Tóm tắt Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Bố mất, mẹ phải vào Thanh Hóa kiếm sống, bé Hồng ở lại sống cùng họ nội. Gần ngày giỗ đầu bố, bà cô gọi Hồng đến, làm như tốt bụng, gợi ý cậu đi thăm mẹ, nhưng thực chất muốn gieo vào lòng cậu sự khinh ghét mẹ; Hồng hiểu ý nên từ chối. Đúng ngày giỗ, mẹ trở về; buổi chiều tan trường, cậu bé chạy đuổi theo xe, sà vào vòng tay mẹ và chìm trong hạnh phúc, quên sạch những lời độc địa mà người cô đã nói.

Hồng mất cha từ nhỏ. Mẹ cậu vì nợ nần, túng thiếu phải bỏ quê vào Thanh Hóa buôn bán, gần một năm trời không có tin tức. Ngày giỗ đầu bố sắp tới, bà cô gọi Hồng lại, cười cợt dò hỏi xem cậu có thích đi tìm mẹ không. Nhìn nét mặt giả tạo của cô, Hồng biết bà chỉ muốn cậu nghi ngờ, ruồng bỏ mẹ, nên cậu đáp rằng không muốn đi vì cuối năm mẹ sẽ về. Bà cô vẫn chưa thôi, còn nhắc đến ngày giỗ để khơi thêm nỗi tủi thân trong lòng đứa trẻ. Đến đúng ngày giỗ, mẹ Hồng trở về, mang theo nhiều quà bánh cho hai anh em. Buổi chiều hôm đó, trên đường từ trường về, Hồng chợt nhận ra dáng mẹ trên một chiếc xe kéo, cậu cuống quýt chạy theo. Đó đúng là mẹ. Được mẹ kéo lên xe, xoa đầu, Hồng òa khóc nức nở. Ngồi sát bên mẹ, cậu thấy mẹ vẫn tươi đẹp, hơi thở của mẹ thơm tho, và những lời độc địa của bà cô không còn chút sức nặng nào nữa.

Phần 1 – Hồng và bà cô (từ đầu đến “người ta hỏi đến chứ”): Hồng đã thôi đội khăn tang bố. Mẹ cậu ở Thanh Hóa chưa về, người ta đồn bà đi bán bóng đèn và hàng mã ở các phiên chợ. Một hôm, bà cô gọi cậu lại và ướm hỏi chuyện đi thăm mẹ ở Thanh Hóa. Thoạt đầu Hồng định nhận lời vì quá nhớ mẹ, nhưng nhận ra ý đồ cay độc trong giọng nói của cô, cậu cúi đầu im lặng rồi cười đáp là không vào, vì thế nào cuối năm mẹ cũng về. Bà cô tỏ vẻ thương xót người đã khuất, nói rằng mẹ cậu nên về cho kịp ngày giỗ để họ hàng khỏi dị nghị.

Phần 2 – Cuộc gặp gỡ với mẹ (phần còn lại): Không cần thư từ gọi, mẹ Hồng vẫn về đúng ngày giỗ. Buổi chiều, rời cổng trường, Hồng thoáng thấy dáng mẹ trên chiếc xe kéo và vừa chạy vừa gọi. Mẹ cầm nón vẫy, Hồng đuổi kịp, trèo lên xe thì òa khóc, mẹ cũng sụt sùi dỗ con. Hồng nhận ra mẹ không hề tiều tụy như lời đồn: gương mặt mẹ vẫn tươi sáng, đôi má hồng. Áp vào lòng mẹ, cậu thấy lại cảm giác ấm áp đã mất từ lâu; câu nói khích bác của bà cô vẳng lên rồi chìm mất trong niềm sung sướng.

Sau khi bố mất, bé Hồng sống với họ hàng bên nội. Cậu đã bỏ chiếc khăn tang trên đầu, không phải vì hết tang mà vì vừa có chiếc mũ trắng quấn băng đen. Mẹ cậu đã vào Thanh Hóa từ lâu; người ta truyền tai nhau rằng bà sống bằng nghề bán bóng đèn, gặp phiên chợ lớn thì bán cả vàng hương. Suốt gần một năm, mẹ không gửi về cho Hồng lá thư, lời nhắn hay đồng quà nào.

