Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Tiến thoái lưỡng nan là gì? Chiết tự 進退兩難 và ví dụ đời thường

Cập nhật 22/10/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Tiến thoái lưỡng nan: bốn chữ, một thế kẹt
  • Những thành ngữ đứng gần và đứng ngược
  • Khi nào ta thật sự rơi vào thế lưỡng nan?
  • Tiến thoái lưỡng nan: hỏi thêm cho rõ

Tiến thoái lưỡng nan là thành ngữ gốc Hán chỉ tình thế bế tắc: đi tiếp thì khó, quay lui cũng khó, chọn đường nào cũng thiệt. Ai hỏi “tiến thoái lưỡng nan nghĩa là gì”, có thể đáp gọn bằng câu nói dân dã: tiến không được, lùi chẳng xong. Thành ngữ này hay xuất hiện trong lời bình về những quyết định khó, từ chuyện học, chuyện nghề đến chuyện tình cảm.

Nghĩa ngắn Ở vào thế khó xử, tiến cũng khó mà lui cũng khó
Gốc từ Hán Việt 進退兩難: tiến (lên) + thoái (lui) + lưỡng (hai) + nan (khó)
Loại Thành ngữ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ (“rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan”)
Sắc thái Trung tính, hơi trang trọng; gợi sự bế tắc, khó quyết
tiến thoái lưỡng nan là gì
tiến thoái lưỡng nan là gì? Tiến cũng khó, lui cũng khó

Tiến thoái lưỡng nan: bốn chữ, một thế kẹt

Tách ra từng chữ thì nghĩa hiện ra rất rõ:

  • Tiến (進): đi lên, đi tới, như trong tiến bộ, tiến công.
  • Thoái (退): lui, rút về, như thoái lui, thoái vị, suy thoái.
  • Lưỡng (兩): hai, cả hai, như lưỡng cực, lưỡng toàn.
  • Nan (難): khó, như nan giải, gian nan, “vạn sự khởi đầu nan”.

Đọc liền: tiến và thoái, cả hai đều khó. Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê) giảng thành ngữ này là ở vào tình thế bế tắc, khó xử, đi tới hay lui về đều không dễ. Từ điển tiếng Trung cũng giảng 進退兩難 theo đúng hướng ấy, kèm hình ảnh rơi vào chỗ khốn và thế giằng co.

Cần để ý: tiến thoái lưỡng nan không chỉ là “khó khăn” chung chung. Nó có cấu trúc của một ngã ba đường, ở đó có ít nhất hai lối đi, lối nào cũng có cái giá phải trả. Người đang mệt vì việc quá nhiều thì chỉ là vất vả; người phải chọn giữa nghỉ việc để chăm mẹ ốm hay ở lại giữ thu nhập cho cả nhà mới đúng là tiến thoái lưỡng nan.

Những thành ngữ đứng gần và đứng ngược

Cách nói Quan hệ Khác ở đâu
Tiến thoái duy cốc (進退維谷) Đồng nghĩa Cũng là tiến lui đều kẹt; “cốc” là hang hẻm, ít dùng trong tiếng Việt
Cưỡi hổ khó xuống (kỵ hổ nan hạ) Gần nghĩa Nhấn vào việc đã lỡ bắt đầu, giờ dừng lại còn nguy hơn đi tiếp
Trên đe dưới búa Gần nghĩa Bị ép từ hai phía, chứ không phải đứng trước hai lựa chọn
Đâm lao phải theo lao Liên quan Đã chọn rồi thì phải theo đến cùng; thường là kết cục của thế lưỡng nan
Tiến thoái tự như; thuận buồm xuôi gió Trái nghĩa Muốn đi hay dừng đều chủ động, mọi việc trôi chảy

Hay gặp nhất trong đời thường là cách rút gọn thế lưỡng nan hoặc tình huống lưỡng nan. Bỏ hai chữ đầu, ý vẫn còn nguyên: hai đường đều khó. Thành ngữ này cũng thuộc lớp thành ngữ Hán Việt bốn chữ rất quen trong tiếng Việt; muốn hiểu thành ngữ khác tục ngữ ra sao, đọc bài khái niệm thành ngữ và cách nhận diện.

Cũng mang chữ lưỡng nhưng nói về kết cục chứ không phải thế kẹt, thành ngữ lưỡng bại câu thương là lúc hai bên giằng co đến mức cùng bị thiệt.

Khi nào ta thật sự rơi vào thế lưỡng nan?

Một vài tình huống đời thường để thấy thành ngữ được dùng ra sao:

  • Chuyện học: điểm thi vừa đủ vào trường danh tiếng nhưng ngành mình không thích, còn ngành mình thích thì ở trường xa nhà. Chọn đâu cũng tiếc.
  • Chuyện bạn bè: biết bạn thân gian lận trong bài kiểm tra. Nói ra thì mất bạn, im lặng thì áy náy với cả lớp.
  • Chuyện nghề: dự án đã đổ vào quá nhiều tiền, làm tiếp thì lỗ thêm, bỏ dở thì mất trắng phần đã bỏ ra.

Câu ví dụ: Đứng giữa lời hứa với bạn và lịch học thêm bố mẹ đã đóng tiền, Minh thấy mình tiến thoái lưỡng nan. Hoặc trong bản tin: Công ty rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan khi giá nguyên liệu tăng mà không thể tăng giá bán.

Gặp tình huống như vậy, người ta dễ nghĩ đi nghĩ lại mãi mà không quyết được; đó là lúc chữ thói nghĩ quá nhiều overthinking bắt đầu đúng với mình. Một cách gỡ quen thuộc là viết ra cái được, cái mất của từng lối, rồi hỏi người mình tin. Không phải thế kẹt nào cũng có lối thoát trọn vẹn; nhiều khi chọn được phương án ít thiệt hơn đã là đủ.

Tiến thoái lưỡng nan: hỏi thêm cho rõ

Tiến thoái lưỡng nan nghĩa là gì?

Là ở vào tình thế khó xử, đi tiếp cũng khó mà lùi lại cũng khó. Thành ngữ dùng khi một người phải chọn giữa hai hướng, hướng nào cũng có cái giá phải trả.

Tiến thoái lưỡng nan tiếng Anh là gì?

Thường dịch là to be in a dilemma. Thành ngữ tiếng Anh gần nghĩa nhất là between a rock and a hard place (giữa tảng đá và chỗ hiểm), cũng chỉ thế kẹt giữa hai lựa chọn tồi.

Tiến thoái lưỡng nan viết chữ Hán thế nào?

Viết là 進退兩難 (phồn thể) hoặc 进退两难 (giản thể), phiên âm jìn tuì liǎng nán.

Thế lưỡng nan có giống tiến thoái lưỡng nan không?

Về cơ bản là một. “Thế lưỡng nan” là cách nói gọn, giữ lại phần cốt lõi: hai đường đều khó. Văn viết trang trọng hoặc khi muốn nhấn mạnh thì dùng đủ bốn chữ.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5