Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Trí tưởng tượng là gì? Khác ảo tưởng, mơ mộng và cách nuôi dưỡng

Cập nhật 20/03/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Trí tưởng tượng làm việc ra sao?
  • Chữ 想 có trái tim, chữ 像 có con người
  • Những chú bé giàu tưởng tượng trong sách tiếng Việt
  • Tưởng tượng, mơ mộng và ảo tưởng không phải một

Trí tưởng tượng là khả năng của đầu óc dựng lên hình ảnh, âm thanh, câu chuyện về những thứ không có trước mắt, hoặc chưa từng có. Nhắm mắt mà vẫn “thấy” căn bếp nhà bà ngoại, hay vẽ ra một con tàu bay chưa ai chế tạo, đều là đang tưởng tượng. Người có trí tưởng tượng phong phú thì làm việc này nhanh, nhiều và lạ.

Nghĩa ngắn Năng lực tạo trong trí hình ảnh những cái không ở trước mắt hoặc chưa hề có
Gốc từ Trí (đầu óc) + tưởng tượng (Hán Việt 想像: nghĩ ra hình)
Loại từ Danh từ; động từ tương ứng là “tưởng tượng”
Hay đi với phong phú, bay bổng, nghèo nàn, ngoài sức tưởng tượng
trí tưởng tượng là gì
trí tưởng tượng là gì? Dựng trong đầu điều chưa thấy

Trí tưởng tượng làm việc ra sao?

Động từ tưởng tượng được từ điển giảng là tạo ra trong trí hình ảnh của những cái không có ở trước mắt hoặc chưa hề có, gần nghĩa với hình dung. Thêm chữ “trí” phía trước, ta có tên gọi cho cái năng lực ấy, giống như “trí nhớ” là năng lực nhớ.

Tưởng tượng không làm ra thứ gì từ hư không. Nó lấy những mảnh đã thấy, đã nghe, đã đọc rồi ghép lại theo cách mới. Con rồng là ví dụ dễ thấy: thân rắn, vảy cá, chân chim, đầu như thú, không con nào có thật mà mảnh nào cũng quen.

Có thể chia thành hai mức cho dễ hình dung:

  1. Tái hiện: dựng lại trong đầu điều mình chưa chứng kiến nhưng được kể. Đọc tả cảnh chợ nổi miền Tây mà thấy được ghe xuồng, cây bẹo treo trái cây.
  2. Sáng tạo: nghĩ ra cái hoàn toàn mới, như một nhân vật truyện, một chiếc máy, một cách bày lại góc học tập.

Mức thứ hai chính là chỗ nối sang năng lực làm ra cái mới có ích: có nghĩ ra được thì mới có cái để làm.

Chữ 想 có trái tim, chữ 像 có con người

Nhìn chữ Hán sẽ thấy hai chữ tưởng và tượng chẳng hề lặp âm cho vui. Chữ tưởng (想) có bộ tâm 心 (lòng) ở dưới. Thiều Chửu giảng: lòng muốn cái gì nghĩ vào cái ấy gọi là tưởng; việc đã qua mà nhớ lại, hay việc chưa tới mà dự tính trước cũng gọi là tưởng. Cùng họ có hồi tưởng, liên tưởng, mộng tưởng, ảo tưởng, lý tưởng, tư tưởng.

Chữ tượng (像) có bộ nhân 亻 (người), nghĩa là hình tượng, cái giống như thật. Ta gặp nó trong hình tượng, ấn tượng, thần tượng, trừu tượng. Vậy tưởng tượng là “nghĩ ra hình ảnh”.

Còn cách viết 想象 thì mang theo một câu chuyện. Chữ 象 vốn là con voi. Thiên Giải Lão trong sách Hàn Phi Tử có đoạn nói người thời ấy hiếm khi thấy voi sống, chỉ nhặt được xương voi chết, rồi dựa vào bộ xương mà hình dung con voi lúc còn sống. Nhiều nhà nghiên cứu Trung Quốc xem đoạn này là gốc ý của chữ tưởng tượng: từ mấy khúc xương, dựng lại cả một con vật.

