Từ đồng nghĩa với áp lực là sức ép (sát nhất), lực ép trong Vật lí, gánh nặng khi nói về tinh thần. Áp lực là danh từ nên không có trái nghĩa cùng loại; đối lập theo ngữ cảnh là thoải mái, nhẹ nhõm, thảnh thơi.
| Đồng nghĩa | sức ép, lực ép, gánh nặng; “gây áp lực” ≈ thúc ép |
| Trái nghĩa | không có từ cùng loại; theo ngữ cảnh: thoải mái, nhẹ nhõm, thảnh thơi |
| Nghĩa gốc | lực ép vuông góc lên mặt bị ép; nghĩa bóng là sức ép tinh thần. Xem hai nét nghĩa của áp lực |
Sức ép, gánh nặng, thúc ép: thay áp lực theo từng nghĩa
| Từ | Sắc thái | Dùng khi nào |
|---|---|---|
| sức ép | thay được cả hai nghĩa, giọng nhẹ hơn | sức ép của nước, sức ép dư luận |
| lực ép | thuật ngữ, chỉ nghĩa Vật lí | bài tập: lực ép của vật lên mặt bàn |
| gánh nặng | nghĩa bóng, nhấn vào cái phải mang lâu ngày | gánh nặng điểm số, gánh nặng cơm áo |
| thúc ép | động từ, có người cố ý dồn | “gây áp lực bắt con học” = thúc ép con học |
Căng thẳng, stress đứng gần nhưng chỉ trạng thái do áp lực gây ra, không phải chính sức ép; xem căng thẳng khác áp lực ở đâu.
Thoải mái, nhẹ nhõm: đối lập theo ngữ cảnh
Từ điển không ghi từ trái nghĩa cho áp lực. Khi câu nói về tâm trạng, người ta đối “chịu áp lực” với thoải mái, thảnh thơi; lúc áp lực vừa được gỡ thì dùng nhẹ nhõm. Ở nghĩa Vật lí, không có từ nào đứng đối diện.
Động lực cũng không trái nghĩa với áp lực: sức ép vừa phải lắm khi lại đẩy người ta tiến lên.
Áp lực không đứng đối diện với động lực; các chữ đẩy tới và kìm lại được xếp riêng trong các từ cùng nghĩa với động lực.
Đặt câu có áp lực, sức ép, thảnh thơi
- Áp lực của nước tăng dần khi thợ lặn xuống sâu.
- Mùa thi, nhiều bạn mang gánh nặng điểm số trên vai.
- Đừng thúc ép em quá, cứ để em học theo sức mình.
- Nộp bài xong, cả lớp thấy nhẹ nhõm hẳn.
- Kì nghỉ hè, Mai thảnh thơi đọc truyện cả buổi chiều.
Câu hỏi hay gặp về áp lực
Đồng nghĩa với áp lực là gì?
Sức ép; trong Vật lí là lực ép, khi nói tinh thần là gánh nặng.
Áp lực trái nghĩa với từ nào?
Không có cặp trái nghĩa cố định; theo ngữ cảnh là thoải mái, nhẹ nhõm. Về áp lực ở trường lớp, có thêm bài về áp lực học tập.