Tóm tắt Xuân Tóc Đỏ cứu quốc (Vũ Trọng Phụng) ngắn gọn – 8 mẫu hay nhất

Vì hai nhà quán quân Hải và Thụ vắng mặt, Xuân Tóc Đỏ được cử ra đấu với quán quân quần vợt Xiêm La trước mặt vua Xiêm và các quan chức. Xuân đang thắng thì bị ép phải thua để tránh “chiến tranh” với nước Xiêm. Công chúng phẫn nộ, nhưng sau bài diễn thuyết trịch thượng của Xuân, họ lại hoan hô hắn như một anh hùng cứu quốc.

Nhân dịp vua Xiêm sang thăm Bắc Kì, một giải quần vợt lớn được tổ chức, thu hút hơn ba nghìn khán giả. Đến giờ đấu chung kết, hai quán quân cũ là Hải và Thụ không có mặt vì đã bị bắt giam từ đêm trước, nên Tổng cục thể thao mời quán quân Xiêm La đấu với Xuân Tóc Đỏ. Xuân thắng áp đảo ở séc đầu khiến vua Xiêm nổi giận, các quan chức Pháp và Nam triều lo sợ rắc rối ngoại giao. Theo lệnh quan Toàn quyền, Giám đốc chính trị Đông Dương yêu cầu ông bầu Văn Minh bảo Xuân phải thua. Xuân cố ý đánh hỏng quả cuối cùng và thua 7–9. Đám đông la ó, đả đảo, đòi Xuân giải thích. Văn Minh và Xuân trèo lên nóc xe hơi, Xuân diễn thuyết rằng mình thua vì hòa bình, vì Tổ quốc. Công chúng từ phẫn nộ chuyển sang cảm phục, tung hô Xuân vạn tuế.

Phần 1 – Trước trận chung kết: Sân quần Hà Thành đông nghịt khán giả. Gia đình cụ cố Hồng đang buồn vì bà Văn Minh thua giải phụ nữ, chỉ còn hi vọng vào Xuân. Trên khán đài có quan Toàn quyền, quan Thống sứ, vua nước nhà và vua Xiêm. Tổng cục thể thao cuống cuồng vì hai quán quân Hải, Thụ biến mất – thực ra họ đang bị giam ở Sở Mật thám – đành mời quán quân Xiêm La đấu với Xuân.

Phần 2 – Trận đấu và lệnh phải thua: Xuân thắng 6–1 ở séc đầu, vua Xiêm giận dữ. Séc hai Xuân thua 5–7. Sang séc ba, thấy tài tử nước mình sắp thua, vua Xiêm rút bản đồ ra ngắm, quan hầu thì thầm “chiến tranh”. Quan chức Pháp và Nam triều vội vàng yêu cầu ông bầu Văn Minh bảo Xuân nhường. Xuân đánh hỏng quả cuối, thua 7–9. Kèn nổi lên mừng nhà vô địch Xiêm, các vị vua quan ra về.

Phần 3 – Màn diễn thuyết: Công chúng ở lại la ó, đả đảo Xuân, phóng viên định chất vấn. Văn Minh cùng Xuân trèo lên nóc xe hơi của bà Phó Đoan. Xuân lên giọng vĩ nhân, xưng “ta”, gọi đám đông là “mi”, tự nhận mình hi sinh danh vọng vì hòa bình và ngoại giao. Đám đông bị chinh phục, hoan hô “Xuân Tóc Đỏ vạn tuế! Sự đại bại vạn tuế!”, rồi bùi ngùi nhìn Xuân lên xe đi.

Câu 1 phần Sau khi đọc trong SGK yêu cầu tóm tắt các sự việc chính bằng một sơ đồ phù hợp. Em có thể trình bày theo chuỗi mũi tên như sau:

• Giải quần vợt nhân dịp vua Xiêm sang thăm, hơn ba nghìn khán giả đến xem.
• → Hai quán quân Hải và Thụ vắng mặt (bị bắt giam), Tổng cục mời quán quân Xiêm La đấu với Xuân Tóc Đỏ.
• → Xuân thắng séc đầu 6–1, vua Xiêm nổi giận; séc hai Xuân thua 5–7.
• → Séc ba, vua Xiêm lôi bản đồ ra xem, tình thế bị đẩy thành nguy cơ “chiến tranh”.
• → Quan chức ra lệnh qua ông bầu Văn Minh: Xuân phải thua.
• → Xuân đánh hỏng quả cuối, thua 7–9; công chúng la ó, đả đảo.
• → Xuân diễn thuyết trên nóc xe hơi, tự nhận hi sinh vì hòa bình.
• → Đám đông cảm phục, tung hô Xuân như vĩ nhân, anh hùng cứu quốc.

