Tóm tắt Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Nghệ sĩ Phùng chụp được cảnh chiếc thuyền ngoài xa đẹp như tranh, rồi tận mắt thấy người đàn ông trên thuyền ấy đánh vợ. Người vợ bị đánh vẫn xin toà án đừng bắt mình bỏ chồng, vì phụ nữ làng chài phải dựa vào chồng mới nuôi nổi đàn con. Câu chuyện khiến Phùng thay đổi hẳn cách nhìn về nghệ thuật và cuộc đời.

Phùng được cử tới một vùng biển ở miền Trung chụp ảnh cho bộ lịch nghệ thuật. Một buổi sớm sương mù, anh chụp được chiếc thuyền lưới vó trong khung cảnh hài hoà tuyệt đẹp. Ngay khi thuyền cập bờ, anh chứng kiến gã chồng đánh vợ bằng thắt lưng và thằng con trai đánh lại bố để bảo vệ mẹ. Tại toà án huyện, người đàn bà từ chối li hôn, giải thích rằng chị phải sống vì đàn con và cần chồng giữa những ngày biển động. Phùng mang tấm ảnh về, ảnh được treo nhiều nơi, nhưng anh luôn thấy người đàn bà ấy hiện ra trong khung hình.

Truyện kể lại chuyến công tác của Phùng, một nhiếp ảnh gia từng là lính, về vùng phá nơi người bạn chiến đấu Đẩu làm chánh án. Sau nhiều ngày rình chờ, anh bắt được cảnh chiếc thuyền ẩn hiện trong sương, đẹp đến mức anh thấy tâm hồn mình được gột rửa. Nhưng khi con thuyền vào bờ, Phùng thấy một cảnh trái ngược: người chồng vừa đánh vợ vừa nguyền rủa, người vợ lặng thinh chịu trận, cậu bé Phác lao vào giành thắt lưng của bố. Mấy hôm sau, anh can thiệp và bị đánh bị thương. Ở toà án, người đàn bà không chịu bỏ chồng, kể rằng chồng chị vốn hiền, vì túng quẫn mà đổi tính, còn chị chỉ mong các con được ăn no. Đẩu và Phùng hiểu ra lòng tốt của họ chưa chạm tới đời sống thật. Tấm ảnh về sau được nhiều người yêu thích, riêng Phùng luôn thấy trong đó bóng dáng người đàn bà lam lũ.

• Phần 1 – Phát hiện thứ nhất: trên bãi xe tăng hỏng, Phùng chụp được cảnh chiếc thuyền lưới vó trong sương sớm, anh coi đó là cảnh “đắt” trời cho và thấy hạnh phúc tràn ngập.
• Phần 2 – Phát hiện thứ hai: từ con thuyền ấy bước ra một cặp vợ chồng hàng chài; gã chồng đánh vợ tàn nhẫn, người vợ cam chịu, thằng Phác đánh lại bố, rồi cha mẹ nó quay về thuyền.
• Phần 3 – Ở toà án huyện: người đàn bà xin không li hôn và kể về cuộc đời mình, về cái nghèo, cái khổ của dân chài; Đẩu và Phùng vỡ lẽ ra nhiều điều.
• Phần 4 – Chiếc thuyền và tấm ảnh: đêm giông, chiếc thuyền vẫn đậu giữa phá chống chọi sóng gió; tấm ảnh được chọn in lịch, nhưng Phùng luôn thấy người đàn bà bước ra từ ảnh.

Để có bộ lịch ảnh nghệ thuật về đề tài thuyền, biển, trưởng phòng đề nghị Phùng đi chụp thêm một bức ảnh biển có sương mù. Phùng nhận lời và về vùng phá miền Trung, chiến trường cũ của anh, cũng là nơi bạn anh là Đẩu đang làm chánh án huyện. Gần một tuần trôi qua, anh quyết định chọn khoảnh khắc những chiếc thuyền kéo lưới lúc bình minh.

Một sáng mưa bụi, đứng tránh mưa bên bánh xích chiếc xe tăng hỏng, Phùng thấy một chiếc thuyền lưới vó chèo thẳng vào bờ. Mũi thuyền mờ nhoè trong sương, mấy bóng người ngồi im như tượng, mọi thứ hài hoà và giản dị đến hoàn mĩ. Anh bấm máy liên tục, tin rằng mình đã có được bức ảnh đẹp nhất đời.

Thuyền cập bến, một người đàn bà chừng hơn bốn mươi tuổi, to lớn, mặt rỗ và một gã đàn ông lưng cong, mắt dữ dằn lội lên bờ. Đến bên chiếc xe rà phá mìn, gã rút thắt lưng quất tới tấp vào lưng vợ, miệng rủa xả. Người đàn bà không kêu, không tránh. Phùng còn đang sững sờ thì thằng Phác lao tới giật thắt lưng quật lại bố, bị bố tát ngã. Người mẹ ôm con khóc rồi lại theo chồng về thuyền.

