Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Phi tần là gì? Chữ 妃嬪, thứ bậc trong hậu cung và khác cung nữ

Cập nhật 16/06/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Phi tần đứng ở đâu trong hậu cung?
  • Hoàng hậu, phi, tần, cung nữ khác nhau
  • 妃嬪: hai chữ, hai hàng thê thiếp
  • Nỗi buồn chốn hậu cung qua trang văn

Phi tần là cách gọi gộp các bà vợ thứ của vua thời phong kiến, những người đứng dưới hoàng hậu trong hậu cung. Từ điển xếp đây vào lớp từ cũ, ghép từ hai bậc “phi” và “tần”. Bây giờ người ta gặp chữ này chủ yếu trong sách sử, văn cổ và trên phim cung đấu.

Nghĩa Các vợ lẽ của vua, nói tổng quát
Chữ Hán 妃嬪: phi (vợ vua, dưới bậc hậu) + tần (một hàng thê thiếp, nữ quan trong cung)
Loại từ Danh từ, từ cũ
Từ gần nghĩa Cung phi, cung tần, hậu phi
phi tần là gì
phi tần là gì? Các vợ lẽ của vua thời phong kiến

Phi tần đứng ở đâu trong hậu cung?

Hậu cung là khu nhà phía sau cung điện, nơi ở của vợ con vua. Ở đó mọi người được xếp theo thứ bậc rất chặt. Đứng đầu là hoàng hậu, vợ chính. Dưới hoàng hậu là các phi, rồi tới các tần, sau nữa là những bậc thấp hơn và đông đảo cung nữ lo việc hầu hạ. Phi tần, vì thế, là cả một tầng lớp ở giữa: được vua lấy làm vợ nhưng không phải chính thất.

Mỗi triều đặt danh hiệu một khác. Có triều chia phi và tần thành nhiều bậc nhỏ, mỗi bậc một tên gọi, một mức lương bổng, một kiểu trang phục và chỗ ở riêng. Riêng triều Nguyễn, phần lớn thời gian không có hoàng hậu, nên người đứng đầu hậu cung thường là bậc hoàng quý phi, cao nhất trong hàng phi tần.

Địa vị ấy gắn liền với chữ danh phận: được gọi bằng danh hiệu nào, ngồi ở hàng nào, đều do lễ chế quy định, không phải tự mình muốn là được. Bài chữ danh phận trong trật tự cung đình xưa giải thích thêm khái niệm này.

Một trong những bậc cao nhất của hàng phi là tước quý phi, danh hiệu gắn với Dương Quý phi trong sử Trung Hoa.

Hoàng hậu, phi, tần, cung nữ khác nhau

Danh xưng Là ai Ghi chú
Hoàng hậu Vợ chính của vua Đứng đầu hậu cung khi được lập
Phi Vợ thứ bậc cao Như quý phi, hoàng quý phi
Tần Vợ thứ bậc dưới phi Sách cổ Trung Hoa nói thiên tử có “cửu tần”
Hậu phi Gọi chung hoàng hậu và các phi Hay gặp trong sử: chế độ hậu phi
Cung nữ Người con gái hầu hạ trong cung Có thể được vua để ý rồi phong lên bậc cao hơn

Cung phi và cung tần là hai cách gọi gần nghĩa với phi tần, thường thấy trong văn chương. Người ta còn nói tam cung lục viện để chỉ hậu cung đông đúc của một ông vua. Trong cung cũng có những người hầu là nam giới đã bị hoạn, nhưng đó là một lớp người khác hẳn, được giải thích ở bài thái giám, hoạn quan chốn cung đình.

妃嬪: hai chữ, hai hàng thê thiếp

Chữ phi (妃) có bộ nữ. Thiều Chửu giảng: kém bậc hậu là phi, vợ lẽ của vua gọi là phi tần. Chữ này cũng dùng cho vợ cả của thái tử hay của các vương, nên mới có thái tử phi, vương phi. Như vậy cùng một chữ phi, đứng cạnh vua thì là vợ thứ, đứng cạnh thái tử lại là vợ chính.

Chữ tần (嬪) cũng có bộ nữ, vốn chỉ một chức quan đàn bà trong cung, về sau là một hàng thê thiếp của vua. Sách Lễ kí còn dùng tần để gọi người vợ đã mất. Tần này không dính dáng gì đến tần trong món gà tần, chim câu tần (nấu chín nhừ bằng cách hấp cách thủy), cũng chẳng liên quan đến nhà Tần 秦 của Tần Thủy Hoàng.

Phi ở đây cũng khác hẳn phi trong phi thường (非, không phải) hay phi công (飛, bay). Gặp chữ phi trong một từ Hán Việt, cách nhanh nhất để đoán nghĩa là nhìn chữ đi kèm: đứng gần hậu, tần, cung thì gần như chắc chắn là phi 妃.

Nỗi buồn chốn hậu cung qua trang văn

Văn học trung đại Việt Nam có hẳn một tác phẩm viết về thân phận người phụ nữ trong cung: Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều, làm theo thể song thất lục bát bằng chữ Nôm. Nhân vật là một người cung nữ tài sắc, từng được vua yêu chiều rồi chẳng bao lâu bị bỏ quên, sống mòn mỏi trong cung cấm và oán trách cảnh ngộ của mình.

Đọc tác phẩm, học trò dễ thấy mặt trái của chữ phi tần: nhung lụa, danh hiệu, lương bổng đều có, nhưng số phận lại treo vào sự yêu ghét của một người. Đó là lí do trong văn chương, phi tần và cung nữ thường hiện ra với nỗi cô đơn hơn là sự huy hoàng.

Phim cổ trang làm chữ này quen tai trở lại. Có điều nên nhớ: phim dựng nhiều chuyện tranh đấu cho hấp dẫn, còn sử sách ghi về đời sống phi tần thật thì khô khan hơn nhiều, chủ yếu là lễ nghi, lương bổng và thứ bậc.

Phi tần trong sử sách và trên phim

Phi tần có phải vợ lẽ của vua không?

Đúng. Từ điển định nghĩa phi tần là các vợ lẽ của vua, nói gộp. Vợ chính là hoàng hậu, không gọi là phi tần.

Phi và tần, bậc nào cao hơn?

Phi cao hơn tần. Trong hậu cung, phi đứng ngay dưới hoàng hậu, tần đứng sau phi; mỗi bậc lại có thể chia nhỏ hơn tùy triều đại.

Hậu phi và phi tần khác nhau thế nào?

Hậu phi gồm cả hoàng hậu lẫn các phi, thường dùng khi nói về chế độ, luật lệ của hậu cung. Phi tần chỉ nói tới hàng vợ thứ, không gồm hoàng hậu.

Phi tần tiếng Anh là gì?

Thường dịch là imperial consorts hoặc imperial concubines. Từ consort trang trọng hơn, hay dùng cho các bậc phi có danh hiệu.

Xem phim cổ trang, khán giả hay nghe vua gọi tiếng gọi ái phi; đó là tiếng xưng gọi thân mật chứ không phải một tước hiệu.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5