Sáng hôm ấy, dù vé vào cửa hạng bét cũng tới ba đồng, sân quần Hà Thành vẫn có hơn ba nghìn khán giả. Vũ Trọng Phụng mỉa mai rằng có người vì đến muộn, không mua được vé mà “chết một cách rất thể thao”. Gia đình cụ cố Hồng, ông Văn Minh, bà Phó Đoan, ông Typn đều chán nản vì bà Văn Minh vừa đại bại ở giải phụ nữ; Tuyết an ủi bố rằng danh dự gia đình còn trông vào Xuân. Trên khán đài, ngồi giữa quan chức ba chính phủ là quan Toàn quyền, quan Thống sứ, vua nước nhà và vua Xiêm, sau lưng vua Xiêm có quan hầu người Đức, người Nhật và nhà quán quân quần vợt Xiêm La.

Giờ chung kết sắp đến mà hai nhà quán quân cũ Hải và Thụ vẫn biệt tăm. Không ai biết họ đang nằm trong phòng giam của Sở Mật thám từ đêm trước (các chương trước cho biết đó là kết quả mánh khóe của Xuân). Tổng cục cho rằng đó là một vố chơi xỏ, đành mời quán quân Xiêm La ra đấu với Xuân. Công chúng vỗ tay hoan nghênh, còn ông bầu Văn Minh thì sung sướng vì người của mình được thay mặt Hà Thành giữ danh dự cho Tổ quốc.

Séc đầu, Xuân thắng 6–1. Vua Xiêm lộ rõ vẻ thịnh nộ, còn vua nước nhà, quan Toàn quyền và quan Thống sứ đều lo lắng vì thắng về thể thao có thể thành rắc rối về ngoại giao. Séc hai, Xuân đánh uể oải, thua 5–7. Sang séc ba, Xuân lại chiếm ưu thế; vua Xiêm lôi ra tấm bản đồ nước Xiêm cũ để ngắm, quan hầu thì thào “La guerre!”. Theo hiệu lệnh của quan Toàn quyền, ông Giám đốc chính trị Đông Dương chạy xuống sân tìm ông bầu Văn Minh, yêu cầu Xuân phải nhường, phải thua ngay để tránh nạn chiến tranh, và hứa Chính phủ sẽ bù đắp hậu hĩnh. Văn Minh liền thất thanh dặn Xuân: “Thua đi! Nhường đi! Được thì chết! Chiến tranh!” Đang ở thế 7–8, Xuân lốp một quả bóng bay bổng rồi rơi ra ngoài, thua 7–9. Kèn nổi lên mừng nhà vô địch Xiêm, vua quan ba chính phủ ra về.

Công chúng ở lại, người định chia buồn, kẻ định trách cứ, có đám hô đả đảo Xuân; phóng viên nghi ngờ quả bóng cuối cùng. Thấy tình thế nguy, Văn Minh cùng Xuân trèo lên nóc xe hơi của bà Phó Đoan. Nghe ông bầu nhắc, Xuân diễn thuyết bằng giọng trịch thượng: hắn gọi đám đông là “mi”, tự xưng “ta”, nói rằng mình đã hi sinh danh vọng riêng để giữ thiện cảm với nước láng giềng, tránh cho thế giới nạn binh đao. Đám đông không những không giận khi bị gọi là “mi” mà còn vô cùng cảm phục, vỗ tay như mưa rào, hô “Xuân Tóc Đỏ vạn tuế! Sự đại bại vạn tuế!”. Xuân giơ quả đấm chào mọi người như một vĩ nhân nhũn nhặn rồi lên xe hơi đi, để lại đám đông bùi ngùi, cảm động.

Hôm ấy tôi ra sân với tư cách “cái hi vọng của Bắc Kì”. Khán giả đông nghịt, trên khán đài có đủ cả quan Toàn quyền, quan Thống sứ, vua ta lẫn vua Xiêm. Hai tay quán quân Hải và Thụ không thấy đâu – đêm trước họ đã bị bắt vào Sở Mật thám – nên Tổng cục đành đưa tôi ra đấu với quán quân Xiêm La.

Séc đầu, tôi thắng 6–1, dân chúng hoan hô rầm trời. Séc hai tôi đánh chậm lại, thua 5–7. Đến séc ba tôi đang lấn lướt thì ông bầu Văn Minh bỗng chạy tới, thất thanh bảo tôi phải thua, vì thắng thì sẽ có chiến tranh. Tôi hiểu ngay chuyện gì đang xảy ra. Quả cuối cùng, tôi lốp bóng bay bổng ra ngoài, thua 7–9.

Đám đông nổi giận, hô đả đảo tôi. Ông bầu kéo tôi trèo lên nóc xe hơi của bà Phó Đoan. Tôi nói với họ, giọng một bậc vĩ nhân, rằng tôi đã hi sinh danh vọng của mình vì hòa bình, vì mối thiện cảm với nước láng giềng, rằng dân chúng chưa hiểu lòng tôi. Chỉ ít phút sau, những người vừa chửi tôi đã vỗ tay như mưa, hô vang tên tôi. Tôi giơ nắm đấm chào mọi người, nhảy xuống, lên xe hơi. Tôi thua một trận quần vợt, nhưng thắng cả một đám đông.