Khi ngày giỗ đầu của bố sắp đến, bà cô gọi Hồng tới và tươi cười gợi chuyện cho cậu đi thăm mẹ. Nhớ đến khuôn mặt hiền từ của mẹ, Hồng suýt nhận lời. Nhưng nụ cười đóng kịch và giọng nói chứa đầy ác ý của cô khiến cậu hiểu bà chỉ muốn gieo vào đầu mình sự hoài nghi, để mình khinh miệt người mẹ đã mắc “tội” góa chồng, nghèo túng phải đi tha phương. Hồng tin rằng không gì có thể làm lung lay tình thương và lòng kính mến của cậu dành cho mẹ. Cậu cười, đáp rằng không muốn vào, cuối năm mẹ thế nào cũng về. Bà cô liền đổi giọng ngậm ngùi, nói rằng rằm tháng Tám là giỗ đầu bố cậu, mẹ cậu về được thì đỡ tủi cho người chết và họ hàng cũng khỏi chê trách.

Đến ngày giỗ, Hồng không viết thư gọi mà mẹ vẫn về, một mình, mang nhiều quà bánh cho cậu và em Quế. Buổi chiều, lúc ở trường ra, Hồng nhìn thấy một người phụ nữ ngồi xe kéo có dáng như mẹ và luống cuống đuổi theo. Cậu sợ nếu nhầm người thì sẽ bị lũ bạn cười, và nỗi thất vọng sẽ chẳng khác gì ảo ảnh dòng nước giữa sa mạc. Nhưng người trên xe cầm nón vẫy cậu. Hồng đuổi kịp, mồ hôi đẫm trán, vừa trèo lên xe đã òa khóc. Mẹ cũng khóc, dỗ con nín, lấy vạt áo nâu lau nước mắt cho con. Hồng thấy mẹ không gầy guộc, xơ xác như lời họ nội đồn đại; mẹ vẫn đẹp với đôi mắt trong, nước da mịn và gò má hồng. Ngồi áp sát mẹ, tựa đầu lên tay mẹ, cậu cảm nhận sự êm dịu vô cùng của tình mẹ. Câu nói xúi giục của bà cô có lúc vọng lại trong đầu nhưng lập tức chìm đi, Hồng không còn bận tâm điều gì khác.

Năm ấy, thầy tôi mất chưa tròn một năm. Mẹ tôi vì nợ nần phải vào Thanh Hóa buôn bán, để anh em tôi ở lại với họ nội. Một hôm, cô tôi gọi tôi lại, cười cười hỏi tôi có muốn vào chơi với mẹ không. Tôi nhớ mẹ đến rớt nước mắt, nhưng tôi biết cô chẳng có ý tốt: cô chỉ muốn tôi nghĩ xấu về mẹ. Vì thế tôi cũng cười mà đáp rằng tôi không đi, cuối năm mẹ tôi sẽ về. Cô tôi lại làm ra vẻ thương thầy tôi, nhắc đến ngày giỗ đầu sắp tới.

Rồi đến ngày giỗ, mẹ tôi về thật. Chiều đó, vừa ra khỏi trường, tôi trông thấy dáng mẹ trên một chiếc xe kéo, tôi vừa chạy vừa gọi mãi. Mẹ tôi vẫy nón, tôi đuổi kịp, trèo lên xe và khóc không sao nín được. Mẹ tôi cũng khóc. Tôi ngồi sát bên mẹ, thấy mẹ vẫn tươi tắn chứ không tiều tụy như người ta nói. Được nằm trong lòng mẹ, tôi thấy mình như bé lại, ấm áp vô cùng, và những lời của cô tôi chẳng còn nghĩa lí gì nữa.

