Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Tiêu chí là gì? Nghĩa chữ 標誌 và cách tách khỏi tiêu chuẩn

Cập nhật 12/04/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Tiêu chí là cái thước để đo
  • 標誌: cây nêu và dấu ghi
  • Tiêu chí, tiêu chuẩn và mục tiêu khác nhau thế nào?
  • Đặt tiêu chí thế nào cho dùng được?

Tiêu chí là tính chất, dấu hiệu được chọn làm căn cứ để nhận biết, so sánh hoặc đánh giá một sự vật, một con người, một khái niệm. Nói “tiêu chí chọn trường” hay “tiêu chí đánh giá bài văn” là đang nói về những điểm sẽ được nhìn vào để quyết định. Tiêu chí trả lời câu hỏi: xét theo cái gì?

Nghĩa ngắn Dấu hiệu, tính chất dùng làm căn cứ để phân loại, đánh giá
Gốc từ Hán Việt 標誌: tiêu (cái nêu, cái mốc) + chí (ghi, dấu)
Loại từ Danh từ
Tiếng Anh criterion (số ít), criteria (số nhiều)
tiêu chí là gì
tiêu chí là gì? Căn cứ để xét, để đánh giá

Tiêu chí là cái thước để đo

Hình dung một cuộc thi vẽ. Ban giám khảo không chấm theo cảm giác “tranh này đẹp hơn”, họ đặt ra mấy điểm cần nhìn: bố cục, màu sắc, ý tưởng, độ khớp với đề. Mỗi điểm như vậy là một tiêu chí. Có tiêu chí rồi thì hai người chấm khác nhau vẫn nói chuyện được với nhau.

Từ này là danh từ và trong từ điển tiếng Việt có hai cách dùng gần nhau:

  1. Dấu hiệu để phân biệt, xếp loại. Ví dụ: Lấy số âm tiết làm tiêu chí thì “nhà” là từ đơn, “nhà cửa” là từ phức.
  2. Căn cứ để đánh giá, nhận xét. Ví dụ: Đúng hạn là một tiêu chí quan trọng khi nhóm chấm điểm thành viên.

Tiêu chí hay đi theo cụm: tiêu chí đánh giá, tiêu chí lựa chọn, tiêu chí phân loại, bộ tiêu chí, đạt tiêu chí. Trong văn chương, người ta cũng hay coi giọng văn riêng là một tiêu chí để nhận ra một nhà văn; bài về phong cách của người cầm bút nói kỹ hơn chuyện này.

標誌: cây nêu và dấu ghi

Chữ tiêu (標) theo Thiều Chửu là ngọn cây, cũng là cái nêu dựng lên cho người khác trông thấy từ xa; từ đó có tiêu đề, tiêu bản, mục tiêu. Chữ chí (誌) là ghi nhớ, ghi chép, cũng có nghĩa là cái nêu, cái mốc; cùng họ có tạp chí, địa chí, mộ chí.

Ghép lại, 標誌 là cái dấu được dựng lên để nhận ra. Trong tiếng Hán, từ này chủ yếu chỉ dấu hiệu, biểu tượng, logo. Sang tiếng Việt, nghĩa trượt dần từ “cái dấu để nhận ra” thành “căn cứ để xét”, và đó là nghĩa người Việt dùng nhiều nhất. Khi người Trung Quốc nói “tiêu chuẩn đánh giá”, họ thường dùng 標準 (tiêu chuẩn) chứ không dùng 標誌.

Vì chữ chí ở đây là chữ ghi chép, nên viết tiêu chí với “ch”. Dạng “tiêu trí” là gõ nhầm, không có trong từ điển.

Tiêu chí, tiêu chuẩn và mục tiêu khác nhau thế nào?

Ba từ này hay đứng cạnh nhau trong cùng một văn bản, nên rất dễ dùng lẫn.

Từ Trả lời câu hỏi Ví dụ
Tiêu chí Xét theo cái gì? Tiêu chí xét học bổng: điểm học tập, hạnh kiểm, hoàn cảnh
Tiêu chuẩn Phải đạt mức nào mới được? Tiêu chuẩn: điểm trung bình từ 8,0 trở lên
Mục tiêu Mình muốn đi tới đâu? Mục tiêu học kì này: giành được học bổng

Có thể hình dung thế này: tiêu chí là cái thước, tiêu chuẩn là vạch kẻ trên thước, mục tiêu là chỗ mình muốn chạm tới. Từ điển giải thích tiêu chuẩn là điều được quy định làm căn cứ đánh giá, phân loại, nên trong văn bản hành chính hai từ đôi khi được dùng như nhau. Viết cẩn thận thì vẫn nên tách: một tiêu chí có thể có nhiều mức tiêu chuẩn khác nhau. Ai muốn rõ hơn về chữ thứ ba có thể xem bài đích đến mình tự đặt cho bản thân.

Gần nghĩa với tiêu chí còn có căn cứ, thước đo, chuẩn mực. Từ này không có từ trái nghĩa thật sự; khi muốn nói ngược lại, người ta dùng cả cụm như “đánh giá cảm tính”, “không có căn cứ”.

Đặt tiêu chí thế nào cho dùng được?

Một tiêu chí tốt phải đo được và mọi người hiểu giống nhau. “Bài văn hay” chưa phải tiêu chí, vì mỗi người hiểu “hay” một kiểu. “Bài văn có đủ mở bài, thân bài, kết bài” thì là tiêu chí, ai nhìn vào cũng kiểm được.

  • Chọn ít mà trúng: ba bốn tiêu chí rõ ràng dễ dùng hơn mười tiêu chí mơ hồ.
  • Nói trước khi xét: thông báo tiêu chí trước cho người được đánh giá, đừng đợi chấm xong mới đưa ra.
  • Áp cho mọi người như nhau. Một tiêu chí dùng chặt với người này, lỏng với người kia là rơi vào kiểu hai cái thước cho hai người.

Lỗi hay gặp nhất khi viết là dùng “tiêu chí” cho một mong muốn: “Tiêu chí của em là đỗ đại học”. Câu đúng phải là “mục tiêu của em”.

Tiêu chí trong lớp học và ngoài đời

Tiêu chí đánh giá là gì?

Là danh sách những điểm được dùng để chấm hoặc nhận xét một bài làm, một sản phẩm, một người. Phiếu chấm thuyết trình có các tiêu chí như nội dung, cách trình bày, thời gian là ví dụ quen thuộc.

Tiêu chí tiếng Anh là gì?

Là criterion; số nhiều là criteria. Viết “criterias” là sai, vì criteria đã là số nhiều rồi.

Tiêu chí và tiêu chuẩn khác nhau thế nào, có dùng thay nhau được không?

Trong nói thường, nhiều người dùng lẫn và vẫn hiểu được. Khi viết văn bản cần chính xác, tiêu chí là mặt được xét, còn tiêu chuẩn là mức phải đạt trên mặt đó.

Tiêu chí chọn bạn mà ai cũng nhắc là những gì?

Mỗi người một khác, nhưng thường gặp nhất là sự thật thà, biết lắng nghe và hợp chuyện. Tự viết ra vài tiêu chí giúp mình hiểu mình cần gì ở một người bạn, chứ không phải để chấm điểm người khác.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5