Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Thanh minh là gì? Nghĩa chữ 清明, Tết Thanh minh và tục tảo mộ

Cập nhật 22/10/2026·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • 清明 và một chữ thanh minh khác trong lời nói hằng ngày
  • Tiết khí thứ năm của mùa xuân
  • Người Việt đón Tết Thanh minh ra sao?
  • Thanh minh khác Hàn thực ở chỗ nào

Thanh minh là tên một trong 24 tiết khí của lịch cổ truyền phương Đông, mở đầu quãng nửa tháng trời trong, nắng sáng, thường bắt đầu ngay đầu tháng tư theo lịch dương. Ngày đầu tiết này được người Việt gọi là Tết Thanh minh, dịp con cháu ra thăm và sửa sang mộ phần ông bà. Ngoài ra, “thanh minh” còn là một động từ khác hẳn: phân trần để người khác hết hiểu lầm mình.

Nghĩa tên gọi 清明: thanh là trong, minh là sáng
Thời điểm Từ khoảng 4–5/4 đến khoảng 20/4 dương lịch; thường rơi vào tháng 2 hoặc tháng 3 âm lịch
Việc chính Tảo mộ (thăm, dọn mộ), cúng gia tiên, đi chơi xuân (đạp thanh)
Vùng miền Cả nước đều biết; ở miền Nam nhiều nhà tảo mộ cả vào cuối tháng Chạp
Nghĩa thứ hai Động từ: phân trần, giải thích cho người khác thôi nghĩ xấu về mình
thanh minh là gì
thanh minh là gì? Tiết trời trong sáng, mùa tảo mộ

清明 và một chữ thanh minh khác trong lời nói hằng ngày

Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê) ghi hai mục từ đồng âm. Mục thứ nhất là danh từ: tên một ngày tiết trong năm, ứng với ngày 4, 5 hoặc 6 tháng tư dương lịch, lúc tiết trời trong sáng nên có tục đi thăm viếng mồ mả. Chữ Hán là 清明, thanh (清) là nước trong, không vẩn đục, minh (明) là sáng, cùng chữ với minh bạch, bình minh.

Mục thứ hai là động từ, nghĩa là phân trần, giải thích cho người ta hiểu để khỏi quy lỗi hay nghĩ xấu cho mình. Ví dụ: Bị bạn hiểu lầm, Nam nhắn một tin dài để thanh minh. Hay: Chị không cần thanh minh, mọi người đều biết chị không làm thế. Nghĩa này dùng nhiều trong giao tiếp, nhưng khi người ta gõ “thanh minh là gì” vào tháng ba, tháng tư thì hầu như ai cũng đang hỏi về ngày tết.

Tiết khí thứ năm của mùa xuân

Lịch cổ chia một năm thành 24 tiết khí theo vị trí của mặt trời, mỗi tiết dài chừng nửa tháng. Thanh minh là tiết thứ năm, đứng sau Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân và trước Cốc vũ. Vì tính theo mặt trời, ngày bắt đầu của Thanh minh gần như cố định trên lịch dương (4 hoặc 5/4), còn trên lịch âm thì năm sớm năm muộn. Tiết mở đầu chuỗi ấy rơi vào khoảng 4 hoặc 5/2 và không trùng Tết, như bài lập xuân là gì giải thích.

Đây là lúc mưa phùn cuối xuân thưa dần, nắng ấm lên, cây cỏ xanh tốt. Cũng chính vì cỏ mọc nhanh, đất có thể sụt sau mùa mưa xuân, người xưa chọn dịp này ra đồng thăm mộ: phát cỏ, đắp lại đất, thắp nén hương. Phong tục ấy là một cách nhớ ơn tổ tiên, nhắc con cháu đừng để nơi yên nghỉ của ông bà bị bỏ hoang.

Người Việt đón Tết Thanh minh ra sao?

