Từ đồng nghĩa với động lực (cái thúc đẩy) gần nhất là sức đẩy, đòn bẩy, cú hích; động cơ chỉ thay được trong một số câu. Từ trái nghĩa với động lực là trở lực, lực cản, rào cản, sức ì. Áp lực không nằm ở phía đối lập.
| Đồng nghĩa | sức đẩy, đòn bẩy, cú hích, động cơ (một phần) |
| Trái nghĩa | trở lực, lực cản, rào cản, sức ì |
| Nghĩa gốc | danh từ: cái thúc đẩy làm cho phát triển; lực làm máy chạy. Xem nghĩa chữ 動力 |
Sức đẩy, đòn bẩy, cú hích: mạnh yếu khác nhau
| Từ | Sắc thái | Dùng khi nào |
|---|---|---|
| sức đẩy | sát nghĩa nhất, trung tính | sức đẩy của phong trào, của thị trường |
| đòn bẩy | bóng bẩy, nhấn vào hiệu quả nhân lên | báo chí, kinh tế: giáo dục là đòn bẩy |
| cú hích | khẩu ngữ, tác động một lần, đến bất ngờ | lời khen của thầy là cú hích với em |
| động cơ | lí do bên trong khiến người ta hành động | động cơ học tập; còn chỉ cỗ máy nên dễ lệch |
Ở nghĩa kĩ thuật (lực làm máy chuyển động), động lực đổi được thành lực đẩy, sức kéo. Về “động lực nội tại”, xem bài về chữ nội tại.
Trở lực, sức ì: phía kìm lại của động lực
Trở lực và lực cản là cặp đối xứng nhất: một bên đẩy tới, một bên giữ lại. Rào cản chỉ vật chắn từ bên ngoài; sức ì là sự trì trệ ngay trong mình. Còn “mất động lực” là trạng thái, gần với chán nản, nản lòng, chứ không phải từ trái nghĩa.
Áp lực thì khác: sức ép có lúc làm người ta gục, có lúc lại thành động lực.
Động lực là danh từ; khi cần động từ cùng hướng, đẩy mạnh, xúc tiến hay cặp đối kìm hãm được xếp sẵn ở đồng nghĩa, trái nghĩa với thúc đẩy.
Câu ví dụ với động lực và các từ cùng nhóm
- Lời động viên của bố là động lực để em ôn thi mỗi tối.
- Con đường mới mở là cú hích cho chợ quê đông vui hẳn lên.
- Thủ tục rườm rà là rào cản khiến nhiều hộ dân ngại vay vốn.
- Muốn thắng sức ì, sáng nào Lan cũng chạy bộ mười phút.
Động lực đổi sang chữ nào: hỏi nhanh
Đồng nghĩa với động lực là gì?
Sức đẩy, đòn bẩy, cú hích; nói về người học, người làm thì có thể dùng động cơ.
Động lực trái nghĩa với từ nào?
Trở lực, lực cản; rộng hơn là rào cản, sức ì.
Áp lực có phải trái nghĩa với động lực?
Không. Áp lực là sức ép, có thể biến thành động lực. Muốn tìm cặp trái nghĩa đúng chuẩn, xem khái niệm từ trái nghĩa.