Những chú bé giàu tưởng tượng trong sách tiếng Việt

Học sinh tiểu học gặp chữ này khá sớm. Sách Cánh diều lớp 4 có bài đọc mà nhan đề đã nói hết ý, xem lời giải bài đọc lớp 4 Cánh diều trang 44, 45. Sách Kết nối tri thức lớp 5 cũng có hẳn một bài mang tên Trí tưởng tượng phong phú.

Truyện cổ tích là kho tưởng tượng của ông cha: cây tre trăm đốt, ông Bụt hiện lên, quả thị thơm thả cô Tấm ra. Không ai tin có thật, nhưng ai cũng thấy rõ như đang xem. Văn chương gọi phần bịa có chủ đích ấy là yếu tố hư cấu của người viết truyện.

Trong lời nói thường, câu quen nhất có lẽ là “đẹp ngoài sức tưởng tượng“. Ví dụ: Lần đầu ra Côn Đảo, biển xanh trong ngoài sức tưởng tượng của tôi.

Tưởng tượng, mơ mộng và ảo tưởng không phải một

Từ Điểm khác Ví dụ
Tưởng tượng Dựng hình trong trí, biết rõ là mình đang nghĩ ra Tưởng tượng mình là phi hành gia
Hình dung Gần nghĩa, thiên về nhìn ra cho rõ một điều cụ thể Hình dung đường đi từ nhà tới trường
Mơ mộng Thả hồn theo điều đẹp, ít gắn với việc làm Ngồi mơ mộng bên cửa sổ
Ảo tưởng Tin điều không có thật là thật Ảo tưởng mình không cần học vẫn đỗ
Thực tế, khô khan Trái nghĩa tương đối: chỉ nhìn cái đang có Đầu óc thực tế, ít bay bổng

Ranh giới đáng giữ nằm ở chỗ biết. Người tưởng tượng biết con tàu bay kia đang ở trong đầu mình. Người tin vào điều không có thật như thể đã có thì đã sang ảo tưởng. Tưởng tượng có dây buộc vào thực tế, mơ mộng thì lỏng dây hơn.

Viết nghị luận về sức mạnh của trí tưởng tượng

Đề “Suy nghĩ về vai trò của trí tưởng tượng” hay “Giới trẻ cần nuôi dưỡng trí tưởng tượng” có thể đi theo ba ý:

  • Giải thích: tưởng tượng là năng lực dựng trong trí cái chưa có, khác ảo tưởng ở chỗ vẫn biết đâu là thật.
  • Vai trò: là bước đầu của phát minh, của nghệ thuật; giúp đặt mình vào chỗ người khác để hiểu và thương họ.
  • Cách nuôi: đọc sách, vẽ, kể chuyện, bớt để màn hình nghĩ hộ mình; phê phán lối học thuộc lòng không cần hiểu.

Một dẫn chứng gần gũi: chiếc máy bay đã nằm trong trí tưởng tượng của loài người hàng nghìn năm, qua truyện người bay, cánh diều, trước khi rời mặt đất. Ý ấy đủ mở bài mà không phải mượn câu danh ngôn nào.

Trí tưởng tượng từ lớp học đến bàn vẽ

Trí tưởng tượng phong phú là gì?

Là khi một người nghĩ ra được nhiều hình ảnh, nhiều phương án, và những ý ấy thường mới lạ. Trẻ bịa ra cả một vương quốc từ mấy chiếc hộp giấy là có trí tưởng tượng phong phú.

Tưởng tượng là gì, khác trí tưởng tượng thế nào?

Tưởng tượng là động từ, chỉ việc dựng hình trong trí. Trí tưởng tượng là danh từ, chỉ cái khả năng làm được việc ấy. “Em tưởng tượng” và “em có trí tưởng tượng” khác nhau như “em nhớ” và “em có trí nhớ”.

Trí tưởng tượng tiếng Anh là gì?

Là imagination; động từ imagine, tính từ imaginative (giàu tưởng tượng). “Ngoài sức tưởng tượng” thường dịch là beyond imagination.

Có rèn được khả năng tưởng tượng không?

Được. Đọc truyện chữ thay vì chỉ xem hình, tự kể tiếp một câu chuyện dở dang, vẽ lại cảnh vừa đọc là những cách đơn giản và không tốn kém.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5