Từ đồng nghĩa với khác biệt là khác nhau, dị biệt, khác hẳn, xếp từ nhẹ đến đậm; chênh lệch chỉ gần nghĩa vì nó đo hơn kém về lượng. Trái nghĩa với khác biệt là tương đồng, giống nhau, và ở mức tuyệt đối là đồng nhất.
| Đồng nghĩa | khác nhau, dị biệt, khác hẳn; gần nghĩa: chênh lệch, riêng biệt |
| Trái nghĩa | tương đồng, giống nhau, đồng nhất |
| Nghĩa | có những nét riêng để phân biệt với nhau; xem sự khác biệt ghép từ chữ nào |
Khác nhau, khác hẳn, dị biệt: khác biệt đậm nhạt ra sao
| Từ | Mức độ | Dùng khi nào |
|---|---|---|
| khác nhau | nhẹ, trung tính, khẩu ngữ lẫn văn viết | hai bạn có sở thích khác nhau |
| khác hẳn | đậm, nhấn rằng gần như không có điểm chung | tính em khác hẳn anh trai |
| dị biệt | đậm, sách vở, hay dùng khi so văn hóa, tư tưởng | nét dị biệt giữa hai nền văn hóa |
| chênh lệch | gần nghĩa: hơn kém về số lượng, mức | chênh lệch giàu nghèo |
Trong bài so sánh hai bài thơ, đoạn nào cũng mở bằng “điểm khác biệt” sẽ rất nặng tai. Có thể xoay: “nét riêng của Xuân Quỳnh nằm ở…”, “khác hẳn giọng trầm của…”. Riêng cụm “tôn trọng sự khác biệt” đã thành chủ đề nghị luận nên giữ nguyên, xem gợi ý viết về tôn trọng sự khác biệt.
Tương đồng, giống nhau, đồng nhất xếp theo mức
- tương đồng: cặp trái nghĩa từ điển, giống ở một số nét chính;
- giống nhau: trung tính, dùng được mọi giọng văn;
- đồng nhất: mức tuyệt đối, như là một.
Tương tự chỉ là “na ná”, không đủ mạnh để làm cặp. Muốn thử thêm các cặp khác, xem các kiểu từ trái nghĩa và ví dụ.
Muốn nói hai thứ giống nhau trong câu so sánh, chữ quen nhất là như; giống như, tựa như, y như dùng khác nhau ra sao có ở đồng nghĩa, trái nghĩa với như.
Câu mẫu với khác biệt và tương đồng
- Giọng miền Trung và giọng miền Nam có nhiều khác biệt về thanh điệu.
- Hai bản dịch dị biệt đến mức đọc như hai bài thơ.
- Cặp song sinh có khuôn mặt giống nhau như đúc.
- Truyện cổ tích nhiều nước có cốt truyện tương đồng.
Những câu hỏi về đồng nghĩa với khác biệt
Từ đồng nghĩa với khác biệt là gì?
Khác nhau, khác hẳn, dị biệt; chênh lệch và riêng biệt chỉ gần nghĩa.
Trái nghĩa với khác biệt là từ nào?
Tương đồng là cặp chuẩn; giống nhau, đồng nhất cũng dùng được tùy mức.
Khác biệt và chênh lệch có thay nhau được không?
Chỉ khi nói hơn kém về lượng, như thu nhập, điểm số.