Bài 6: Buổi trưa hè thuộc Chủ đề 7: Thế giới trong mắt em, sách Tiếng Việt lớp 1 Kết nối tri thức tập 2, trang 138–139. Bài có 6 hoạt động: quan sát tranh, đọc đoạn trích bài thơ của Huy Cận, tìm tiếng cùng vần, trả lời câu hỏi, học thuộc lòng và nói về điều em thích ở mùa hè. Gợi ý trả lời từng hoạt động ở ngay bên dưới.

Khởi động: Quan sát tranh (trang 138)
Câu 1 (trang 138): Quan sát tranh
a. Em thấy những gì trong tranh?
b. Cảnh vật và con người ở đây như thế nào?
Trả lời:
- a. Tranh vẽ một làng quê buổi trưa hè. Có cây đa to với nhiều rễ buông xuống, cổng làng, bụi tre, con đường đất và cánh đồng. Dưới gốc đa, một gia đình đang ngồi nghỉ: bố cầm bát nước, mẹ cầm nón quạt, hai anh em ngồi chơi bên cạnh. Gần bờ nước có một con bò đang nằm nghỉ; vài chú bướm bay giữa những bông hoa nhỏ.
- b. Cảnh vật yên tĩnh, êm đềm, nắng vàng dịu, bóng cây mát rượi. Mọi người trông thong thả, vui vẻ, đang nghỉ ngơi sau buổi làm việc buổi sáng.
Đọc: Buổi trưa hè (trang 138)
Câu 2 (trang 138): Đọc
Đoạn trích bài thơ Buổi trưa hè (Huy Cận).
Từ ngữ: chập chờn, rạo rực
Trả lời: Bài đọc trích từ bài thơ của nhà thơ Huy Cận (1919–2005), một nhà thơ nổi tiếng viết nhiều bài thơ hay cho thiếu nhi. Đoạn trích có 4 khổ, mỗi khổ 4 dòng, mỗi dòng 4 chữ.
- Khổ 1: giữa trưa, cây lá như cũng đang lim dim ngủ, bóng cây nằm yên, khu vườn thật êm.
- Khổ 2: chú bò nghỉ sau buổi cày sáng, nằm nhai cỏ mãi như đang suy nghĩ điều gì.
- Khổ 3: giữa trưa vắng, hoa đại toả hương thơm hơn; chú bướm bay lượn trong nắng.
- Khổ 4: bé không ngủ được, nằm lắng nghe, trong lòng thấy náo nức suốt cả buổi trưa.
Giải nghĩa từ ngữ:
- chập chờn: lúc hiện lúc mất, lúc gần lúc xa, không đều (con bướm bay chập chờn).
- rạo rực: trong lòng xôn xao, náo nức, khó ngồi yên.
Gợi ý đọc: đọc chậm, giọng nhẹ và êm như không muốn làm ồn buổi trưa. Ngắt nhịp 2/2, nghỉ hơi cuối dòng; dòng có dấu chấm lửng ở khổ 2 đọc kéo dài. Đọc đúng: lim dim, nghìn, êm ả, ngẫm nghĩ, nhai hoài, chập chờn, rạo rực.
Nội dung chính bài Buổi trưa hè
Đoạn thơ tả buổi trưa hè ở làng quê rất yên tĩnh: lá cây, bóng cây như đang ngủ, chú bò nghỉ ngơi nhai cỏ, hoa đại thơm, bướm bay trong nắng. Giữa khung cảnh ấy, bé nằm lắng nghe và thấy lòng mình náo nức. Bài thơ thể hiện tình yêu với thiên nhiên và làng quê mùa hè.
Buổi trưa hè thuộc chủ đề Thế giới trong mắt em; cuối chủ đề có bài Ôn tập Chủ đề 7 lớp 1 Kết nối tri thức để em luyện lại.
Tìm hiểu bài (trang 139)
Câu 3 (trang 139): Tìm ở cuối các dòng thơ những tiếng cùng vần với nhau
Mẫu: dim – im
Trả lời:
| Cặp tiếng cùng vần | Vần | Ở khổ thơ |
| dim – im (mẫu) | im | khổ 1 |
| lá – ả | a | khổ 1 |
| nghỉ – nghĩ | i | khổ 2 |
| hơn – chờn | ơn | khổ 3 |
| vắng – nắng | ăng | khổ 3 |
| nghe – hè | e | khổ 4 |
Cặp mai – hoài ở khổ 2 có vần ai và oai, đọc lên nghe gần giống nhau. Còn được (vần ươc) và rực (vần ưc) ở khổ 4 thì không cùng vần.
Câu 4 (trang 139): Trả lời câu hỏi
a. Những con vật nào được nói tới trong bài thơ?
b. Những từ ngữ nào trong bài thơ cho thấy buổi trưa hè rất yên tĩnh?
c. Em thích khổ thơ nào trong bài? Vì sao?
Trả lời:
- a. Bài thơ nói tới hai con vật: con bò và con bướm.
- b. Các từ ngữ cho thấy buổi trưa hè rất yên tĩnh: lim dim, nằm im, êm ả, trưa vắng, âm thầm.
- c. Em chọn khổ mình thích và nói lí do. Ví dụ:
- Em thích khổ 2, vì chú bò nằm nhai cỏ mãi như đang suy nghĩ, trông rất ngộ nghĩnh.
- Em thích khổ 3, vì em như ngửi thấy mùi hoa đại thơm và thấy chú bướm bay lượn trong nắng.
Học thuộc lòng và luyện nói (trang 139)
Câu 5 (trang 139): Học thuộc lòng hai khổ thơ cuối
Trả lời: Hai khổ cuối là khổ 3 (hoa đại, con bướm) và khổ 4 (bé nằm nghe). Cách học:
- Nhớ chữ đầu dòng: khổ 3 là Hoa, Giữa, Con, Vờn; khổ 4 là Bé, Bé, Âm, Cả.
- Nhớ hai cặp vần của khổ 3 (hơn – chờn, vắng – nắng) và cặp vần của khổ 4 (nghe – hè) để đoán chữ cuối dòng.
- Đọc to nhiều lần, che sách đọc lại, nhờ bố mẹ nghe và sửa.
Câu 6 (trang 139): Nói về điều em thích ở mùa hè
Trả lời: Em nói điều mình thích nhất ở mùa hè và vì sao. Có thể chọn: được nghỉ học về quê, đi tắm biển, học bơi, ăn kem, ngắm hoa phượng, nghe tiếng ve. Ví dụ:
Mùa hè em thích nhất là được về quê thăm ông bà. Buổi chiều, em cùng các anh chị đi thả diều trên đê, gió mát ơi là mát. Buổi tối, cả nhà ngồi ngoài sân ăn dưa hấu và nghe ông kể chuyện.
Em thích mùa hè vì được bố dạy bơi. Bây giờ em đã bơi được một đoạn ngắn mà không cần phao.
Xem thêm: những bài thơ hay của Huy Cận; lời giải Vở bài tập bài sau Hoa phượng.