỗi câu một hoàn cảnh:
- Hỏi đáp trong nhóm đọc truyện: “Bộ này là BL hay ngôn tình vậy mọi người?”
- Bình luận về một bộ phim: “Phim BL Thái dạo này nhiều bộ quay đẹp, nhạc phim cũng hay.”
- Giới thiệu sở thích: “Mình đọc cả ngôn tình lẫn BL, miễn cốt truyện chắc là được.”
- Nhắc nhau khi chọn phim: “Bộ BL này gắn nhãn 18+, em lớp 8 thì chưa xem được đâu.”
- Trong công ty logistics: “Chị gửi giúp em bản scan B/L của lô hàng tuần trước nhé.”
Truyện tranh BL bắt nguồn từ manga Nhật, nên nhiều bạn mê BL cũng là người hâm mộ anime và văn hóa Nhật. Riêng chữ “come out” hay xuất hiện trong bình luận dưới phim BL thì có nhiều nét nghĩa khác nhau tùy câu, không phải lúc nào cũng gắn với chuyện tình cảm.
Đọc truyện, xem phim BL nhớ để ý nhãn độ tuổi
Giống ngôn tình hay phim hành động, BL có tác phẩm nhẹ nhàng, học đường, cũng có tác phẩm chỉ dành cho người lớn. Wikipedia ghi nhận chính thể loại này cũng gây nhiều tranh luận vì một số tác phẩm có nội dung không phù hợp với người nhỏ tuổi.
Ở Việt Nam, phim chiếu rạp được phân loại theo Luật Điện ảnh 2022: P cho mọi lứa tuổi, K cho khán giả dưới 13 tuổi khi có cha mẹ đi cùng, T13, T16, T18 cho người từ 13, 16, 18 tuổi trở lên. Ứng dụng xem phim và nhiều trang truyện cũng có nhãn độ tuổi riêng. Với học sinh, cách đơn giản nhất là đọc kỹ nhãn trước khi bấm xem, chọn tác phẩm hợp tuổi mình, và hỏi bố mẹ, thầy cô khi chưa chắc.
Thêm vài câu hỏi về chữ BL
BL nghĩa là gì trên mạng xã hội?
Trên mạng, BL gần như luôn là Boys’ Love, thể loại truyện, phim về tình cảm giữa hai nhân vật nam. Chỉ trong công việc vận tải, B/L mới mang nghĩa vận đơn.
Truyện BL là gì, có giống đam mỹ không?
Truyện BL là truyện tranh hoặc tiểu thuyết thuộc thể loại Boys’ Love, gốc từ manga Nhật. Đam mỹ là tên gọi cùng dòng truyện trong văn học mạng Trung Quốc, nên ở Việt Nam hai chữ thường được dùng thay cho nhau.
Phim BL là gì?
Phim BL là phim điện ảnh hoặc phim truyền hình chuyển thể, hoặc làm theo thể loại Boys’ Love. Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc đều có sản xuất; mỗi phim có nhãn độ tuổi riêng cần xem trước.
Hủ nữ có phải từ xấu không?
Nghĩa đen của chữ này không đẹp, nhưng hiện nay đa phần fan dùng nó để tự gọi mình một cách vui vẻ. Dù vậy, đừng dùng để gọi người khác khi họ không thích.