Muốn hiểu Tố Hữu được mệnh danh là gì, phải nhìn vào con đường ông đã đi: hơn sáu mươi năm vừa làm thơ vừa làm cách mạng, từ chàng học trò Quốc học Huế mười tám tuổi vào Đảng năm 1938 đến người giữ những cương vị cao trong bộ máy Đảng và Nhà nước.
Nhà thơ Tố Hữu được mệnh danh là gì?
Tố Hữu thường được gọi là “nhà thơ của cách mạng“, “lá cờ đầu của thơ ca cách mạng“. Đây là những cách gọi quen thuộc trong sách báo và nhà trường, không gắn với một người đặt cụ thể. Gần nhất với chúng là lời giới thiệu trong sách Ngữ văn 12 (chương trình cũ), xếp ông vào hàng những lá cờ đầu của nền văn nghệ cách mạng Việt Nam.
Ông là nhà thơ tiêu biểu của thơ ca cách mạng Việt Nam, đồng thời là nhà hoạt động chính trị từng giữ chức Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Bộ trưởng. Năm 1996, ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật ngay đợt đầu tiên.
Những cách gọi ấy gắn với đặc điểm thơ ông. Sách Ngữ văn 12 nhận xét hồn thơ Tố Hữu luôn hướng tới cái ta chung, với lẽ sống lớn, tình cảm lớn, niềm vui lớn của con người cách mạng và của cả dân tộc. Thơ ông được gọi là thơ trữ tình chính trị.
Tại sao Tố Hữu được gọi là “lá cờ đầu”?
Tố Hữu được gọi là lá cờ đầu vì ông luôn ở hàng ngũ tiên phong, cả trong thơ ca lẫn trong hoạt động cách mạng:
- Ông giác ngộ cách mạng rất sớm. Năm 1936, ông tham gia Đoàn Thanh niên Dân chủ Đông Dương ở Huế; năm 1938 được kết nạp Đảng, cái mốc đi vào bài thơ Từ ấy.
- Ông dấn thân từ rất trẻ: năm 1939 bị thực dân Pháp bắt, giam qua nhà lao Thừa Phủ, Lao Bảo và các nhà tù ở Tây Nguyên; tháng 3 năm 1942 vượt ngục Đắk Glei.
- Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông là Chủ tịch Ủy ban Khởi nghĩa Thừa Thiên – Huế; trong kháng chiến chống Pháp, ông lên Việt Bắc phụ trách công tác văn nghệ, tuyên huấn.
- Thơ ông đi song song với lịch sử: mỗi tập thơ, từ Từ ấy, Việt Bắc, Gió lộng đến Ra trận, Máu và hoa, ứng với một chặng đường cách mạng. Từ ấy là tập thơ đầu tay, có sức cổ vũ lớn với thanh niên và cả nhiều nhà văn, nhà thơ cùng thời.
- Sau khi đất nước thống nhất, ông là Ủy viên Bộ Chính trị, rồi từ năm 1980 đến 1986 là Phó Thủ tướng, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Bộ trưởng. Năm 1986, ông thôi các chức vụ trong chính phủ. Những năm cuối đời ông vẫn làm thơ, với các tập Một tiếng đờn và Ta với ta, giọng thơ trầm lắng, nhiều chiêm nghiệm.
Ở cả thơ ca lẫn hoạt động cách mạng, Tố Hữu thường ở vị trí người đi trước. Vì vậy, cách gọi ông là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng được nhiều người đọc chấp nhận, dù đó không phải danh hiệu chính thức.
Kết luận
Tố Hữu được mệnh danh là gì? Ông thường được gọi là “nhà thơ của cách mạng”, “lá cờ đầu của thơ ca cách mạng”. Những cách gọi ấy phản ánh cả đời ông: những năm tháng tươi trẻ nhất ông dành cho cách mạng, và ngòi bút của ông luôn gắn với lý tưởng ấy.
Ai yêu giọng thơ này có thể đọc tiếp bài thơ Dậy lên thanh niên.
Xem thêm:
- Giới thiệu về tác giả Tố Hữu – Tiểu sử cuộc đời và sự nghiệp.
- Tìm hiểu phong cách thơ của Tố Hữu qua từng giai đoạn.
- Điểm qua các tác phẩm của Tố Hữu tiêu biểu nhất.