Ba hôm sau, cảnh ấy lặp lại, lần này có chị gái Phác giằng con dao găm khỏi tay em. Phùng xông ra ngăn và bị gã đàn ông đánh bị thương. Ở toà án huyện, Đẩu khuyên chị li dị, nhưng chị chắp tay van xin. Khi thấy hai người thật lòng, chị bình tĩnh kể: vì xấu nên chị lấy một anh hàng chài hiền lành; rồi con đông, thuyền chật, đói kém triền miên, chồng chị thành ra hay đánh vợ. Đàn bà ở thuyền cần người đàn ông chèo chống, phải sống vì con, và chị vui nhất là lúc nhìn đàn con được no. Chị còn kể đã gửi Phác lên rừng nhờ ông ngoại nuôi nhưng nó cứ trốn về để bảo vệ mẹ. Đẩu đi đi lại lại, trầm ngâm.

Đêm ấy giông bão nổi lên, giữa phá chỉ còn một chiếc thuyền vó bè chống chọi sóng gió. Bức ảnh của Phùng được chọn, treo ở nhiều nhà sành nghệ thuật. Thế nhưng cứ nhìn lâu, anh lại thấy người đàn bà vùng biển áo bạc, mặt rỗ bước ra khỏi tấm ảnh và lẫn vào đám đông.

Tôi là một người đàn bà hàng chài mặt rỗ, nhà vốn ở phố huyện. Vì xấu, tôi lấy một anh con trai nhà chài hay đến mua bả đan lưới; hồi ấy anh hiền lành lắm. Rồi con cái cứ đông thêm, thuyền thì chật; trước kia cứ vào vụ bắc là biển động cả tháng, cả nhà phải ăn xương rồng luộc. Từ đó, hễ khổ quá là chồng tôi lại đánh tôi. Tôi chỉ xin anh ấy lên bờ mà đánh cho các con khỏi thấy. Sáng hôm ấy, thằng Phác nhà tôi thấy bố đánh mẹ thì lao vào giật thắt lưng, tôi đau và nhục hơn mọi trận đòn. Có anh nhiếp ảnh từ đâu tới can, còn bị chồng tôi đánh trả. Ông chánh án huyện gọi tôi lên khuyên bỏ chồng, tôi chỉ biết vái lạy xin đừng. Các chú ấy tốt bụng nhưng đâu phải người làm ăn trên biển, làm sao biết thuyền không có đàn ông thì chống chèo thế nào khi sóng gió. Đàn bà chúng tôi sống vì con. Mà trên thuyền đâu phải lúc nào cũng khổ, cũng có những lúc cả nhà vui vẻ, và tôi vui nhất là khi các con được ăn no.

Phát hiện thứ nhất đến vào một buổi sáng sương mù: chiếc thuyền lưới vó hiện ra như bức tranh thuỷ mặc, khiến Phùng bối rối, xúc động và tin rằng cái đẹp làm con người trong sạch hơn. Anh chụp liền mấy kiểu, mãn nguyện vì đã hoàn thành nhiệm vụ.

Phát hiện thứ hai đến ngay sau đó: từ chiếc thuyền đẹp như mơ là cảnh người chồng hành hạ vợ, người vợ câm lặng chịu đựng và đứa con trai đánh lại cha. Rồi ở toà án huyện, Phùng nghe người vợ giải thích vì sao không thể bỏ chồng. Hai phát hiện trái ngược giúp anh hiểu rằng cái đẹp bề ngoài có thể che giấu bao ngang trái, và nghệ thuật chỉ có giá trị khi người nghệ sĩ dám nhìn thẳng vào cuộc đời.

Truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu, 1983) kể về nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng trong chuyến đi chụp ảnh lịch ở vùng phá miền Trung. Anh phát hiện cảnh chiếc thuyền ngoài xa toàn mĩ, nhưng đến gần lại chứng kiến nạn bạo hành gia đình trên chính con thuyền ấy. Ở toà án huyện, người vợ bị đánh từ chối li hôn vì cần người chồng cùng mưu sinh nuôi đàn con. Câu chuyện giúp Phùng và Đẩu hiểu đời sống nhiều khúc khuỷu, không thể phán xét con người qua vẻ ngoài. Qua đó, nhà văn gửi gắm bài học về cách nhìn đa chiều và mối quan hệ khăng khít giữa nghệ thuật với cuộc sống.

Kết luận

Dù chọn mẫu ngắn hay dài, bản tóm tắt Chiếc thuyền ngoài xa cần giữ đủ ba ý: cảnh chiếc thuyền đẹp như tranh, cảnh bạo hành trên bãi xe tăng và lời giãi bày của người đàn bà ở toà án, kèm chi tiết tấm ảnh ở cuối truyện. Khi làm bài, em nên dùng lời văn của mình và đi đúng trình tự sự việc.

Xem thêm:

• Mở bài Chiếc thuyền ngoài xa hay nhất – 13 mẫu trực tiếp, gián tiếp, theo đề
• Kết bài Chiếc thuyền ngoài xa hay nhất – 13 mẫu ngắn gọn, nâng cao, theo đề
• Tóm tắt Muối của rừng (Nguyễn Huy Thiệp) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất
• Tuyển tập các tác phẩm Nguyễn Minh Châu hay nhất