Tóm tắt Hai quan niệm về gia đình và xã hội ngắn gọn – 8 mẫu hay nhất

Ngày đầu đi làm ở tiệm may Âu hoá, Xuân Tóc Đỏ bị bắt học thuộc tên các kiểu áo rồi dùng chính những lời ấy dụ vợ ông Typn may đồ tân thời. Typn bắt gặp, cùng ông nhà báo tuyên bố cải cách chỉ dành cho vợ con người khác, rồi lôi vợ về. Xuân ngơ ngác chẳng hiểu gì.

Buổi trưa, chủ tiệm đi ăn, Xuân ở lại trông hàng và lẩm nhẩm tên những bộ áo hở hang mà nhà mĩ thuật Typn vừa dạy. Bà Typn tới tìm chồng. Xuân xưng là người cải cách xã hội, chê bà ăn mặc còn cổ, khuyên bà may bộ Nữ quyền để chồng phải sợ; bà thích lắm. Typn về cùng nhà báo, nổi trận lôi đình vì vợ diện quần trắng, môi tô hình trái tim. Ông nhà báo nói phải tách gia đình khỏi xã hội, Typn bảo đàn bà nhà mình cứ nhốt trong buồng, rồi buộc tội Xuân và kéo vợ đi. Xuân ôm đầu, không hiểu cải cách là thế nào.

Phần 1 – Giao việc: giữa trưa, tiệm vắng, Xuân nhớ lại lời dặn. Ông Văn Minh nói những câu to tát về trách nhiệm cải cách, bà Văn Minh giao cái phất trần để phủi bụi, còn Typn dẫn hắn tới các ma-nơ-canh, bắt đọc to tên từng kiểu áo.

Phần 2 – Tự học: bị bỏ quên bữa trưa, Xuân bực bội nhưng vẫn vừa quét dọn vừa ê a như trẻ học chữ Hán, tự đặt thêm câu cho các bộ áo khác.

Phần 3 – Tiếp khách: vợ ông Typn tới. Nghe bà phàn nàn bị chồng áp chế, Xuân chê bộ đồ của bà là hủ lậu, kể tên hàng loạt kiểu áo mới và mời bà may bộ Nữ quyền, nói chuyện tiến hoá, hạnh phúc vợ chồng. Bà khen hắn nói hay như văn Tây.

Phần 4 – Hai quan niệm: Typn và nhà báo xông vào. Typn mắng vợ thậm tệ; nhà báo giảng rằng phụ nữ là vợ con người khác, gia đình mình phải theo cổ. Typn kết tội Xuân, lôi vợ về. Xuân còn lại một mình, băn khoăn mãi.

Đồng hồ điểm mười hai giờ, ông bà Văn Minh cùng mấy bà tân thời, mấy cậu du học sinh đi ăn ở hiệu khách, thợ may lục tục ra về. Xuân Tóc Đỏ ở lại, đói meo, lẩm bẩm chửi thề. Hắn ôn lại lời chủ: ông chồng bảo hắn đã dự phần vào việc cải cách, xã hội tiến tới văn minh hay lùi về dã man đều do hắn; bà vợ thì chỉ bảo cầm chổi lông gà phủi bụi. Typn, nhà mĩ thuật của tiệm, giải thích chữ “gu” mãi không xong, bèn bắt hắn học vẹt: kiểu này là Dậy thì, kiểu kia là Ngây thơ.

Đang ê a học thì một thiếu phụ đẩy cửa vào, hỏi ông Típ-phờ-nờ. Xuân lúng túng một lúc mới hiểu đó là vợ ông Typn. Hắn ưỡn ngực tự giới thiệu là người cải cách xã hội, bảo bà ăn vận còn cổ, gợi ý may áo Nữ quyền. Bà phục lăn. Rồi Typn ập về, đi cùng một nhà viết báo. Ông thét lên trước cảnh vợ ăn mặc tân thời. Bà cãi lại rằng chính ông cổ động phụ nữ cải cách. Nhà báo đứng ra phân giải: gia đình là một chuyện, xã hội là chuyện khác. Typn được thể, tuyên bố đàn bà nhà mình chỉ ở trong buồng, quay sang mắng Xuân, rồi kéo vợ về. Xuân ngồi lại, ôm đầu suy nghĩ.

Trưa hôm đó, tiệm may Âu hoá vắng tanh. Chủ tiệm và đám khách sang đã lên xe hơi đi ăn, thợ khâu kéo nhau về, ngoài phố ve sầu kêu ran trên hàng sấu. Xuân Tóc Đỏ, người làm mới được bà Phó Đoan gửi gắm, đi đi lại lại trong cửa hàng, ôn những điều chủ vừa dặn.

Ông Văn Minh dặn hắn bằng giọng hùng hồn: từ nay hắn đã góp phần cải cách xã hội, phải chăm chỉ và hiểu việc mình làm. Bà Văn Minh nói thẳng hơn: rỗi thì phủi bụi các súc lụa, các bộ áo trên ma-nơ-canh. Ông Typn, nhà mĩ thuật thiết kế của tiệm, yêu cầu hắn thuộc tên từng mốt để “tán” cho khách nghe. Khi Xuân hỏi có phải biết cả cách may cho từng khách không, Typn trợn mắt kêu lạm quyền, rồi lôi hắn tới ma-nơ-canh, bắt đọc to “Hở cánh tay và hở cổ là Dậy thì!”, “Hở đến nách và hở nửa vú là Ngây thơ!”.