• Hoàn cảnh: bố Hồng mất; mẹ vào Thanh Hóa buôn bán kiếm sống, gần một năm không tin tức; Hồng sống với họ nội.
• Sự việc 1: ngày giỗ đầu của bố gần kề, bà cô dùng giọng mỉa mai rủ Hồng đi thăm mẹ.
• Sự việc 2: Hồng nhận ra âm mưu chia rẽ tình mẹ con nên từ chối, khẳng định mẹ sẽ về.
• Sự việc 3: bà cô giả bộ xót thương, nhắc chuyện giỗ đầu và lời ra tiếng vào của họ hàng.
• Sự việc 4: mẹ về đúng ngày giỗ; buổi chiều ở trường về, cậu chạy theo xe kéo và gặp lại mẹ.
• Kết thúc: Hồng khóc nức nở trong vòng tay mẹ, thấy mẹ vẫn đẹp, tận hưởng hạnh phúc và quên hết lời bà cô.

Chương IV của Những ngày thơ ấu (đoạn trích từng được học trọn ở chương trình Ngữ văn 8 cũ) dài hơn văn bản trong sách Cánh diều, vì có thêm phần bà cô cố tình bôi nhọ mẹ Hồng. Sau khi Hồng từ chối vào Thanh Hóa, bà cô vẫn không buông tha: bà khoe rằng mẹ cậu dạo này phát tài, giục cậu cứ vào đi, còn nhắc khéo đến chuyện “em bé” ngầm nói rằng mẹ cậu đã sinh con với một người đàn ông khác. Thấy Hồng im lặng, bà tiếp tục tả cảnh mẹ cậu ăn mặc rách rưới, gầy rạc, gặp người quen ở chợ thì phải lảng tránh. Hồng đau đớn đến nghẹn lời, nước mắt ròng ròng; cậu không giận mẹ mà căm ghét những cổ tục khắt khe đã đày đọa mẹ, ước gì chúng là vật cụ thể để cậu đập vỡ cho tan nát. Đến khi thấy cháu đã khóc, bà cô mới đổi sang giọng buồn rầu nói về ngày giỗ. Phần còn lại là cuộc gặp gỡ cảm động: Hồng gặp mẹ trên đường đi học về, nép trong lòng mẹ, thấy mẹ vẫn tươi đẹp và quên sạch những lời độc địa.

Những ngày thơ ấu là tập hồi kí Nguyên Hồng kể lại những năm tháng thơ ấu nhiều cay đắng của bản thân ở Nam Định. Hồng là con của một cuộc hôn nhân gượng ép, thiếu tình thương: người bố nghiện ngập, sống u uất rồi chết sớm; người mẹ còn trẻ, giàu tình cảm nhưng phải chôn vùi tuổi xuân trong gia đình nhà chồng nặng lễ giáo. Bố mất, mẹ vì túng quẫn phải đi tha hương kiếm sống, để các con lại với họ hàng bên nội. Hồng lớn lên giữa sự ghẻ lạnh, những lời mỉa mai và cái nhìn khắt khe của người lớn, phải sớm làm quen với nỗi cô đơn. Trong hoàn cảnh ấy, tình yêu và niềm tin dành cho mẹ là chỗ dựa lớn nhất của cậu, như cảnh hai mẹ con đoàn tụ ở chương IV cho thấy. Tập hồi kí vừa tố cáo lối sống giả dối, lạnh lùng của một tầng lớp thị dân thời ấy, vừa ngợi ca tình mẫu tử và tâm hồn trẻ thơ dễ tổn thương mà luôn khát khao được yêu thương.

Kết luận

Khi tóm tắt Trong lòng mẹ, em cần giữ đủ hai phần của văn bản: cuộc đối thoại với bà cô (thể hiện sự cay nghiệt của bà và tình thương mẹ vững vàng của Hồng) và cuộc gặp lại mẹ (niềm hạnh phúc trọn vẹn của đứa con). Nếu đề yêu cầu viết ngắn, em dùng mẫu 1 hoặc mẫu 2; nếu cần làm rõ diễn biến tâm trạng, mẫu 4 và mẫu 5 sẽ phù hợp hơn.

Xem thêm:

• Soạn bài Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng) – Ngữ văn 6 Cánh diều
• Tác giả – tác phẩm Trong lòng mẹ
• Những tác phẩm tiêu biểu của Nguyên Hồng
• Mở bài Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng) hay nhất – 13 mẫu trực tiếp, gián tiếp
• Kết bài Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng) hay nhất – 13 mẫu ngắn gọn, nâng cao