Buổi sáng hôm ấy, gia đình tôi đã chán nản vì vợ tôi thua ở giải phụ nữ; mọi hi vọng dồn cả vào Xuân. Khi Tổng cục mời Xuân đấu với quán quân Xiêm La thay cho Hải và Thụ vắng mặt, tôi sung sướng vô cùng: người của tôi được đại diện cho Hà Thành giữ danh dự cho Tổ quốc!

Xuân thắng séc đầu 6–1, rồi thua séc hai 5–7. Séc ba đang gay cấn thì quan Giám đốc chính trị Đông Dương chạy xuống tìm tôi, rỉ tai rằng Chính phủ yêu cầu Xuân phải thua ngay, nếu không sẽ có chiến tranh với Xiêm, và chúng tôi sẽ được đền bù hậu hĩnh. Tôi còn đang há hốc mồm thì ngài đã giục. Thế là tôi chạy đến, bảo Xuân phải thua. Xuân đánh hỏng quả cuối, thua 7–9.

Công chúng la ó, đả đảo, phóng viên nghi ngờ. Tôi kéo Xuân lên nóc xe hơi, nói trước mấy câu rằng Xuân thua không phải vì bất tài, rồi nhắc cho Xuân diễn thuyết. Xuân nói hay như một nhà chính trị: hắn thua vì hòa bình, vì Tổ quốc. Đám đông cảm phục, reo hò “Xuân Tóc Đỏ vạn tuế!”. Chưa bao giờ một trận thua lại mang về cho chúng tôi nhiều vinh quang đến thế.

Xuân Tóc Đỏ vốn là một đứa trẻ mồ côi, lang thang đầu đường xó chợ, từng làm đủ nghề vặt như trèo me trèo sấu, thổi loa quảng cáo thuốc, nhặt bóng ở sân quần vợt. Vì một hành vi vô giáo dục, hắn bị cảnh sát bắt, rồi được bà Phó Đoan – một me Tây giàu có, lẳng lơ – bảo lãnh. Từ đó, Xuân được giới thiệu vào làm ở tiệm may Âu hóa của vợ chồng Văn Minh, nơi chuyên bán y phục “tân thời” cho phụ nữ thành thị.

Nhờ sự láu cá, lém lỉnh và vài câu học lỏm, Xuân nhanh chóng được giới “văn minh” Hà Nội coi trọng: hắn trở thành “sinh viên trường thuốc”, rồi “đốc tờ Xuân”, bước chân vào gia đình cụ cố Hồng và có mặt trong đám tang cụ cố tổ – một đám tang mà con cháu hớn hở chờ chia gia tài. Văn Minh ép Xuân nhận lời lấy Tuyết, cô con gái út của cụ cố Hồng.

Nhân dịp vua Xiêm sang thăm Bắc Kì, Xuân được Văn Minh đưa đi dự giải quần vợt với tư cách “giáo sư quần vợt”. Hai nhà quán quân Hải và Thụ bị bắt giam trước ngày đấu, Xuân vào chung kết với quán quân Xiêm La. Được lệnh phải thua để giữ hòa khí với nước Xiêm, Xuân thua rồi diễn thuyết, biến thất bại thành “chiến công cứu quốc”. Cuối truyện, hắn được Chính phủ thưởng Bắc Đẩu bội tinh, được mời dự tiệc với quan Giám đốc chính trị, và trở thành chàng rể được cả nhà cụ cố Hồng tôn vinh. Từ một kẻ vô học, Xuân trở thành “vĩ nhân” – đó chính là “số đỏ” mà Vũ Trọng Phụng dùng để lột trần sự lố lăng của xã hội thành thị thời “Âu hóa”.

Lưu ý khi tóm tắt Xuân Tóc Đỏ cứu quốc

• Nhớ đúng tỉ số ba séc (6–1, 5–7, 7–9) và chi tiết quả bóng cuối Xuân cố ý đánh hỏng; đây là bước ngoặt của đoạn trích.
• Người trực tiếp truyền lệnh “phải thua” là ông Giám đốc chính trị Đông Dương, qua ông bầu Văn Minh – không phải vua Xiêm.
• Nên giữ giọng mỉa mai nhẹ của Vũ Trọng Phụng bằng một vài từ đặt trong ngoặc kép (“cứu quốc”, “vĩ nhân”), nhưng không biến bài tóm tắt thành bài phân tích.

Kết luận

Tám mẫu tóm tắt Xuân Tóc Đỏ cứu quốc trên bám sát diễn biến đoạn trích và bối cảnh tiểu thuyết Số đỏ. Em hãy chọn mẫu phù hợp với yêu cầu độ dài, ngôi kể, rồi tự viết lại bằng lời của mình.

Xem thêm:

• Xuân Tóc Đỏ cứu quốc: tác giả, tác phẩm và soạn bài
• Những tác phẩm tiêu biểu của Vũ Trọng Phụng