Bị bỏ quên bữa trưa, Xuân càu nhàu nhưng vẫn vừa phủi bụi vừa đọc như hát, còn tự đặt tên Lời hứa, Chinh phục cho những bộ khác. Đúng lúc ấy, một thiếu phụ trẻ xông vào hỏi chồng. Hóa ra đó là vợ ông Typn, người vẫn kí tên trên mục phụ nữ với nghĩa “Tôi yêu phụ nữ”. Bà hỏi Xuân xem quần áo mình đã tân thời chưa. Nhìn bộ áo dài giản dị, Xuân chê là còn hủ lậu, kể một loạt kiểu mới, khuyên bà may bộ Nữ quyền để chống lại sự áp chế của chồng. Hắn còn nói về hạnh phúc vợ chồng, về luật tiến hoá, khiến bà khen nức nở.

Bỗng cửa kính bật mở, Typn chạy vào cùng một nhà viết báo. Thấy vợ mặc quần trắng, rẽ ngôi lệch, ông kêu trời, mắng vợ là đồ ngu. Bà Typn cãi: ông hô hào phụ nữ cải cách thì bà cũng là phụ nữ. Nhà báo cắt nghĩa rằng phụ nữ là vợ con người khác, còn gia đình mình phải giữ lối cổ. Typn đồng tình, đòi nhốt đàn bà trong buồng, buộc tội Xuân dùng lời văn hoa làm hư vợ ông, rồi kéo vợ về bắt cởi quần trắng. Nhà báo cũng chạy theo. Xuân còn lại một mình, ôm đầu mà không hiểu nổi ông cai thợ may cải cách theo kiểu gì.

Hôm ấy là ngày đầu tôi làm ở tiệm may Âu hoá. Trưa, chủ đi ăn với khách, chẳng ai nhớ tôi cũng biết đói. Trước khi đi, ông chủ bảo xã hội này văn minh lên hay dã man đi là do tôi gánh; bà chủ thì đưa cái chổi lông gà; còn ông Typn bắt tôi đọc tên áo đến thuộc lòng. Tôi vừa phủi bụi vừa đọc, tự đặt thêm vài câu cho dễ nhớ.

Rồi một bà trẻ đẹp xồng xộc bước vào tìm chồng, hóa ra là vợ ông Typn. Tôi đem ngay mấy câu chủ dạy ra nói: tôi là người cải cách xã hội, bà ăn mặc thế này còn cổ, nên may bộ Nữ quyền. Bà khen tôi nói như văn Tây. Chưa kịp mừng thì ông Typn về cùng một ông nhà báo. Ông ấy mắng vợ, ông nhà báo bảo phải tách gia đình khỏi xã hội; ông Typn nói đàn bà nhà mình phải nhốt trong buồng, quay sang trách tôi làm hư vợ ông rồi kéo bà về. Ngồi lại một mình, tôi nghĩ mãi: cải cách mà nhà mình lại không được cải cách, thế là nghĩa lí gì?

Chồng tôi là nhà mĩ thuật của tiệm may Âu hoá, viết báo cổ động phụ nữ tân thời, nhưng ở nhà lại cấm đoán tôi đủ đường. Trưa hôm ấy, tôi tới tiệm tìm ông thì chỉ gặp một anh bán hàng lạ mặt. Anh ta xưng là người cải cách xã hội, chê tôi ăn mặc còn cổ, kể cho tôi nghe cả chục kiểu áo của chồng tôi và khuyên tôi may bộ Nữ quyền. Tôi thấy anh ta ăn nói hay quá, bèn nhờ anh ta bênh vực.

Vừa lúc chồng tôi về cùng một ông bạn làm báo. Thấy tôi mặc quần trắng, rẽ ngôi lệch, ông ấy kêu trời, mắng tôi là đồ ngu. Tôi cãi rằng ông bảo phụ nữ phải cải cách thì tôi cũng là phụ nữ. Ông bạn ông lại bảo phải tách gia đình với xã hội làm hai, phụ nữ là vợ con người khác. Chồng tôi tán thành, nói đàn bà chỉ việc ở yên trong buồng, rồi lôi tôi về, bắt cởi ngay cái quần trắng.

Số đỏ kể quá trình Xuân Tóc Đỏ, một kẻ mồ côi lang thang từng bán báo, bán thuốc lậu, nhặt bóng quần vợt, leo lên giới thượng lưu Hà Nội. Được bà Phó Đoan bảo lãnh và giới thiệu, hắn vào làm ở tiệm may Âu hoá do vợ chồng Văn Minh làm chủ. Chương V kể ngày làm việc đầu tiên ấy: Xuân được giao trông hàng, học thuộc tên các mốt áo, rồi dùng ngay lời lẽ “cải cách” để thuyết phục vợ ông Typn. Typn và một nhà báo bắt gặp, công khai lí thuyết tách gia đình khỏi xã hội và lôi bà về. Từ buổi trưa ấy, Xuân học được rằng thứ văn minh của giới thượng lưu chỉ là lời nói suông, và chính thứ ngôn ngữ ấy sẽ giúp hắn tiến thân về sau, cho tới khi cả giới thượng lưu ca ngợi hắn là anh hùng cứu quốc.

Kết luận

Dù chọn mẫu ngắn hay dài, bài tóm tắt cần giữ đúng trình tự: buổi trưa giao việc, Xuân học tên mốt, cuộc gặp bà Typn, màn xuất hiện của Typn cùng nhà báo và nỗi ngơ ngác của Xuân. Đọc thêm các chương khác của Số đỏ để thấy con đường tiến thân của nhân vật.

Xem thêm:

• Tóm tắt Xuân Tóc Đỏ cứu quốc
• Tóm tắt Hạnh phúc của một tang gia
• Phân tích Hạnh phúc của một tang gia
• Tuyển tập tác phẩm Vũ Trọng Phụng