Tết Thanh minh không có một ngày âm lịch cố định như Tết Nguyên đán. Ngày đầu tiết được coi là chính tết, nhưng nhiều gia đình sắp xếp đi bất kỳ hôm nào trong khoảng nửa tháng của tiết, tùy lúc con cháu về đông đủ.

  • Tảo mộ: cả nhà ra nghĩa trang, dọn cỏ, quét lá, đắp đất, có nơi sơn sửa lại bia. Đây là việc trung tâm của dịp này.
  • Lễ cúng: mang theo hương, hoa, trái cây, có nhà làm mâm cỗ mặn hoặc xôi gà; sau khi viếng mộ thì về nhà cúng gia tiên.
  • Đạp thanh: nghĩa đen là giẫm lên cỏ xanh, tức đi chơi xuân ngoài đồng sau khi tảo mộ xong.

Thời điểm thăm mộ không giống nhau ở mọi nơi. Ở miền Nam, nhiều gia đình có tục giẫy mả vào những ngày sau 20 tháng Chạp, vừa dọn mộ vừa mời ông bà về ăn Tết; miền Bắc cũng có tục chạp mả cuối năm. Thanh minh vì thế là một trong hai dịp viếng mộ quen thuộc, chứ không phải dịp duy nhất.

Mâm lễ mang ra mộ, rồi lễ gia tiên khi về nhà, được tả kĩ từng phần trong mục lễ cúng thanh minh ở mộ và ở nhà.

Thanh minh khác Hàn thực ở chỗ nào

Hai dịp này hay bị nhập làm một vì đều rơi vào khoảng tháng ba âm lịch và đều gốc từ Trung Hoa.

Tết Thanh minh Tết Hàn thực
Cách tính ngày Theo tiết khí (lịch mặt trời), khoảng 4–5/4 dương lịch Theo âm lịch, mùng 3 tháng 3
Việc chính Tảo mộ, viếng mộ, chơi xuân Làm bánh trôi, bánh chay cúng tổ tiên
Gốc tích Gắn với nhịp thời tiết và việc nhà nông Gắn với truyền thuyết Giới Tử Thôi

Có năm hai ngày cách nhau vài hôm, có năm cách nhau gần một tháng. Muốn hiểu kỹ tết mùng 3/3, bạn có thể đọc bài tết bánh trôi bánh chay mùng ba tháng ba.

Câu Kiều nhắc tiết tháng ba

Nhiều học sinh biết đến hai chữ Thanh minh lần đầu qua đoạn trích Cảnh ngày xuân trong Truyện Kiều của Nguyễn Du:

Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.

Chỉ hai câu mà gói đủ cả phong tục: phần lễ là đi viếng mộ, phần hội là trẩy hội chơi xuân. Các bạn trẻ đi trên đường xuân, rồi chị em Kiều gặp nấm mộ Đạm Tiên bên đường, mở ra những biến cố về sau. Phân tích chi tiết đoạn thơ có trong bài soạn văn bản Cảnh ngày xuân của Nguyễn Du.

Thanh minh: hỏi gì cũng có đáp

Tết Thanh minh là ngày nào?

Là ngày bắt đầu tiết Thanh minh, thường vào 4 hoặc 5 tháng 4 dương lịch. Trên lịch âm, ngày này đổi theo từng năm, thường rơi vào tháng 2 hoặc tháng 3.

Thanh minh là ngày âm hay ngày dương?

Thanh minh tính theo tiết khí, tức theo chuyển động biểu kiến của mặt trời, nên gần với lịch dương hơn. Đây là lý do nó không có ngày âm lịch cố định.

Thanh minh trong tiết tháng ba nghĩa là gì?

Câu thơ của Nguyễn Du cho biết tiết Thanh minh rơi vào tháng ba (theo lịch âm thời ấy), và đó là mùa của lễ tảo mộ, hội đạp thanh.

Thanh minh là gì khi nói “đừng thanh minh nữa”?

Khi đó thanh minh là động từ, nghĩa là giải thích, phân trần để người khác không trách mình. Nghĩa này không liên quan đến ngày tết.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5